Аспаннан жауған қардың еш міні жоқ, тек жергілікті алпауыт компаниялардың зауыт, жылу электр орталықтарынан бөлінген түтін «қара қала» атануға себепші болып отыр.
Жалпы, Қарағанды облысында атмосфераның ластануына негізгі әсер еткен фактор – жылу электр станциялары мен жеке сектордың шамадан тыс көмір тұтынуы. Алайда Қарағандыда ауа қыста ластанса, Теміртауда кез келген маусымда кең тыныстай алмайсыз. Өнеркәсіптік және металлургиялық кәсіпорындардан, сонымен бірге жылу электр стансалары мен жеке сектордан шыққан түтіннен қала тұншығып тұр.
Бұған дейін Теміртаудың басты ауа ластаушысы болып тұрған «АрселорМиттал Теміртау» АҚ 2024 жылға қарай шығарындыларды 30 пайызға азайту туралы жасалған меморандум бойынша өз міндеттемелерінің үштен бірін ғана орындаған екен. Компания басшысы кетіп, бүкіл мұрасын «Қарметке» табыстады. Іске аспаған жобаларын да қоса қалдырып кетті деуге болады.
Енді істелмеген жұмыс пен Теміртауды ауа ластануынан қорғау құдды бір Qarmet директорлар кеңесінің төрағасы Андрей Лаврентьевтің мойнында тұрғандай әсер қалдырады.
Сонымен қатар ауаны жеке тұрғын үйдің пешінен шыққан түтін де ластайтынын айттық. Теміртауда газдандыру жобасы толық аяқталып, инженерлік инфрақұрылым алты мыңға жуық жеке тұрғын үйге жеткізілгені таяуда мәлім болды. Алдағы уақытта осыған байланысты экологиялық көрсеткіштер аз да болса жақсаруға тиіс.
Бұл – мыңдаған отбасы үшін тұрмыстың жаңа сапасына, таза ауа мен қауіпсіз өмірге жасалған нақты қадам. Енді Теміртауда көмір түтіні азайып, қала біртіндеп экологиялық тұрғыдан жаңа тыныс ала бастайды деген сөз.
Айтар болсақ, жалпы ұзындығы 215 шақырым газ желісі тартылып, сегіз іске қосу кешенін қамтыған үш кезеңнің барлығы толық дайын. Теміртау қаласы әкімдігінің мәліметінше, бүгінде жеке тұрғын үйлердің барлығында газға қосылудың техникалық толық мүмкіндігі бар.
Алайда газды іске қосу мерзімі әр отбасының өзіне байланысты: үй ішіндегі газ желілерінің дайындығы, қауіпсіздік талаптарының орындалуы және қажетті құжаттардың рәсімделуі негізгі шарт саналады. Қазір орталықтандырылған газбен жабдықтауға 2 228 үй қосылған. Сонымен қатар тағы 2 900 отбасына газға қосылуға арналған техникалық шарттар берілген. Бұл көрсеткіштер алдағы уақытта газ тұтынушылар санының айтарлықтай артатынын аңғартады.
Қарағанды облысының әкімі Ермағанбет Бөлекпаевтың сөзінше, енді шағын шаһар көмір түтінінен біртіндеп арылуға тиіс.
– Теміртауды газдандыру қала тұрғындарының жайлылығы үшін ғана емес, экологиялық жағдай үшін де аса маңызды. Газға көшу зиянды заттардың шығарындыларын азайтып, көмірді пайдалануды қысқартуға және өмір сапасын арттыруға мүмкіндік береді, – дейді аймақ басшысы.
Газдандырудың тағы бір тарихи маңызы бар кезеңі – Qarmet өнеркәсіп алыбының табиғи газға көшуі болды. Бұл металлургиялық комбинаттың бүкіл тарихында алғаш рет жүзеге асқан өзгеріс. Бұған дейін көмір мен басқа да отын түрлеріне тәуелді болған кәсіпорын бүгінде барлық домна пештерін таза отынға көшірді. Ал биыл өзге цехтарды да кезең-кезеңімен жаңғырту жоспарланып отырғаны хабарланды.
Әдебиет БЕЛГІБАЙҰЛЫ,
Қарағанды облысы