Тың идеялар тоғысқан алаң

Мемлекет басшысы AI & Digital Bridge – 2026 халықаралық форумында сөз сөйледі.

Қасым-Жомарт Тоқаев іс-шараға қатысушылар ал­дында сөйлеген сөзінде бү­гінде Digital Bridge форумы Еуразиядағы беделді және танымал технология алаңы­на айналғанын атап өтті.

– Мұнда әлемнің тех­но­­­­­логиялық дамуына зор үлес қосып жүрген білікті мамандар жиналды. Форум аясында жаңа идеялар мен тың бастамалар ұсынылады, тиімді байланыстар орнатылып, нақты жобалар іске қо­сылады. Сондықтан Digi­­tal Bridge халықаралық фо­румын шын мәнінде жаңа­шыл, жасампаз және зияткер азаматтар бас қо­са­тын бірегей жиын деп айт-­сақ, артық болмасы анық, – деді Мемлекет басшысы.

Халықаралық байланыстың алтын көпірі

Президент қазіргі аса қар­қынды, құбылмалы жә­не озық заманда жаңа тех­но­логияны дамытудың маңы­зы­на тоқталды.

– Күллі әлем жұрт­шы­лы­ғы жасанды интел­лек­ті­нің дамуына айрықша на­зар аударып жатыр. Себебі жа­санды интеллектінің ық­­палымен өнеркәсіп, қар­­­жы, білім, ғылым, мем­ле­кеттік басқару және жалпы адам өмірінде түбегейлі өзгерістер болып жатыр. Оған бәріміз де куә болып отыр­мыз. Осы орайда AI & Digital Bridge форумының мазмұны да жыл өткен са-йын жаңа сипатқа ие болуда: жаңа өзекті мәселелер пай­да болды, қатысушы­лар­дың ауқымы да ұлғайды. Форумда цифрландыру та­­қыры­бынан бөлек, есептеу инфрақұрылымы, ау­қым­ды тіл­дік модельдер, ро­бот тех­никасы, индуст­рия сала­­сын­­­дағы жасанды интеллект, ғылым, технология са­­ла­сындағы заң­на­ма мен қауіпсіздік мәсе­лелері жө­нін­де пікір алмасулар өтуде. Осылайша, AI & Digital Bri­dge жаңа технологиялар саласындағы ха­лық­аралық бай­ланыстар­дың алтын кө­пірі ретінде табыс­ты қыз­мет етуде. Форум­ның түпкі мақ­саты да, басты мін­деті де, мис­сиясы да – осы, – де­ді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Мемлекет басшысы жасанды интел­лек­тіге қатысты асқан жауапкершілік таныту қажет екенін атап өтті.

– Жақында Президент Дональд Трамп­тың бастамасымен Американың жетекші технологиялық компаниялары Суперинтеллект туралы келісімге қол қойғанын айтқым келеді. Менің ойымша, мүдделі ел­дер осы тәсілді үлгі ретінде қарастырып, мұқият зерделеген соң жаһандық деңгейде қолдануға болар еді, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Президент Қазақстанды цифрлық мем­лекетке айналдыру үшін жүйелі шаралар қабылданып жатқанына назар аударып, еліміздің жетістіктерін тілге тиек етті.

– Өткен жылы қазақстандық IT-қыз­мет­тер экспорты 1 миллиард доллардан ас­ты. Цифрлық шешімдеріміз әлемнің 100-ден аса елінде қолжетімді. Бұл қадам­дар мен жетістіктер еліміздегі және әлем­дегі прогреске үлес қосуға Қазақстанның да ниетті екенін көрсетеді, – деді Мемлекет басшысы.

Бұдан бөлек, Мемлекет басшысы жа­сан­ды интеллектіні реттеу мәселесін қоз­ғады. Ол Қазақстанда цифрлық транс­фор­ма­цияның құқықтық негізі қаланғанын, «Жа­санды интеллект туралы» заң мен Цифр­­­лық кодекс қабылданғанын еске сал­ды.

Адам капиталы ескерусіз қалмайды

Мемлекет басшысы адам капиталына ай­рықша мән берді. Президенттің пікі­рін­ше, заманауи деректер орталығы, озық тех­нологиялар өздігінен ешқандай нәти­жеге кепіл бола алмайды. Ғалымдар, инже­нерлер, кәсіпкерлер болмаса, техноло­гия­лық серпіліс жасау мүмкін емес.

– Сондықтан біз білімді, білікті, жасампаз мамандар даярлайтын ұлттық ғылыми-ин­женерлік мектеп қалыптастыруымыз ке­рек. Осы орайда жаңадан ашылған Qazaq AI Research University-ге айрықша міндет жүк­те­леді. Бұл оқу орны білім берумен қа­тар, өндіріс пен экономиканың сұранысына сай ғылыми зерттеулер жүргізуге тиіс. Осы мақ­сатпен жасанды интеллектіні нақты салаларда қолдануға арналған AI+X моделі қол­ға алынып отыр. Оның мүмкіндігін өн­діріс, энергетика, медицина, қаржы, мем­ле­кеттік басқару жүйесінде тиімді пай­да­лану керек. Жалпы, бізге дайын өнім мен жаңа технология жасай алатын мықты, яғ­ни на­ғыз білікті мамандар қажет, – деді Президент.

