Жасанды интеллект агенттері жекелеген қызметкерлердің мүмкіндіктерін еселеп арттыратындықтан, құны ондаған миллион, тіпті миллиардтаған доллар болатын бір адамдық компаниялар пайда болуы мүмкін, – деп хабарлайды Aikyn.kz сайты.
Бұл туралы 6 қазан, сейсенбі күні БАӘ-нің жасанды интеллект жөніндегі мемлекеттік министрі Омар әл-Олама мәлімдеді.
AI Everything Abu Dhabi іс-шарасында сөйлеген әл-Олама БАӘ ЖИ агенттерді пайдалана отырып, халық санының салыстырмалы түрде аздығына байланысты шектеулерді еңсеріп, әлдеқайда ірі нарықтармен экономикалық тұрғыда бәсекелесе алатынын айтты.
«Біз 20 миллион долларлық немесе миллиард долларлық компанияға айналатын бір адамдық компаниялардың пайда болғанын көреміз, олар бір адам мен агенттерден тұрады», – деді ол.
Оның айтуынша, ЖИ агенттер адамның қабілетін, дағдысын және ықпалын «еселей» алады, бұл БАӘ сияқты елдерге халқы жүздеген миллион немесе одан да көп нарықтармен бәсекелесуге мүмкіндік береді.
Оның сөзінше, бұл өзгеріс БАӘ-дегі жұмыс орындарында қазірдің өзінде жүріп жатыр. Ол осы аптада өзі барған Абу-Дабидегі бір компанияны мысалға келтірді: оның жұмыс күшінің 10 пайыздан астамын қазір ЖИ агенттер құрайды.
Агенттер тапсырмаларды «еселенген жылдамдықпен» орындап, сонымен қатар өнімділікті арттырып, шешім қабылдау сапасын жақсартып отыр, – деді ол.
Бұл мәлімдемелер БАӘ мемлекеттік секторда да, бизнесте де агенттік ЖИ-ге белсенді түрде көшіп жатқан тұста айтылды.
Сәуір айында БАӘ Министрлер кабинеті екі жыл ішінде мемлекеттік секторлар мен операциялардың 50 пайызына агенттік ЖИ енгізу жөніндегі негіздемелік бағдарламаны жариялады.
Маусымда БАӘ-де Жасанды интеллект және деректер жөніндегі басқарма құрылып, оның төрағасы болып әл-Олама тағайындалды. Бұл орган ЖИ, деректер және цифрлық үкімет саласындағы ұлттық бағыттар мен басымдықтарға жауап береді.
Әл-Оламаның айтуынша, дәл осындай трансформация дәстүрлі бизнес шеңберінен шығып, ойын-сауық индустриясын да қамтиды: ЖИ бұрын үлкен командалар мен қомақты бюджетті қажет еткен студияларды жеке адамдардың жүргізуіне мүмкіндік беруі ықтимал.
«Тарихи тұрғыдан ойын-сауық контентін жасау белгілі бір нарықтарда шоғырланған, ол өзіңіз айтқандай Голливуд болсын, Үндістандағы Болливуд сияқты жекелеген орындар болсын немесе әлемнің Оңтүстік Корея сияқты басқа да жерлері болсын», – деді ол.
«Егер адамдарға осы құралдарды пайдалануға, өз дағдыларын шыңдап, жетілдіруге мүмкіндік берілсе, біз осындай кең таралуға қол жеткізе аламыз деп шын жүректен сенемін».
Оның айтуынша, ЖИ жасаған ойын-сауық контенті саласында бірінші болып үстемдік ететін нарық – технологияны жаппай қолданысқа енгізе алған нарық болмақ.
Әл-Олама Instagram мен SnapСhat-та ЖИ көмегімен жасалған, көрерменді тез баурап алатын фильмдер мен сериалдардың жарнамасын көргенін айтты.
Ол шағын командалар немесе жеке адамдар ЖИ-ді сценарий жазуға, сюжет желілерінің көптеген нұсқасын жасауға және контентті жылдам жариялауға пайдаланатын модельді сипаттады.
