Ауылға қатысты жаңа заң қабылданады

4527
2
Бөлісу:

Телеарналар арқылы елге қайырылған Елбасы қазығы берік, мемлекеттігі бекем Мәңгілік ел құру жолындағы кезекті өркенді өзгерістерді жария етті. Қазақстан Көшбасшысының билік тармақтары арасында өкілеттіктерді қайта бөлу мәселелері жөніндегі Үндеуіне Парламенттің Жоғарғы палатасының басшысы да үн қосты. Сенаттың биылғы жылғы алғашқы жалпы отырысын ашқан Қасым-Жомарт Тоқаев өз әріптестерін Президенттің осынау тағдыршешті, тарихи бастамасының мән-мағынасын халыққа жеткізуге шақырды.

Осыдан кейін күн тәртібіндегі мәсе­лелерді қараған сенаторлар Үкімет өкіл­дерінен елең еткізерлік жаңалық естіді: Қазақстанда қорасында біраз мал ұстай­тын, ауласында үлкен бақша салатын ауыл­дықтар үшін арнайы заң қабыл­данатын болыпты.
Сенат бұл күні «Жайылымдар туралы» заң жобасын екінші оқылымда қарап, мақұлдады. Сенаторлар сұрағына жауап берген Ауыл шаруашылығы вице-министрі Гүлмира Исаеваның айтуынша, министр­лік 2007 жылы жеке қосалқы шаруашылық­тар (ЖҚШ) туралы заң жобасын әзірлеген. Бірақ оны Мәжіліс кері қайтарып тастапты.
– Жаңа Агроөнеркәсіптік кешенді дамыту мемлекеттік бағдарламасы аясында жеке қосалқы шаруашылық­тардың әле­уетін толығырақ пайдалануға бағыт­талған шаралар кешені қайтадан қарастырылды. Елімізде еттің 70 пайызы, сүттің 80 пайызы, жеміс-жидек пен көкө­ніс өнімдерінің 50 пайыздайы осы жеке қосалқы шаруашы­лықтарда өндіріледі. Бірақ олар өз өнім­дерін өз беттерінше сатады да, шикізат жетіспе­гендіктен ауыл шаруашылығы өнім­дерін өңдеуші кәсіп­орындар өз қуатты­лығын толық пайда­лана алмай, 40 пайыздайға ғана жүктеледі. Сондықтан ЖҚШ-ларды кооператив­терге біріктіру мәселесі өткір тұр, – деді АШМ басшы­сының орынбасары.
Оның мәліметінше, республикада 2016 жыл қорытындысында 157 ауыл шаруашы­лығы кооперативі, 103 сүт қабылдау пункті, 7 мыңнан астам отбасы­лық мал бордақылау алаңы, 19 мал сою бекеті, 105 отбасылық жылыжай құрыл­ған.
«Бұл өз кезегінде 15 мыңнан астам ЖҚШ-ны осы іске тартуға мүмкіндік берді. «Жұмыспен қамту жол картасы – 2020» бағдарламасы аясында және «ҚазАгро» желісі бойынша ауыл шаруа­шылығы кооперациясын қолдауға 40 миллиард теңгеден астам қаржы бөлінуде. Жаңа са­ла­­лық бағдарламада мемлекеттік қол­дау­дың басқа да тетіктері қарасты­рылған. Жалпы алғанда, Ауыл шаруашы­лығы министрлігі 2018 жылғы Үкіметтің заң шығарушылық жұмыстар жоспарына «Жеке қосалқы шаруашылықтар туралы» заң жобасын әзірлеуді, қосуды көздеп отыр. Міне, сол заңда ЖҚШ-лардағы ветеринар­лық саулықты қамтамасыз ету, елді мекендер жанындағы жайылымдар­дың өнімділігін сақтау және басқа мәселе­лер анағұрлым егжей-тегжейлі жазып көр­сетіледі» деді вице-министр Г.Исаева.
Сенаторлар сондай-ақ «Сот-сарап­тама қызметі туралы» және оған ілеспе заң жобаларын да қабылдады. Атап өтер жайт, сот сарапшысының сөзі өте маңыз­ды, ол тіпті басы сотқа тартылған адам­ның кейінгі тағдыры қалай болаты­нын шешуі ықтимал. Сондықтан жаңа жоба бұл мамандардың жауапкершілігін кү­шейтіп, оларды кәсіп­керлер, нотариустер, адвокаттар секілді бір палатаға бірігуге міндеттемек.
– Заң жобалары келесі тұжырым­дамалық ережелерді қарастырады. Бірін­ші­ден, сот-медициналық, сот-нарколо­гиялық және сот-психиатриялық са­рап­та­ма­ларды жүргізу функциялары бір мемлекеттік органда заң жүзінде орта­лықтандырылады. Бұл сот-сарап­тамасы ұйымдары жұмысының тиімділігін түбе­гейлі түрде арттыруға және сот-са­рап­тамасы жүйесінің толық тәуелсіз­дігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Осы мақсатта, сот-сараптама қызметі саласын­дағы мемлекеттік саясатты іске асыруды және осы саладағы мемлекеттік бақылауды Әділет министрлігі жүргізетін болады, – деді осы ведомство басшысы Марат Беке­таев.
