بولاشاق تىلشىلەر كورمە زالىن ارالادى

264
0
بولىسۋ:

جۋرناليستيكا پانى بويىنشا وتكىزىلىپ جاتقان IX وليمپيادانىڭ بىرىنشى كۇنىندە بولاشاق تىلشىلەر “ارحەولوگييا جانە ەتنوگرافييا” عزو كورمە زالىنا باردى. عىلىمي زەرتتەۋ ورتالىعى ەجەلگى داۋىر جادىگەرلەرىنەن باستاپ, ورتا عاسىرىلىق قالالارعا دەيىن قامتىلعان. سول قالالاردىڭ بىرى – جانكەنت (“جاڭا كەنت” سوزىنەن پايدا بولعان). سونداي-اق, اتالمىش قالا وز داۋىرىندە وعىزداردىڭ دا استاناسى بولعان.

ارحەولوگييا ورتالىعى 3 باعىتتا جۇمىس جاسايدى:

  1. ورتاعاسىرلىق قالاشىقتارعا قازبا جۇمىستارىن جۇرگىزۋ
  2. ەجەلگى قالاشىقتارعا قازبا جۇمىستارىن جۇرگىزۋ
  3. ەتنوگرافييالىق ماتەريالدارعا بايلانىستى زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ

سونىمەن قاتار, وتكەن تاريحتى بۇگىنگى ۇرپاققا پاش ەتىپ تۇرعان كورمەدە سىردارييا وزەنىنىڭ دە وزىندىك تاريحى بار ەكەندىگى ايتىلدى.ەجەلگى داۋىردە سىردارييا وزەنىنىڭ 4 ۇلكەن ارناسى بولعان. سونىڭ ەڭ كونەسى ىڭكاردارييا ارناسى ب.ز.ب 3 مىڭ ج جارتىسى-2 مىڭ ج ورتاسى. ارنانىڭ بويىندا نەوليت, ەنەوليت داۋىرىنىڭ ەسكەرتكىشتەرى كوپ كەزدەسەدى. الايدا قىزىلقۇم قۇمىنىڭ سەبەبىنەن دارييا باسقا ارنامەن اعا باستايدى. سول ارنا-جاڭادارييا ارناسى. جاڭادارييا ەسكەرتكىشىنىڭ بويىندا تەمىر داۋىرىنىڭ شىرىك -رابات, بالاندى ەسكەرتشىتەرى ورىن تەپكەن. جاڭادارييا ارناسى ب.ز.ب 2-1 عاسىرلاردا اعىۋىن توقتاتادى. سىردارييا وزەنى ەندى قۋاندارييا ارناسىمەن اعا باستايدى. بۇل ۋاقىتتا جەتىاسار مادەنيەتى قالىپتاستى. جەتىاسار مادەنيەتى – 200 شارشى شاقىرىمدى قامتيتىن, بىر جەردە جينالعان قالاشىق. قۋاڭدارييا ارناسى 700-800 جىل اققان سوڭ, اعۋىن توقتاتقان. ال ب.ز.ب 9 عاسىردىڭ سوڭىندا سىردارييانىڭ قازىرگى اعۋ جولى قالىپتاسقان-مىس. سىردارييانىڭ قۇيار تۇسىندا “باتپاق” دەگەن قالاشىق ورنالاسقان, ورتالىعى – جانكەنت بولعان. وسىلارمەن تانىسا وتىرىپ, بولاشاق جۋرناليستەر قورقىت قوبىزىنىڭ الەم بويىنشا تەك ەكى جەردە عانا ساقتالعانىن بىلدى. ولار: گەرمانييانىڭ درەزدەن قالاسى مەن ۆاتيكان. سونداي-اق, اتالمىش ورتالىق 2005 جىلدان بەرى تولىقتاي ارحەولوگييالىق ەسكەرتكىشتەرگە زەرتتەۋدى باستاپ, بۇگىنگى كۇندە سونىڭ ناتيجەسىن دە كورىپ وتىر. ورتالىقتا ورنالاسقان ارتۇرلى تاريحي بۇيىمدار مەن تابىلعان كەراميكا زاتتارىنان كورۋگە بولادى.

بولىسۋ:

پىكىر جازۋ


*