Кейбір әндер тек музыкалық туынды ретінде емес, белгілі бір кезеңнің мәдени белгісіне айналады. Олар шыққан уақыттан кейін де ұзақ жыл бойы айтылып, сол дәуірдің символы ретінде есте қалады. Әлемнің әр түкпірінде тілі мен мәдениеті әртүрлі адамдар бір әуенді тыңдап, бір ырғақты бірге қабылдаған сәттер аз емес. Мұндай әндер көбіне музыка тарихындағы жаңа кезеңнің басталғанын білдіреді.
Соңғы онжылдықтарда осындай құбылыстың айқын мысалдарының екеуі – Gangnam Style мен Despacito. Бұл екі ән әртүрлі уақытта, әртүрлі музыкалық ортада пайда болды. Бірақ олардың тағдырында ортақ нәрсе бар: екеуі де музыканың таралу тәсілін өзгерткен кезеңмен байланысты.
Gangnam Style – интернет пен әлеуметтік желілер дәуірінің алғашқы үлкен музыкалық феномендерінің бірі. Ал Despacito – стриминг платформалары үстемдік еткен кезеңнің рекордтық хитіне айналды. Бірі әлемді ерекше биімен таңғалдырса, екіншісі латын музыкасын жаһандық поп мәдениеттің ортасына шығарды.
Бұл екі әннің табысы тек әуенге немесе орындаушыға ғана байланысты емес. Олардың артында музыка индустриясының өзгеріп жатқан құрылымы, жаңа медиа құралдары және аудиторияның тыңдау тәсілінің өзгеруі жатыр.
Интернет арқылы тараған әлемдік феномен. Gangnam Style 2012 жылы шықты. Әннің авторы әрі орындаушысы – оңтүстіккореялық музыкант PSY. Алғашында бұл туынды Корея поп-музыкасының (K-pop) кезекті әндерінің бірі ретінде жарияланған. Бірақ көп ұзамай оның тағдыры мүлде басқа бағытта өрбіді.
Әннің кең таралуына ең алдымен бейнебаян әсер етті. Музыкалық клип YouTube платформасына жарияланғаннан кейін өте қысқа уақытта миллиондаған қаралым жинай бастады. Клиптегі ерекше би қимылдары, әдейі жасалған комедиялық стиль және қайталанатын ырғақ көрермен назарын тез аударды.
Gangnam Style-дың ерекшелігі – ол дәстүрлі музыкалық жарнама арқылы емес, интернет арқылы танылды. Әлеуметтік желілердегі бөлісу, пародиялық бейнелер, флешмобтар және телебағдарламалардағы қайталаулар әннің таралуын бірнеше есе жылдамдатты.
2012 жылдың соңына қарай Gangnam Style YouTube тарихындағы ең көп қаралған бейнебаянға айналды. Бұл сол кезең үшін ерекше рекорд болды. Әннің өзі ғана емес, бейнебаянындағы «атқа мінгендей» би қимылы да әлемдік мәдени феноменге айналды. Көптеген елдерде адамдар дәл сол қозғалысты қайталап билейтін болды. Бүгінде YouTube-тағы көрсетілім саны 5,8 миллиард қаралымнан асыпты.
Әннің мағыналық аудармасы келесідей екен:
Күндіз сабырлы, мәдениетті көрінетін қыз бар,
Ыстық кофе ішкенде де асықпайтын қыз бар.
Күн батқан соң өзгеріп кететін қыз бар,
Жүрегінде еркіндік жатқан қыз бар.
Мен де сондай жігітпін, сабырлы көрінем,
Күндіз тыныш, бәрін өлшеп сөйлеймін.
Бірақ түн түссе, мінезім өзгереді,
Сол сәтте шын өмір басталады.
Мен – Gangnam стиліндегі жігітпін,
Иә, дәл сол стильдегі жігітпін.
Ей, Gangnam style!
Мен – Gangnam стиліндегі жігітпін,
Еркін өмірді сүйетін жігітпін.
Ей, Gangnam style!
Gangnam Style неге соншалық тез тарады? Оның бірнеше себебі бар. Әуенінің ырғақтық құрылымы қарапайым әрі есте сақталатын болды. Қайырмасы қайталанып отырады. Сонымен қатар ән мәтінін түсіну міндетті емес еді, бейнебаяндағы қимылдар мен әзілдер негізгі әсерді берді.
