ادام ومىرى وزگەرە مە?

562
0
بولىسۋ:

فۋتۋرولوگتار – الەمنىڭ دامۋىن عىلىممەن بايلانىستارا وتىرىپ بولجام جاسايتىندار. راس, بۇل سالا بۇگىنگى زاماننىڭ جەمىسى ەمەس. ەرتەدەن بار. تىلگە تيەك ەتكەلى تۇرعانىمىز جاساعان بولجامدارى بەلگىلى بىر ۋاقىتتان كەيىن دوپ كەلگەن بىردى-ەكىلى اتى-شۋلى فۋتۋرولوگتار جايلى سىر تارتۋ.

18 عاسىردا ومىر سۇرگەن بەلگىلى عالىم, فۋتۋرولوگ كارل الەن 19-20 عاسىرلاردا ادامزات باسىنان قانداي وقيعالاردى كەشەتىنىن, قانداي جەتىستىكتەرگە جەتەتىنىن بولجاپ كەتكەن. ونىڭ ايتقاندارىنىڭ بارى بولماسا دا 80 پايىزى جۇزەگە اسقان كورىنەدى. ماسەلەن,19 عاسىردىڭ ورتاسىندا ادامدار بۋمەن جۇرەتىن كولىككە مىنەدى دەگەن. شىندىعى سول, كوپ ۋاقىت وتپەي بۋمەن جۇرەتىن پاراۆوزدار دۇنيەگە كەلدى. سول عاسىردىڭ سوڭىنا قاراي بىر اتقاندا اۋزىنان ونداعان وق شىعاتىن قاھارلى قارۋ پايدا بولادى دەپتى. 1873 جىلى امەريكالىق ونەرتاپقىش حايرەم ستيۆەنس ماكسيم اۋزىنان وق  بوراتاتىن پۋلەمەت ويلاپ تاپتى. ونى ماكسيم دەپ اتادى. سول اتىشۋلى پۋلەمەت الى كۇنگە كەيبىر ەلدەردىڭ ارميياسىندا قولدانىلىپ جۇر.