Екіншіден, заң жобаларында жеке сот сарапшылары институтын дамыту арқылы бәсекелестік ортаны кеңейту ұсынылады. «Осы мақсатта заң жоба­сында «Сот сарап­шыларының палатасын» құру және оның құзыретін белгілеу көзделіп отыр. Сот сарапшыларының палатасын «палата мүшелерінің құқық­тары мен заңды мүдде­лерін қорғау, сондай-ақ олардың қызметін үйлестіру үшін құрылатын коммерциялық емес, кәсіби, өзін-өзі қаржыландыратын ұйым» ретінде белгілеу ұсынылады. Сот сарап­шылары палатасына мүшелік ету міндетті!» деді министр.
Заң жобасы бойынша «Сот сарап­шылары палатасы» біріншіден, өз мүше­лерінің, сондай-ақ аумақтық палаталар­дың қызметін үйлестіруді жүзеге асырады. Екіншіден, өз мүшелерін оқытуды және олардың біліктілігін арттыруды ұйым­дастырады. Үшіншіден, сот-сараптама қызметі мәселелері бойынша ғылыми-әдістемелік материалдарды әзірлейді. Төртіншіден, сот-сараптама қызметімен айналысуға арналған лицензияның қол­данысын тоқтата тұру, тоқтату және одан айыру туралы ұсынысты Әділет министр­лігіне енгізеді. Бесіншіден, өз мүшелері сот сарапшысының міндеттерін және сот сарапшысы әдебін бұзуына қатысты, жеке және заңды тұлға­лардың өтініштерін қарайды.
Айтқандай, жаңа заң жобасы сот сарап­тамасы органдарын кадрлық және мате­риал­дық-техникалық қамтамасыз етуді нығайтады, сондай-ақ сот сарапшы­лары­ның ғылыми әлеуетін қалыптастыру үшін құқықтық жағдайлар түзбек. Атап айтқан­да, егер қандай да бір азамат «сот-сараптама қызметін жүзеге асыру үшін лицензия алуға үміткер болса», ол сот-сараптамалық оқыту және өзге де ұйым­дарда арнайы кәсіби даярлықтан өтуге міндетті. Яғни, мың жерден майталман маман болса да, арнайы даярлықтан өтпей, көшеден келіп, енді ешкім сот сарапшысы болмауға тиіс.
Мұның сыртында заң жобасына сәйкес, сот сараптамасы органдарын білік­ті мамандармен қамтамасыз ету «сот сарап­тамасы органының кадр резервіне алынған адамдар қатарынан» жүзеге асырылады.
Сенаторлар әртүрлі сот сарапшы­ларының кейде бір іс бойынша түрлі сараптама беретінін және мұны қалай жоюға болатынын сұрады. Әділет ми­нистріне сенсек, оны жоюға тырысудың да қажеті жоқ сияқты.
– Шынында, мұндай жағдайлар болып тұрады. Бұл ретте ең соңғы, кештеу жүргі­зілген сараптама басымдыққа ие. Себебі, ондай жағдайда кешенді және комис­сиялық сараптама жүргізіледі. Біздің ұстанымымызша, егер тіпті сарапшылар әртүрлі қорытындыға келсе, соның нәтиже­сінде судья іске қатысты мейлінше толық көрініс-картинаға қол жеткізеді, – деп тұспалдады М.Бекетаев.
Ол Әділет министрлігінің тәжірибе­сінен бір мысал келтірді: шетелдік инвестор Қазақстанға қарсы арбитраждық сотқа шағым түсіріпті. Сонда Қазақстан тарапы­ның сарапшылары инвестор талабының еш сын көтермейтіндігін қолмен қойғандай етіп, нақты көрсете алған. Олар «шағымда көрсетілгендей, алдағы 20 жылдағы мұнай өндіру көлемін нық айтуға болмайтынын, өйткені кен орнында апат орын алуы, кенішті су басуы мүмкіндігін» айтып дәйек­теген. Тиісінше, ешбір компанияның өндірісі осынша ұзақ жыл бойында тұрақты деңгейде бола алмайды. Оның үстіне «келешектегі 20 жылда мұнай бағасы қанша тұратынын нақты айту мүмкін еместігі» де анық. Осыны жөн деп тапқан арбитрлар ақыр соңында Қазақстанның позициясын қабылдапты.
«Сарапшылар әртүрлі сараптама бергеннің өзінде, ақырғы шешімді бәрібір өз біліктілігіне қарай судья қабылдайды» деген Әділет министрі Марат Бекетаев бұл мәселеге кешенді қарап, соттардың да біліктілігін көтеру керектігін меңзеді.

Елдос СЕНБАЙ

Бөлісу:

2 пікір жазылған

  1. Betti 1 Наурыз, 2017 at 15:37 Жауап

    Vi esse filme há muito tempo e nem lembrava mais. Realmente, a trta³jÃeria de Chance Jardineiro é bem parecida com Forest, mas sem tantos efeitos especiais, tudo na base da metáfora. Isso me lembra outro filme adorável, O carteiro e o Poeta, você podia falar dele, heim? Ou então de Cinema Paradiso. abraços

Пікір жазу


*