ЖИ-ді ойын-сауық контентінің түрлі нұсқаларын жылдам жасауға қалай қолдануға болатынына мысал ретінде ол жиі қайталанатын тақырыптарды атады: бөгде планеталықтар, динозаврлар, тыңшылар және ниндзялар.
«Кіру кедергісі төмендегені сонша, біз ойын-сауық студияларын – тағы да айтамын, бір адамнан тұратын ойын-сауық студияларын көреміз, олар әлемді өзгертетіндей керемет контент жасай алады», – деді ол.
Ол үкіметтер мұндай контенттің ұлттық шектеулерге сай болуын бұрынғыдай қадағалауға тиіс екенін мойындады.
«Бұл революция дәл қазір басталады деп шын жүректен сенемін», – деді ол.
БАӘ-нің ЖИ стратегиясы қандай?
Әл-Олама ЖИ-мен айналыспауды таңдаған елдер мен адамдардың артта қалу қаупі бар екенін айтып, технологияны енгізбей, тек реттеумен шектелу экономиканы оның салдарынан қорғамайтынын алға тартты.
«Егер сіз бұған қатысты ештеңе істемесеңіз, "Мен бұл революцияның бір бөлігі болғым келмейді“ десеңіз, мұның экономикаңыз бен қоғамыңызға түпкілікті әсері қандай болмақ?» – деп сұрақ қойды ол.
«Жауап 99 пайыз жағдайда біреу: әсері теріс болады».
Оның айтуынша, бейімделмеген қызметкерлер жұмысынан айырылуы мүмкін, ал ЖИ-ді қолданудан бас тартқан елдер экономикалық мүмкіндіктерді оны қолданатын елдерге беріп қою қаупіне ұшырайды.
«Біздің көзқарасымызша, іс-қимыл жоспарымыз қарапайым. Осы толқынның үстінде болу үшін әрбір адам бұл технологияны түсінуі, оны қолдана білуі және одан пайда көре білуі керек», – деді ол.
Сондықтан БАӘ ЖИ дағдыларына оқытудың белсенді стратегиясын жүргізіп отыр, – деді ол. Оның ішінде 80 000 мемлекеттік қызметшіні агенттер құра алатын және ЖИ модельдерді тиімді пайдалана алатын «суперпайдаланушыларға» айналдыру жұмысы бар.
Сондай-ақ ол БАӘ Microsoft-пен бірлесіп, 1 миллион адамды «ЖИ-дің супер қозғаушы күштеріне» айналдыруды көздейтін оқыту науқанының аяқталғанын келесі айда жариялауға дайындалып жатқанын мәлім етті.
«Оның қорытындысын келесі айда жариялаймыз. Әзірге көрсеткіштер айтарлықтай жақсы», – деді ол және БАӘ бұдан да ауқымды бағдарламаларды жариялайтынын қосты.
Әл-Олама Қазақстанда өзі қатысқан ЖИ фильмдер фестивалін де атап өтті. Оның айтуынша, онда бір ғана адам әдетте үлкен команда мен, бәлкім, миллиондаған долларды қажет ететін фильм немесе контент жасаған.
Оның сөзінше, мұндай құралдар адамдардың өзін-өзі көрсету тәсілін өзгертіп, әлеуметтік желілерде инфлюенсер болмай-ақ контенттен табыс табудың жаңа мүмкіндіктерін аша алады.
БАӘ ЖИ-ді қолдану арқылы жеңіске жеткісі келеді
БАӘ Сан-Франциско мен Лондон сияқты қалыптасқан ЖИ орталықтарымен қалай бәсекелесе алады деген сұраққа әл-Олама елдің стратегиясы міндетті түрде әлемдегі ең ірі ЖИ зертханаларын салуды көздемейтінін айтты.
«Тарих – ұлы ұстаз», – деді ол.
Оның пікірінше, ірі технологиялардың ең үлкен экономикалық және әлеуметтік пайдасын көбіне оларды алғаш ойлап тапқан елдер емес, сәтті енгізіп, қолдана білген елдер көреді.
