SIM картадан құтыламыз

Газет мақаласы "Айқын" газеті №151

SIM картаның машақаты көп: қазақстандықтар өз телефонындағы тиісті ұя­шық­қа сыймағандықтан, оны кестіру немесе әлде­бір жерге қоя салып, жо­ғал­тып алу секілді мәсе­ле­лері көптеп кездеседі. Ал­дағы жылдары одан да құтылуға мүмкіндік бар. Үкі­метте Қазақстанның чип емес, цифрлы бағдар­лама түрінде болып келетін электронды SIM картаға көшу мәселесі қаралды.

SIM картадан құтыламыз

Әлемде және елімізде 4G енгізілгелі бері адамдардың өміріне елеулі өзгерістер кірді. Өйткені 4G Instagram, Facebook секілді әлеуметтік желілердің, мессенджерлердің, сондай-ақ ұялы қосымша арқылы таксиге тапсырыс беруге арналған Убер, ЯндексТакси секілді құрылым­дардың пайда болуына жол ашты. Ал енді қолға алынып жатқан 5G мүлдем жаңа мүм­кіндіктер әкел­мек. Себебі ол қазіргіден 100 есеге дейін асатын жылдамдық әкеледі. Нәти­же­сінде, автокөлікті алыс­тан бас­қарудан бастап, қашық­тықтан операция жасауға дейінгі жаңа қызметтер өмірге жолдама алады деп күтілуде.

Игіліктердің бірі – еSIM кар­та. «Қазақтелеком» АҚ басқарма төрағасы Қуанышбек Есекеевтің мәліметінше, Қазақстанда жаңа еSIM тұжырымдамасы түзілуде. Оған сәйкес, чип түріндегі SIM картаның қазіргі көз үйренген тү­рі бағдарламалық шешімге ауыс­тырылатын болады. Бұл тұ­жырымдаманы қазір ұялы бай­ланыс операторлары реттеушімен бірге пысықтап жатыр.

– Жақын арада біз еSIM бо­йын­ша алғашқы жобаларды паш етеміз. Оларға сай, ешқандай ­чип­ті салмастан, SIM картаны ұя­лы телефонға бағдарлама тү­рінде ендіру мүмкін болады. Қа­зақ­станда 5G пайда болған соң бұл технологияның негізгі бөлігі еSIM негізінде енгізілетін бола­ды, – деді «Қазақтелеком» басшысы.

Ол 5G желілері іске қосылған­нан кейін қарқынды дами бас­тайтын салаларды атады.

– Технологиялар келсе, өнер­кәсіп, электронды коммерция жаңаша дами бастайды. 5G түрлі салаларда бірнеше революция­лық бетбұрыс әкеледі. Алғашқы сала – көлік саласы. Себебі мұн­дай жылдамдықтар көлік са­ла­сында өте қолайлы. Бұдан бөлек, 2-3 негізгі саланың түбегейлі өз­гергенін байқайтын боламыз, – деді ол.

Бүгінде елімізде 5G желісін бірнеше өндіруші тестілеуден өткізіп жатқан көрінеді.

– Олардың әрқайсысы өзінің төл стандартын, желі мүмкін­діктерін, өзінің жылдамдық си­паттамаларын ұсынады. Біз жал­ғыз вендормен шектелгіміз кел­мейді. «Қазақтелекомның» стра­тегиясы вендорлық тәуелсіздікті мақсат тұтады. Біз тікелей техно­логиялық тәуелділікке түсіп қал­мау үшін сан алуан вендор­ла­ры­мыздың болуын қарастыруда­мыз, – деді Қ.Есекеев.

Әйтсе де, бұл – арман болма­ғанымен, алдағы болашақтың ісі. Әзірге ауыл-аймақ түгілі, елор­даның өзінде, «Қазақтелеком» ұсынатын интернеттің жыл­дам­дығы сонша жоғары емес. Осы орайда, Үкімет отырысынан ке­йін ұйымдастырылған баспасөз мәслихатында журналистер ал­дымен ауыл жаққа жоғары жыл­дамдықты интернет қашан ке­летінін сұрастырды. «Қазақ­телеком» басшысы 1 жыл ішінде ауылдарды кеңжолақты интер­нетпен қамтыған соң, «ақылды ауыл», «бұлтты бейнебақылау» секілді технологиялар өңірлерге де келетініне уәде етті.


