Қазақстандық көпсалалы медициналық топ құрамына елдің жетекші медициналық орталықтарындағы тоғыз білікті дәрігер енген, олардың қатарында травматология және ортопедия, кардиология, педиатрия, хирургия, урология, пульмонология және эпидемиология салаларының маманы бар. Олар Ауғанстан еліндегі «Қазақстан медицинасы күндері» аясында бір апта халыққа практикалық медициналық көмек беріп, ауған әріптестеріне шеберлік сабағын өткізді, бірлескен тексерулер мен консилиумдарға қатысты. Отандық мамандар жергілікті тұрғындарға консультациялар өткізіп, күрделі хирургиялық операцияларды да жүргізді. Медициналық топ ауыр жарақат салдары мен тірек-қимыл аппаратының туа біткен деформациялары бар пациенттерге айрықша көңіл бөлуге тырысты.
Ауғанстан халқына медицналық көмек берген топ құрамында Н.Батпенов атындағы Ұлттық ғылыми травматология және ортопедия орталығының мамандары да бар. Біз директордың клиникалық жұмыс жөніндегі орынбасары, травмотолог Серік Балғазаровтан жұмыс процесі жайында ақпар алуға тырыстық.
– Дәрігерлеріміз Ауғанстанға екінші мәрте барып отыр. Алғаш рет 2025 жылы қараша айында болдық. Сол себепті де ауған дәрігерлерімен қарым-қатынасымыз жақсы, қандай медициналық құралдардың қажет екенін де біліп, барлық жағдайға дайындалып, ерте қамдандық. Өз ауруханамыздан керек-жарақтарды алып барып, кейін оларға сыйлық ретінде қалдырып кеттік. Осы жолы орталығымыздан 4 травматолог делегация құрамында болды. Тәжірибемізді қолданып, ауған дәрігерлерімен қоян-қолтық жұмыс атқардық, – дейді С.Балғазаров.
Ауғанстанға сыйға берілген медициналық құралдардың ішінде Илизаров аппаратының жиынтығы да бар. Бұл – дүниежүзіне танымал құралдардың бірі. Аппарат сүйек бұзылыстарында, әсіресе оқ-дәрінің әсерінен болған ақаулықтарда, сүйектің сынуы, шіруі кезінде, қалпына келтіруге көп көмегі тиеді екен. Дәрігерлер тобы алда да ауған елімен байланыста болып, аппараттың жұмысына байланысты нұсқаулықтар бермек ниетте.
Дәрігерлер бұл сапарда Akbar Ali Khan клиникасында болған. Маманның айтуынша, медициналық топ күніне 120-дан аса пациентке көмек беріп, тиісінше отаға дайындаған, тіпті демалыс күндері де ота жасаған.
– Клиникада таңғы сегізден боламыз, түскен науқастарды қабылдап, операцияға дайындаймыз. Көбіне қару-жарақ, жарылыстың әсерінен болған жарақаттардың асқынған түрлері кездесті, тіпті 3-4 жылдан бері ауырып жүрген адамдар да қабылдауымызға келді, шұғыл түрде келген науқастарға да операция жасадық. Бірінші күннен елге қайтқанға дейін операция залынан шыққан жоқпыз. Оларда бейсенбі, жұма күндері демалыс, соған қарамастан өтініп сұрап, жұмыстарымызды түгел аяқтап кетуге тырыстық. Травматологияны жеке қарастықсақ, 20-дай операция жасап үлгердік, – дейді дәрігер.
Сонымен қатар сапар аясында Қазақстаннан Ауғанстанға гуманитарлық көмек те жеткізілді. Дәрі-дәрмектің бір бөлігі әуе көлігі арқылы жетсе, гуманитарлық жүктің негізгі бөлігі 8 вагонмен теміржол арқылы Балх провинциясындағы Хайратон станциясына жеткізілген. Бұл істі Сыртқы істер, Төтенше жағдайлар, Денсаулық сақтау және Көлік министрліктері бірлесіп ұйымдастырды. Гуманитарлық жүктің жалпы салмағы 310 тоннадан асады. Оның құрамына 1,867 тонна дәрі-дәрмек пен медициналық бұйымдар, 300 тонна қант, 100 жазғы шатыр, төсек-орын жабдықтары және басқа да бірінші кезектегі қажетті заттар кіреді.
Ұлттық шұғыл медицинаны үйлестіру орталығының уролог дәрігері Рустам Салимов бұл сапардың өзгелерден өзгерек екенін айтты.
– Бұл – Ауғанстан еліне екінші сапарым. Ұлттық травматология орталығының директоры Олжас Сапарғалиұлының бастамасымен алғаш рет Ауғанстанға аттанған дәрігерлер тобында да болғанмын. Біз көптеген науқасқа шұғыл түрде көмек бердік, ақаулықтарын емдеуге атсалыстық. Дәрігерлер тобында жалғыз уролог болғандықтан, бір өзім 10-нан аса операция жүргіздім. Осы сапардың уақыты қысқа болды, бізге барынша шұғыл әрекет ету керек болды. Былтыр тек дәрігерлер тобын жіберсе, биыл үлкен бір делегация құрамындамыз, мұның өзі – үлкен мәртебе, – дейді тәжірибелі маман.
«Қазақстан медицина күндері» жобасы жыл сайын әртүрлі елде жүйелі түрде ұйымдастырылып келеді. Былтыр Ұлттық травматология орталығының мамандары Өзбекстан халқына да көмек көрсетіп қайтқан. Жобаның маңызы жайында орталық директоры Олжас Сапарғалиұлынан сұрап білдік.
– Былтыр Өзбекстан еліне барып қайттық. Бір топ дәрігер шетелдік әріптестерге тәжірибесін бөлісіп, науқастарды емдеп, жаңа технологиямызды көрсеттік. Жобаның бірнеше мақсаты бар. Біріншіден, әріптестеріміз тәжірибесін бөліссе, екіншіден, еліміздің медициналық туризмін дамыту үшін қажет. Біз өткен жылы ауған еліне барып, халықтың жағдайы өте ауыр екенін көріп қайттық. Қаншама адам медициналық көмекке мұқтаж. Ауғанстанның медициналық жүйесі толық қалыптаспаған, мүмкіндіктері қолжетімсіз, сол себепті қарапайым халыққа көмек қолын созуды мақсатымыз деп білдік, – дейді орталық басшысы.
Аталмыш медициналық миссия денсаулық сақтау саласындағы халықаралық ынтымақтастықты дамытуға және медициналық көмектің қолжетімділігін арттыруға бағытталып отыр. Ал БҰҰ дерегі бойынша, бүгінде ауғандықтардың 45 миллион тұрғынынан 30 миллионға жуығы гуманитарлық көмекке мұқтаж. 5 жасқа дейінгі 1,3 миллионға жуық бала дұрыс тамақтанбау салдарынан емге зәру болып отыр.
Қазақстан – Орталық Азия елдері арасындағы Ауғанстанға гуманитарлық көмектің ірі жеткізушісі. 2025 жылы еліміздің Ауғанстандағы алғашқы гуманитарлық миссиясы аясында 13 дәрігер он күн ішінде 44 ота жасап, жүзден аса пациентке медициналық көмек берген еді.
Айсұлу СЪЕЗХАН