سونداي-اق, كارل الەن حح عاسىردىڭ ورتاسىندا عارىشقا ۇشاتىن كەمەلەردىڭ, تەلەديدارلاردىڭ پايدا بولاتىنىن ناقتى بولجاعان. ارينە ونىڭ قاعازعا قاتتاپ كەتكەندەرىن بارىن تىزىپ جازا بەرۋ مىندەت ەمەس. ونىڭ وسى ايتقاندارى دا جەتكىلىكتى. ال ەكىنشى بىر فۋتۋرولوگ دجون ەلفرەت ۋوتكينس 1900 جىلى The Ladies’ Home جۋرنالىنا «الداعى جۇز جىلدا الەمدى قانداي وزگەرىستەر كۇتىپ تۇر» دەگەن بولجامدار جازدى. بىراق دال سول كەزدە ونىڭ جازعاندارى ومىردە بولۋى مۇمكىن ەمەستەي كورىنگەن. تىپتى ونى كوشەدە كورگەندەر كەلەمەجدەپ, شىرىگەن جۇمىرتقا مەن قىزاناق لاقتىردى. راس, ونىڭ ايتقاندارىنىڭ بارى ورىندالعان جوق. دەگەنمەن بولجامدارىنىڭ كەلگەندەرى بولدى. «كوشەلەر جەر استىنا كەتەدى» دەدى ول. شىندىق. جەر استى جولدارى, ياعني مەترو ومىرگە كەلدى. سىمسىز تەلەفوندار, الەمدىك حاباردى دەمدە كورسەتەتىن تەلەديدار, مرت اپپاراتى, اۋەدەگى سوعىس, جەلدەن جۇيرىك ۇشقىر پويىزدار حح عاسىردىڭ ىشىندە پايدا بولادى دەپ جازدى ول جۋرنالعا. ايتقاندارى كەلدى. سونىمەن قاتار جۇز ادام جاسايتىن جۇمىستى ادام بالاسى قولدان جاساعان قۇلتەمىر (روبوت) اتقارادى دەگەنىنە بۇكىل جۇرت نارازى بولىپ, «مىناۋ جىندانعان, ادامدار اراسىنا ىرىتكى سالىپ جۇر. ونىڭ ورنى جىندىحانا» دەپ ايبات جاساپ, ۇركىتكەندەر دە بولدى. ال دال سول 1900 جىلى مۇنىڭ بارى ومىردە بولۋى مۇمكىن ەمەس, فانتاستيكا بولىپ كورىنگەن. بىر ەسكە سالا كەتەتىن جايت, كەز كەلگەن فۋتۋرولوگ بولجامدى ناقتى عىلىمعا, ونىڭ جەتىستىكتەرىنە سۇيەنە وتىرىپ جاسايدى. ولاردى كورىپكەلدەرمەن, جۇلدىزشىلارمەن شاتاستىرۋعا بولمايدى. اۆسترييالىق فۋتۋرولوگ پول فەيت ماككەين وتكەن عاسىردىڭ باسىندا «قۇرلىقارالىق سوعىستارعا ارنالعان زىمىراندار حح عاسىردىڭ العاشقى جارتىسىندا پايدا بولادى. ونى دۇنيەگە اكەلەتىن نەمىس ۇلتشىلدارى» دەگەن-دى ايتقان ەدى. شىندىعى سول 1933 جىلى گەرمانييانىڭ بيلىگىن قولىنا العان گيتلەر سول كەزدە ول ەلگە جاسالعان تىيىمعا قاراماستان جانتالاسا قارۋلانۋعا, الەمدى جاۋلاپ الۋعا ۇمتىلدى. وسى ماقساتتا الىس قاشىقتىققا ۇشاتىن زىمىراندار جاساۋعا تىرىستى. ال ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس قىزىپ تۇرعان 1942 جىلى, توبەسىندە گيتلەر تۇرعان ۇشىنشى رەيح العاشقى فاۋ-1, فاۋ-2 دەگەن زىمىرانداردى جاساپ شىقتى. ال ولاردى1944 جىلدان باستاپ سوعىس جاعدايىندا قولدانا باستادى. دەمەك پول فەيت ماككەيننىڭ ەسەبى دۇرىس شىعىپ تۇر. ال, حح عاسىردىڭ العاشقى جارتىسىندا ومىر سۇرگەن بريتاندىق فۋتۋرولوگ حيلتون بالمونتە تىم ارى كەتكەن. ونىڭ الداعى جۇز ەلۋ جىلدا ادامزاتتى نە كۇتىپ تۇرعانىن عىلىمي ەسەپتەۋلەرگە سۇيەنە وتىرىپ شىعارعان. ونىڭ «عاسىر عاجايىبى» دەگەن شاعىن كىتاپشاسىنان بىرەر مىسال كەلتىرە كەتسەك ارتىق بولمايدى. ماسەلەن ول «ححى عاسىردىڭ 40-شى جىلدارى ادام بالاسى بەنزيندى قويىپ, توكپەن جۇرەتىن كولىككە مىنەدى. ولار جەرمەن دە, كوكپەن دە جۇيتكيتىن بولادى. 2060 جىلدارى الەمدە اۋىز سۋ ۇشىن سوعىستار ورىن الادى. 2090 جىلى كۇن جۇيەسىنەن تىس عالامشارمەن بايلانىس ورنايدى. 2100 جىلى بەيمالىم عالامشاردان كەلگەن تىرشىلىك يەلەرى جەرگە اياق باسادى. سودان باستاپ ادامزات ومىر سۇرۋدىڭ وزگە جۇيەسىنە كوشەدى». بۇل فيزيك عالىم, فۋتۋرولوگ حيلتون بالمونتەنىڭ ەسەبى. شىندىعى كەرەك, 2040 جىلعا جەتپەي-اق توكپەن جۇرەتىن كولىكتەر قازىردىڭ وزىندە كوشەلەردە جۇيتكىپ جۇرە باستادى. ۇشاتىن كولىكتەر دە قازىر سىناقتان وتىپ جاتقانى اراگىدىك بولسا دا ايتىلىپ جۇر. ال اۋىز سۋ ماسەلەسى قازىردىڭ وزىندە قات ەكەنى سەزىلە باستادى. دەمەك حيلتون بالمونتەنىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك, الداعى ۋاقىتتا مەملەكەتارالىق قاقتىعىس, جانجال, سوعىس دال وسى سۋدان شىعۋى دا مۇمكىن. ونى ەشكىم جوققا شىعارا الماسى حاق. ال ادام بالاسىنىڭ وزگە سانالى تىرشىلىك يەلەرىمەن كەزدەسۋى دال ول ايتقان كەزدە بولا ما, الدە بۇرىن با, كەيىن بە ونى ۋاقىت كورسەتە جاتار. تەك ادامزاتتىڭ سول كەزەڭگە امان جەتۋىن تىلەيىك.

اينۇر  قازىكەنوۆا

بولىسۋ:

پىكىر جازۋ


*

وقۋعا كەڭەس بەرەمىز