Өйткені бұл кезеңде халықты жылумен қамту мемлекеттің басым бағытына айналатыны белгілі. Сондықтан біз «Қуатты өңірлер – қуатты ел» айдарының кезекті шығарылымында аймақтардың жылыту маусымына дайындығын саралап көрдік.
Жалпы, Мемлекет басшысының биылғы Жолдауда айтқан «Халықтық құрылыс» бағдарламасы да жылу беру инфрақұрылымын жаңғыртуды қамтитынын айта кетейік.
– Жаңа тарихи кезеңге қадам баса отырып, біз барлық азаматтық инфрақұрылымды салу және жаңғырту ісіне кірісіп жатырмыз. Алдағы бірнеше жылда барлық аймақта қарқынды құрылыс жүргізіледі. Бұған дейін айтқанымдай, біз жаңа автожолдар, өнеркәсіп және энергетика нысандарын, темір жолдар, көпірлер, инженерлік желілер, гидротехникалық нысандар, мектептер, ауруханалар, спорт кешендерін және мәдениет ошақтарын саламыз, – деген болатын Қасым-Жомарт Тоқаев.
Демек, әр өңірдегі жылу электр орталықтары, желілер бастама аясындағы атқарылар істен тыс қалмайды. Осы тұста қазіргі жағдайға қарай ойысайық. Қазақстан аумағында 37 ірі жылу электр орталығы жұмыс істейтінін білеміз. Бұған дейінгі жылдарда оның көбінің жағдайы көңіл көншітпеді, 19 орталық «қызыл», яғни қатерлі аймақта тұрған еді. Үкіметтің белсенді жұмысының арқасында олардың саны азайып, бесеу ғана болды. Бір жылдың ішінде 14 орталық күрделі жөндеуден өткізілген. Соның арқасында апаттар да азаятынын болжауға болады.
Негізі, елдің жылу жүйесіндегі ахуалды үш кезеңмен түсіндіруге болады. Әуелгісі – 2019 жыл. 37 жылу электр орталығының тозу деңгейі 60 пайыз шегінде еді, ал олардың қаншасы «қызыл аймақта» тұрғаны бағаланбаған. Жекеменшікке беру ісі осы уақытта қарқын ала бастады.
Келесі кезең – 2023 жыл. Бұл уақытты апаттар кезеңі және кей нысандарды мемлекетке қайтарумен бейнелеуге болады. Тозу деңгейі шарықтап, 66 пайызға жетті. Орталықтардың жартысынан көбі – 19-ы «қызыл аймақта» тұрды.
Ал 2026 жылдағы үрдіс мүлде басқаша. Тозу деңгейі 55 пайызға төмендеді. Ауқымды жөндеулердің арқасында қатерлі аймақтағы орталықтар саны 19-дан 5-ке азайды. Ескі орталықтардың орнын ақырындап жаңалары алмастыра бастады. Бұл бағыттағы жұмыстар одан әрі жалғаса беретіні анық.
Айтпақшы, халықты жылумен қамту тақырыбын қозғағанда елді газдандыру жайын ұмыт қалдырмау керек. Өйткені ауылдар мен елді мекендер жылуды табиғи газдан алады. 2026 жылы елді табиғи газбен қамту көрсеткіші 64,2 пайызға жетті. 13,1 млн адам игілігін көріп отыр. Ендігі мақсат – 2035 жылға қарай газдандыру деңгейін 80 пайызға жеткізу.
Жылумен қамту ісінде жан жылытар жаңалық көп. Әйтсе де бұл қарқынмен тоқтап қалмау керегі белгілі. Орталықтар мен желілер түгелге жуық жаңарғанда ғана елдің әлеуметтік саласындағы үлкен белеске жеткен болып саналамыз. Қазіргі қарқын соның алғашқы баспалдағы іспетті.
Мадияр ТӨЛЕУ