Соған қарамастан, қаржы мамандары ақша жинау үшін міндетті түрде жоғары жалақы қажет емес екенін айтады. Ең бастысы – кіріс пен шығысты дұрыс жоспарлау, – деп хабарлайды Aikyn.kz сайты.
Ақшаны айдың соңында емес, басында жинау керек
Көпшілік жалақысынан артылған ақшаны жинауға тырысады. Бірақ ай соңында қаражат қалмауы мүмкін. Сондықтан жинаққа арналған соманы жалақы түскен бойда бөліп қойған тиімді.
Мысалы, ай сайын 300 мың теңге табатын адам кірісінің 10 пайызын жинаса, айына 30 мың теңге сақтай алады. Бір жылда бұл сома 360 мың теңгеге жетеді. Ал ай сайын 50 мың теңгеден жинаған адамның бір жылдық жинағы 600 мың теңге болады. Бұл есепке банк сыйақысы қосылмаған.
Табыстың 10 пайызын бірден бөлу қиын болса, 3–5 пайыздан бастауға болады. Маңыздысы – жинақтың көлемі емес, ақшаны тұрақты түрде бөліп отыру.
Ақшаның қайда жұмсалып жатқанын анықтау
Қаржы жинауға кедергі келтіретін себептердің бірі – ұсақ шығындарды елемеу. Күнделікті кофе, такси, дайын тамаққа тапсырыс беру немесе қажетсіз жазылымдар ай соңында едәуір сомаға айналуы мүмкін.
Мәселен, күн сайын жоспардан тыс 2 мың теңге жұмсалса, бір айда 60 мың теңге кетеді. Бір жылда бұл шығын 730 мың теңгеге жетеді.
Сондықтан кемінде бір ай бойы барлық шығынды жазып жүру пайдалы. Бұл міндетті түрде әр нәрседен үнемдеу керек деген сөз емес. Есеп жүргізу адамның ақшасы қайда кететінін анықтап, қай шығынды қысқартуға болатынын көруге көмектеседі.
Жинаққа арналған ақшаны бөлек сақтау
Күнделікті пайдаланатын картада тұрған ақшаны жұмсап қою оңай. Сол себепті жинақты бөлек шотта немесе депозитте сақтаған дұрыс.
Қазақстанда банк депозиттерінің бірнеше түрі бар. Олардың бірінен ақшаны кез келген уақытта алуға мүмкіндік болса, басқаларында қаражатты мерзімінен бұрын шешуге шектеу қойылады. Сондықтан депозит таңдағанда тек сыйақы мөлшерлемесіне емес, ақшаны толықтыру және шешіп алу талаптарына да назар аудару қажет.
Жинақтың бір бөлігін күтпеген жағдайларға арнаған жөн. Мысалы, жұмыссыз қалу, денсаулыққа байланысты шығын немесе тұрмыстық техниканың бұзылуы отбасылық бюджетке салмақ түсіруі мүмкін.
Қаржылық қауіпсіздік қорын қалыптастыруда жиі қолданылатын бағдар – кемінде үш айлық міндетті шығынға жететін қаражат жинау. Егер отбасының ай сайынғы қажетті шығыны 250 мың теңге болса, бастапқы мақсат 750 мың теңге болуы мүмкін.
Несие төлеп жүріп ақша жинауға бола ма?
Несие төлемі бар адамдар үшін ақша жинау қиынырақ. Әсіресе бірнеше қарызды қатар өтеу отбасылық бюджетке едәуір салмақ түсіреді.
Мұндай жағдайда алдымен қарыздардың пайыздық мөлшерлемесін, ай сайынғы төлемін және қалған берешекті есептеп алған дұрыс. Пайызы жоғары қарыздарды мерзімінен бұрын өтеу кейде депозитке ақша салғаннан тиімді болуы мүмкін.
Дегенмен барлық бос қаражатты несие жабуға жұмсап, күтпеген жағдайға мүлде ақшасыз қалу да тәуекел туғызады. Сондықтан қарызды азайту мен шағын резерв қалыптастыруды қатар жоспарлаған жөн.
Бір жылда миллион теңге жинау үшін қанша ақша бөлу қажет?
Бір жылда миллион теңге жинауды мақсат еткен адам ай сайын шамамен 83 334 теңге бөліп отыруы керек. Ал екі жылда осы сомаға жету үшін ай сайын шамамен 41 667 теңге жинау жеткілікті. Бұл есепте депозит сыйақысы мен инфляция ескерілмеген.
Қаржы жинауда нақты мақсаттың болуы да маңызды. Бір адам баспанаға бастапқы жарна жинаса, енді бірі баласының оқуына немесе күтпеген шығындарға қаражат сақтайды. Мақсат пен мерзім белгілі болғанда ай сайын қанша ақша бөлу керектігін есептеу жеңілдейді.
Ақша жинаудың басты шарты – көп табу ғана емес, тапқан қаражаттың бір бөлігін тұрақты түрде сақтап отыру. Тіпті шағын сомадан басталған жинақтың өзі уақыт өте келе елеулі қаржылық қорға айналуы мүмкін.