Қасым-Жомарт Тоқаев жасанды интел­лек­тіні жауапкершілікпен қолдану мәде­ние­тін ілгерілетудің маңызы зор екенін айтты.

– Жасанды интеллект – жаһандық құ­бы­лыс. Ешбір мемлекет оның әлеуетін жал­ғыз өзі толық пайдалана алмайды. Бізге ха­лықаралық деңгейдегі білім алмасу, бір­лескен зерттеулер, инвестициялар қажет. Технологиялық ынтымақтастық пен кадр­лық әлеуетті дамытқан жөн. Қазақстан жа­санды интеллектіні бейбіт мақсатта, қауіп­сіз әрі жауапкершілікпен ілгерілетуді дәйекті түрде қолдайды. Технология адам­ға қызмет етіп, өркениеттің катализаторы болуы керек. Біз осы ұстанымнан айнымай­мыз, – деді Мемлекет басшысы.

Мемлекет басшысы сөз соңында Қа­зақ­стан жаңа технологиялық экономика­ның берік негізін қалағанын айтты.

– Цифрландыру және жасанды интеллект жылының басты мақсаты – қол жет­кізіл­ген табыстарды әр азаматтың игілігіне ай­налдыру. Жаңа технологиялық дәуірде елі­міздің лайықты орын алуына қажетті ал­ғы­шарттар бар. Табысымыз терең білім­ге, батыл шешімдерге, прагматикалық тә­­­сіл­дер мен жауапты іс-әрекетке бай­ла­ныс­ты бол­мақ. AI & Digital Bridge таланттар мен идея­лар­ды біріктіріп, халықаралық ынтымақ­тас­тықты тереңдете түсетініне, өр­шіл жо­ба­­ларды қолға алуға ықпал ететі­ні­не се­нім­дімін, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Бірлескен жобалар жайын талқылады

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев AI & Digital Bridge – 2026 халықаралық ІТ фору­мы аясында жасанды интеллект, цифр­лық технология және роботты техника салаларындағы перспективті жобалар көр­месіне барды.

Мемлекет басшысына Qazaq AI Re­search University базасында жасалған AI-Enabled University моделі, Trusted Kazakhstan, ALFA жобалары, Aitu ұлттық мессенд­жері­нің жаңа функционалдық мүмкіндіктері көрсетілді. Бұдан бөлек, көрме қонақтары «Самұрық-Қазына» қоры мен Higgsfieldai ком­паниясының интеллектуалдық шешім­дерімен және «Деректерді өңдеу орталығы алқабын» дамыту жоспарымен танысты.

Форум аясында Мемлекет басшысы NVIDIA компаниясының вице-президенті Рев Лебаредянмен жеке кездескенін айта ке­тейік. Кездесуде жасанды интеллект, цифр­­лық технологиялар және есептеу инф­­ра­құрылымы салаларындағы ын­ты­мақ­­тас­тықты дамыту перспективасы тал­қы­ланды.

Қасым-Жомарт Тоқаев жасанды ин­тел­лектінің жаһандық экожүйесін қалып­тас­тыруда NVIDIA компаниясының рөлі ай­рықша екенін айтты. Сонымен қатар жа­санды интеллектіні Қазақстан эконо­ми­касының басым салаларында қолдану аясын кеңейтудің маңызын атап өтті.

Мемлекет басшысы General Atlantic тө­рағасы және бас директоры Уильям Форд­ты қабылдады. Әңгімелесу барысында инвестициялық ынтымақтастық перс­пек­тивасы, сондай-ақ елімізде технология сек­торы мен жасанды интеллект эко­жүйе­сін дамыту мәселелері талқыланды.

Президент Қазақстанда жаңа тех­но­логиялық экожүйе қалыптасып жатқанын айтты. Оның құрамына Astana Hub, Alem.AI халықаралық жасанды интеллект ор­та­лығы, Qazaq AI Research University кіреді.

Мемлекет басшысы БАӘ Энергетика жә­не инфрақұрылым министрі Сухейл Әл-Мазруи мен Абу Даби әмірлігі Ден­сау­лық сақтау департаментінің төрағасы, G42 International компаниясының бас директоры Мансур әл-Мансуримен кездесті.

Президент берік достық байланысқа, өзара сенімге, стратегиялық серіктестікке не­гізделген Қазақстан мен Біріккен Араб Әмір­ліктері арасындағы қарым-қатынас ерек­ше сипатқа ие екенін атап өтті. Соны­мен қатар БАӘ Қазақстанның ірі шетелдік инвесторларының ондығына кіретінін айтты. 2025 жылы елімізге Әмірліктерден 1,64 миллиард доллар тікелей инвестиция тартылып, бұл көрсеткіш 3,5 есе ұлғай­ған.