ۇش كەرەكتى يگەرۋگە كۇش كەرەك

352
0
بولىسۋ:

مەملەكەت باسشىسىنىڭ  «الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاڭعىرتۋ – قازاقستان دامۋىنىڭ باستى باعىتى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق سالانى ودان ارى جەتىلدىرۋدىڭ باستى كورسەتكىشىنە اينالعانى انىق. كەز كەلگەن ەلدىڭ ەكونوميكاسىنىڭ نەگىزى  شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك ەكەنى بەلگىلى. ال بۇل ورتا تاپتى ورنىقتىرادى.

قازاقستاندا شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋعا بايلانىستى شارالار ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ 1997 جىلى 6 ناۋرىزدا قابىلداعان «شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىككە مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ كورسە­تۋدى جەدەلدەتۋ شارالارى» دەگەن قاۋلىسىنان باستالدى. سوسىن «شاعىن كاسىپكەرلىكتى مەملەكەتتىك قولداۋ تۋرالى», «جەكە كاسىپكەرلىك تۋرالى» زاڭ­دار قابىلداندى. شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىككە قولايلى جاعداي­لار جاساۋ ۇشىن, قارجىلاي جانە اقپاراتتىق قامتاماسىز ەتۋدى جەتىلدىرۋ ماقساتىندا ەلباسى «قازاقستان رەسپۋبليكا­سىندا شاعىن كاسىپكەرلىكتى قول­داۋ مەن دامىتۋدىڭ باسىم­دىق­­تارى مەن ايماقتىق باعدارلا­م­ا­لارى تۋرالى» پارمەن بەردى .
ونەركاسىبى دامىعان ەلدەردە شاعىن كاسىپكەرلىك ۇلەسىنە بارلىق جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتىلگەندەردىڭ 50-60 پايىزى جانە جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ 70-80 پايىزى كەلەدى. جاپونييا, گەرمانييا, بەلگييا, يتالييا سيياقتى ەلدەردە شاعىن جانە ورتا بيزنەس ولاردىڭ بارلىق كاسىپ­ورىندارى سانىنىڭ 90 پايىزدان استامىن قۇرايدى, كوپتەگەن دامىعان ەلدەردە ولار جالپى ىشكى ونىمنىڭ 50 پايىزدان استامىن بەرەدى.
شاعىن جانە ورتا بيزنەس 2050 جىلعا قاراي قازاقستاننىڭ جالپى ىشكى ونىمىنىڭ قازىرگى 20 پايىزى ورنىنا كەمىندە
50 پايىزىن وندىرەتىن بولادى. ەڭبەك ونىمدىلىگىن 5 ەسەگە – قازىرگى 24,5 مىڭنان 126 مىڭ دوللارعا دەيىن ارتتىرۋ كوزدەلىپ وتىر.
ەلباسى «بىز جالپى ىشكى ونىم كولەمىن جان باسىنا شاققاندا 4,5 ەسە – 13 مىڭ دوللاردان 60 مىڭ دوللارعا دەيىن ارتتىرۋىمىز كەرەك. قازاقستان حالىق قۇرىلى­مىندا ورتا تاپ ۇلەسى باسىم ەلگە اينالادى. ۋربانيزا­تسييا­نىڭ جاھاندىق ۇردىسىنە وراي قالالىق تۇرعىندار ۇلەسى بارلىق حالىقتىڭ قازىرگى 55 پايىزىنان 70 پايىزداي دەڭگەيگە دەيىن وسەدى» دەگەن-دى.
وسىدان بىر عاسىر بۇرىن احمەت بايتۇرسىنۇلى «باسقادان كەم بولماس ۇشىن بىلىمدى, باي ھام كۇشتى بولۋىمىز كەرەك. بىلىمدى بولۋعا وقۋ كەرەك. باي بولۋعا كاسىپ كەرەك. كۇشتى بولۋعا بىرلىك كەرەك. وسى كەرەكتەردىڭ جولىندا جۇمىس ىستەۋ كەرەك» دەپ حالىققا ناقتى باعىت سىلتەگەن بولاتىن. ۋاقىت العا وزعان سايىن وسى «ۇش كەرەكتىڭ» ورنى بەلگى بەرىپ تۇرادى.
بۇرىن «قازاق ساۋدا جاساي المايدى» دەگەن سۇعاناق پىكىر بار ەدى. تاۋەلسىزدىك تۇسىندا بىزدىڭ كوپتەگەن قانداستارىمىز جەكە كاسىپكەرلىكتى ۇرشىقشا يىرىپ اكەتتى. ەندىگى تاڭدا قازاق كاسىپ­كەرلىگىن جاڭا بيىككە شىعارۋ تالابى العا شىقتى. بيزنەس جۇرگىزەتىندەردىڭ باسىم بولىگى قازاقتىڭ ەنشىسىنە بۇيىرمايىن­شا قامكوڭىل قالىپتا جۇرە بەرەمىز. بىزگە باسەكەگە توتەپ بەرەر بيزنەس-قابىلەت كەرەك. بيز­نەس­تە باسەكەلى ۇلتقا اينال­عان­دا عانا بەرەكەمىز كىرەدى.

نۇرتورە جۇسىپ

بولىسۋ:

پىكىر جازۋ


*