Осылайша, Gangnam Style тек ән емес, интернет мәдениетінің символына айналды. Ол K-pop музыкасын әлемдік аудиторияға кеңінен таныстырған алғашқы үлкен мысалдардың бірі болды.
Стриминг дәуірінің рекордтық хиты. Despacito 2017 жылы шықты. Әнді пуэрторикалық музыканттар Luis Fonsi мен Daddy Yankee орындады. Алғашында бұл композиция латынамерикалық поп музыкасының өкілі ретінде ұсынылған. Бірақ қысқа уақыт ішінде ол әлемдік музыкалық индустрияның ең үлкен хиттерінің біріне айналды.
Despacito-ның таралуында интернет те маңызды рөл атқарды, бірақ бұл жолы негізгі платформа – стриминг қызметтері болды. Spotify, Apple Music сияқты платформалар арқылы әнді тыңдаушылар саны тез өсе бастады. Сонымен қатар YouTube-тағы бейнебаяны да рекордтық қаралым жинады. Әннің халықаралық танымалдығын арттырған тағы бір фактор – канадалық әнші Justin Bieber қатысқан ремикс нұсқасының шығуы. Осыдан кейін Despacito ағылшын тіліндегі аудиторияға да кеңінен тарады. Бүгінде YouTube-тағы көрсетілім саны 8,9 миллиард қаралымнан асыпты.
Музыкалық тұрғыдан Despacito латын попының дәстүрлі элементтерін сақтайды. Ырғақ негізінде реггетон стилі жатыр. Әуен біртіндеп дамып, қайырмасында эмоционалдық күшейеді. Әннің негізгі әсері – әуеннің жеңіл қабылдануы мен ырғақтың есте сақталуы.
Әннің мағыналық аудармасы келесідей:
Жай ғана жақындап, сөз бастасам деймін,
Сені асықтырмай, сәтті соза түссем деймін.
Әр қадамыңды байқап, үнсіз тамашалап,
Бірге өткен уақыт баяу өтсе деймін.
Көзіңдегі жылылықты сеземін,
Жақындаған сайын тынысым өзгереді.
Осы сәт ұзаққа созылса екен,
Әуен секілді біртіндеп жалғасса екен.
Баяу… бәрі баяу басталсын,
Сөздер де, қадамдар да асықпасын.
Әуенге еріп, сәтті сезінейік,
Уақытты жай ғана өткізейік.
Баяу… осы сәт жоғалмасын,
Көңілдің ырғағы тоқтамасын.
Әуен естілсін, түн жалғассын,
Бұл сәт есімізде қалсын.
Despacito неге ұзақ уақыт бойы хит болып қалды? Оның басты ерекшелігі – мәдени шекараларды оңай өтуі. Ән испан тілінде орындалғанымен, әлемнің көптеген елінде кең тарады. Музыкалық құрылымы қарапайым, ал қайырмасы тез жатталады.
2017 жылы Despacito көптеген елдердің хит-парадтарында бірінші орынға шықты. Сонымен қатар ол стриминг платформаларында миллиардтаған тыңдалым жинап, жаңа рекордтар орнатты.
Екі дәуірдің музыкалық белгісі. Gangnam Style мен Despacito әртүрлі музыкалық ортадан шыққан. Бірі – K-pop мәдениетінің өкілі, екіншісі – латын поп музыкасының туындысы. Бірақ олардың табысы кездейсоқ емес. Gangnam Style интернет пен әлеуметтік желілердің музыканы таратудағы жаңа күшке айналған кезеңін көрсетеді. Ал Despacito стриминг платформалары музыка индустриясының негізгі ортасына айналған уақытты білдіреді.
Бір ән – би мен визуалды мәдениеттің символы болды. Екіншісі – жаһандық музыкалық нарықта тіл шекарасының әлсірегенін көрсетті. Осы тұрғыдан қарағанда, Gangnam Style мен Despacito тек хит әндер ғана емес. Олар музыканың қалай таралатынын, аудиторияның оны қалай қабылдайтынын көрсеткен екі түрлі кезеңнің мәдени белгісіне айналды.
Назар аударыңыз: Бұл мақала авторлық құқықпен қорғалған. Мәтіннің толық нұсқасын көшіру, тарату немесе басқа басылымдарға жариялағанда авторы көрсетіп, Аikyn.kz сайтына белсенді гиперсілтеме беру міндетті. Мақаланың жекелеген бөліктерін пайдаланғанда да осы талап сақталуы тиіс.