«Оны жасау жағынан Сан-Францискомен бәсекелесеміз деп ойламаймын. Біз белгілі бір себептермен [өз модельдерімізді] жасап жатырмыз. Бірақ мұны қолдануға келгенде, біз нарыққа бәрінен жылдам шыққымыз келеді, өмір сапасын жақсарту үшін ЖИ-ді барынша тиімді енгізетін ел мен қалалар болғымыз келеді», – деді ол.
БАӘ үкіметінің жалпы стратегиясы қазірдің өзінде осы бағытта жүріп жатыр: үкімет екі жыл ішінде өз секторлары мен операцияларының жартысына агенттік ЖИ енгізуді мақсат етіп отыр.
«Жеңіс» – адамдардың өмірін өзгерту
Әл-Олама БАӘ-де ЖИ саласындағы табыс ұғымы компаниялардың құнымен немесе өнімділіктің өсуімен ғана шектелмейтінін айтты.
ЖИ-де «жеңу» деген нені білдіреді деген сұраққа ол кейбір анықтамалар орасан зор нарықтық құнға жетуге негізделетінін, ал БАӘ-нің өлшемі басқа екенін айтты.
«Біздің түсінігімізде жеңіс – барынша көп адамның өмірін жақсы жаққа өзгерту», – деді ол.
Оның айтуынша, үкімет тек өнімділік пен экономикалық нәтижеге ғана емес, ЖИ-ді мемлекеттік секторда және онымен байланысты салаларда енгізу адамдардың өмірін шынымен жақсарта ма, соған да қарайды.
Ол қоғамның ЖИ-ді қабылдауын адамдардың оны қолданудан нақты пайда көруімен де байланыстырды.
«Егер олар ЖИ аталған немесе енгізілген сайын өмір сапасы жақсарғанын көрсе, мүлдем басқаша қабылдайтын болады», – деді ол.
Оның сөзінше, БАӘ көптеген есептер мен сауалнамаларда ЖИ-ге деген оптимизм деңгейі бойынша бірінші орында тұр, ал бұл позицияны сақтау үшін ЖИ енгізудің адамдар өміріне оң әсер етуін қамтамасыз ету қажет.
Зияткерлік меншік ережелерін қайта қарау қажет
Министр сондай-ақ ЖИ-дің қарқынды дамуы үкіметтерді зияткерлік меншікті қорғау мәселесін қайта ойластыруға мәжбүр етіп отырғанын айтты.
Оның айтуынша, дәстүрлі зияткерлік меншік жүйелері адам-өнертапқыштарды жұмысын көшіріп алудан қорғау үшін жасалған, алайда бұл жүйелер бұрын-соңды жаңа нәрсе жасай алатын, адам емес жүйемен бетпе-бет келмеген.
«Адамзат тарихында осы уақытқа дейін адам емес нәрсенің шын мәнінде бірдеңе жасап шығаруына ешқашан мүмкіндік болған емес», – деді ол.
«Меніңше, дәл қазір отырып, бұл құқықтардың қандай екенін, бұл қорғау шараларының қандай екенін және олардың бүгінгі заман талабына сай болуын қалай қамтамасыз ететінімізді қайта қарайтын сәт туды».
Ол ЖИ жүйелерінің зымыран және электр қозғалтқыштары сияқты салаларда күрделі инженерлік жобалар жасап жатқанын мысалға келтіріп, олар коммерциялық тұрғыдан құнды компаниялардың негізіне айналуы мүмкін екенін айтты.
Сондай-ақ ол ЖИ модельдерді оқытуға пайдаланылатын деректердің сипаты тез өзгеріп жатқанын айтып, қазір оқыту деректерінің басым көпшілігін ЖИ жасаған синтетикалық деректер құрайды деп мәлімдеді.
«ЖИ жасайды, ЖИ тұтынады, – деді ол. – Бұл болашақта біз өмір сүретін қалыпты жағдайға айналады».
Оның айтуынша, үкіметтер авторларды қорғайтын әрі адамдарды ЖИ-ді оң нәтиже беретіндей пайдалануға ынталандыратын тетікті ойластыруы керек.
