Киелі Ертіс-Баян өңіріндегі театр өнерінің тәбәрігін ала келген труппаның бұл сапары елорданың мәдени өмірі үшін маңызды оқиға болатыны даусыз. Олар елорда төрінде «Джудит жасаған қиын таңдау» (қоюшы режиссері – Сергей Левицкий), «Маугли» (режиссері – Дәурен Төлеубаев) және «Ұждан» (қоюшы режиссері – Азамат Нигманов) қойылымдарын сахналайды.
Олардың әрбірінің көтерген жүгі ауыр. Мәселен, Шәкәрім шығармасына негізделген «Ұждан» әпсанасы болмыстың нәрі мен құнары – Ұжданнан айырылып бара жатқан қоғамды сипаттайды. Ақын Шәкәрімді толғандырған «ар, ұят, ынсап, намыс» атты басты адамдық қасиеттер жайы сөз болады.
Ал Грейс Макклиннің «Самая прекрасная земля на свете» романының желісі бойынша сахналанған «Джудит жасаған қиын таңдау» – ересектерге де, балаларға да ерекше көңіл күй сыйлап, ғажайыптар мен ертегі әлеміне апаратын спектакль-шоу.
– Спектакльдің динамикалық құрылымы арқылы қойылым авторлары көрерменге әке мен баланың арасындағы мәселелерді қозғайды. Бала мен ата-ана арасындағы көпірдің күйреуі сияқты өмірдегі маңызы жоғары және мәні терең құбылыстар жайлы сыр шертеді. Қойылым айналаға – балаға ересек адамның көзімен, ал ата-анаға баланың көзімен қарауға мүмкіндік береді, – дейді театрдың әдеби драма бөлімінің меңгерушісі Аружан Оразова.
Естеріңізге салсақ, биыл Ж.Аймауытов атындағы Павлодар облыстық қазақ музыка-драма театрының құрылғанына 35 жыл толады. Қасиетті Ертіс-Баян өңірінің рухани қара шаңырағы саналатын театр 1990 жылы 7 желтоқсанда режиссер, ҚР Еңбек сіңірген қайраткері Ерсайын Тәпеновтің сахналауында М.Әуезовтің «Айман-Шолпан» музыкалық комедиясымен алғаш шымылдығын түрген болатын. Көрнекті театр қайраткері, сол кездегі Т.Жүргенов атындағы Алматы өнер институтының ректоры Ә.Сығай театрға Музыкалық комедия және театр бөлімінің түлектерін жолдамамен жіберіп, үлкен үлес қосқан.
Театр сахнасында ұлттық драматургиямен қатар әлем классиктерінің үздік шығармалары қойылған. М.Әуезовтің «Айман-Шолпан», «Қаракөз», У.Шекспирдің «Король Лирі», А.Чеховтың «Шағала», Еврипидтің «Медея», И.Кальманның «Сильва», «Мистер Икс», И.Штраустың «Жарқанат», Ф.Эрвеннің «Түлкі бикеш», И.Цагарелидің «Ханума», М.Байсеркеұлының «Абылай хан», «Кене хан», сонымен қатар осы заманғы драматургтердің пьесалары, Д.Исабековтің «Әпке», «Мұрагерлер», «Ескі үйдегі екі кездесу», «Актриса», Т.Ахтановтың «Күшік күйеу», Ә.Таразидің «Жақсы кісі», С.Балғабаевтың «Біз де ғашық болғанбыз», И.Байзақовтың «Ақбөпе», Ш.Айтматовтың «Ана – Жер Ана», Ж.Аймауытовтың «Ақбілек», «Шернияз», Иран Ғайыптың «Естайдың Қорланы», Ғ.Мүсіреповтің «Қозы Көрпеш – Баян сұлу», «Ақан сері – Ақтоқты», «Ұлпан – Есеней», Мольердің «Сараң», К.Голдонидің «Венециялық егіздер», Б.Соқпақбаевтың «Балалық шаққа саяхат», А.Ихсанның «Соңғы Мамонт», Ш.Айматовтың «Жәмила», Е.Төлеубайдың «Кербез келіндер» т.б. қойылымдары театрсүйер көрерменнің ыстық ықыласына бөленді.
Театр соңғы жылдары жаңашыл қойылымдарымен көзге түсіп, көптеген республикалық және халықаралық фестивальда олжа салды. Соның бірі – 2023 жылы Ресейдің ФЭСТ драма және комедия театрында өткен «Подмосковные вечера» фестиваліне қатысып, «Үздік ансамбль» номинациясын иеленді. Бұдан бөлек, Орал қаласындағы театрлар бәсекесінде «Король лир» қойылымымен «Үздік стенография» аталымын, Көкшетауда «Венециялық егіздер» қойылымымен «Үздік режиссерлік қойылым» аталымын жеңіп алса, «Ертіс-Баян» республикалық театрлар фестивалі, Б.Соқпақбаевтың 100 жылдығына арналған Қазақстан драма театрларының ХХХ Республикалық фестивалі өнер ұжымы үшін табысты өрілді. Ал 2024 жыл қорытындысында «Қазақстан театр сыншылары бірлестігінің» сыншылар жүлдесінде бірнеше номинациямен марапатталған.
Мейір ЖАСЫН