Реттеу инновациядан қалыспауға тиіс
Әл-Олама үкіметтер озық ЖИ-ді реттеуде дилеммаға тап болатынын айтты: инноваторлар технологияның шекарасын кеңейтуге ұмтылады, ал реттеушілер адамдарды ықтимал зияннан қорғауға міндетті.
«Дилемма мынада: инноватор мен реттеуші арасында дилемма бар», – деді ол.
Оның пікірінше, екі тарап бөлек жұмыс істемеуге тиіс.
«Үкіметтердің көбінің қиындығы – инноваторлар инноваторлар бөлімінде, реттеушілер реттеушілер бөлімінде отырады», – деп түсіндірді ол.
«Ой мен жоспарлауда өзара алмасу, бірін-бірі байыту жоқ және біз шын мәнінде сол бағытта жұмыс істемейміз».
БАӘ-нің тәсілі – инноваторларды реттеу мәселелерін ойластыруға тарту, сонымен бірге реттеушілерді инноваторша ойлауға итермелеу.
ЖИ және сайлау
Әл-Олама БАӘ-нің сайлау кезінде ЖИ-ді қолдануға қатысты тәсілін де атап өтті: кандидаттар ЖИ қолданғанын тіркеуге, оны басқа кандидатқа зиян келтіру немесе оның беделіне нұқсан келтіру үшін емес, тек өздеріне қатысты жағдайларда ғана пайдалануға, сондай-ақ әрбір қолдану жағдайын есепке алып, белгіленген мерзімде есеп беруге міндетті.
Оның айтуынша, мұндай ережелер ЖИ-дің жалған ақпарат тарату немесе бопсалау үшін қолданылуына жол бермеуге және сонымен бірге есептілікті қамтамасыз етуге бағытталған.
ЖИ жастардың мүмкіндігін арттырады
Байланысы жоқ, бірақ идеясы бар жастар үкіметтің назарын қалай аудара алады деп сұраған студентке жауап берген әл-Олама ЖИ қазіргі буынды ерекше қуатты еткенін айтты.
«Әрбір буын, өмір сүрген әрбір адам артына бір нәрсе қалдырды, сол контент пен білім бүгінде сіздердің алақандарыңызда тұр», – деді ол.
Оның айтуынша, студенттер қазір идеяны қолға алмас бұрын жекелеген сарапшыларды іздеп немесе зерттеуге ұзақ уақыт жұмсап жатпай-ақ, білім мен интеллектуалдық құралдарға қол жеткізе алады.
«Сіздер мұны бүгін-ақ істей аласыздар. Әрі ешқандай кедергісіз, шектеусіз істей аласыздар», — деді ол.
Ол жастарды ЖИ құралдарын пайдаланып, өзгелерге бастапқыда мүмкін емес болып көрінетін идеяларды жүзеге асыруға шақырды.
Үкімет сырттан келген идеяларға ашық болуға тиіс
Әлеуметтік бағыттағы ұйымдар ЖИ-ді енгізудегі алшақтықтарды жою үшін үкіметпен қалай жұмыс істей алады деген сұраққа әл-Олама үкіметтер қолжетімді әрі жаңа идеяларды қабылдауға дайын болуға тиіс деп жауап берді.
«Егер үкімет табысты болса, адамдар оған еш кедергісіз жүгіне алады», – деді ол.
Адамдар мен ұйымдардың мемлекеттік бастамаларға қатысуына мүмкіндік беретін қолданыстағы жолдар ретінде ол AI Camp және UAE Codes сияқты мемлекеттік платформаларды, сондай-ақ инкубаторлар мен акселераторларды атады.
«Үкімет жаңаша ойлауды құптауға, оның дамуына көмектескісі келетіндерді қолдап, құшақ жая қарсы алуға тиіс», – деді ол.
Оның сөзінше, үкімет шағын өзгерістерден бастап ірі трансформацияларға дейін үздіксіз жаңарып отырады және жылдам дамып, түбегейлі өзгерістерге жауап беру үшін сыртқы ұйымдармен бірлесе жұмыс істеуі керек.