5G енгізуге мем­лекет тарапынан ешқандай қа­ражат бөлінбейді. Өйткені бұл – жеке оператордың жұмысы. Екіншіден, 5G технологиясы қым­бат тұратындықтан, біз ал­дымен оны қалаларда ғана ен­гіземіз. Бүгінде бүкіл әлемде 5G тек қалаларда енгізілген. Бола­шақ­та егер мүмкіндік болса, жет­кізуші компаниялармен бір­лесіп, 5G-ді ауылдық жерлерде де енгізу жайын зерделейміз.


– Біз қалада соңғы үш жыл бойы бұлтты бейнебақылауды бел­сенді дамыттық. «Қазақ­те­ле­ком» ауылдарға бет бұрғасын және ауылға жылдамдықты ин­тер­нет келгесін жағдай түбегейлі өзгереді. Ең алдымен, электронды коммер­ция саласында өзгерістер болады. Себебі ауыл тұрғын­дары­на ком­мер­циялық ресурстар қаладағыдай қолжетімді болады. Бейнебақылау мен басқа да сервис түрлері интер­нетке қосыл­ған ауылдарға содан кейінгі бір жыл ішінде жетеді деген сенім­демін, – деген Қуаныш Есекеев «Қазақтелеком» үшін бас­тысы, жыл­дамдық пен қосылған або­ненттердің саны екенін айтты.

Өз кезегінде Цифрлы даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрі Асқар Жұ­ма­ғалиев 5G желісіне ауысу интер­нет тарифтері құнының өсуіне соқтырмайтынына сендірді. Оның байламынша, елдегі бай­ланыс сапасының төмен болуы тек ұялы байланыс оператор­ла­рының жұмысына ғана емес, со­нымен бірге қажетті инфрақұ­ры­лымның жоқтығына да байла­нысты.

– Щучинск-Бурабай айма­ғында Ақмола облысы әкімдігінің қолдауымен тиісті базалық стан­саларды орнаттық. Нәтижесінде, бұл аймақта ұялы байланыс са­пасы біршама жақсарды. Қазір осындай жұмысты Нұр-Сұлтан қаласының әкімдігімен бірлесіп жүргізіп жатырмыз: қалада 50 мачталық құрылғы орнатылады және көптеген проблемалар ше­шімін табады. Ары қарай Пав­ло­дар және Алматы қалаларында жұ­мыс жүргізуді көздеп отыр­мыз, – деді министр.

Ол 5G енгізу осындай мәсе­лелердің қалаларда да, ауылдық елді мекендерде де шешілуіне ықпалын тигізетінін жеткізді. Бұл технология ел экономикасын цифрландыру үшін аса маңызды.

«5G енгізу көптеген мәселе­лердің шешімін табуға көмек­те­седі. Оның ішінде «ақылды қа­ла­лар» кіріктірілген техно­логиясын енгізу, көлік жүйесін цифрлан­дыру, сондай-ақ қа­уіпсіздікпен байланысты бар­лық мәселелер бар», – деді А.Жұ­мағалиев.

Министр 5G желісіне ауысу мемлекеттен бюджет қаражатын шығындауды талап етпейтінін мәлім етті.

«Біріншіден, 5G енгізуге ­мем­лекет тарапынан ешқандай қа­ражат бөлінбейді. Өйткені бұл – жеке оператордың жұмысы. Екіншіден, 5G технологиясы қым­бат тұратындықтан, біз ал­дымен оны қалаларда ғана ен­гіземіз. Бүгінде бүкіл әлемде 5G тек қалаларда енгізілген. Бола­шақ­та егер мүмкіндік болса, жет­кізуші компаниялармен бір­лесіп, 5G-ді ауылдық жерлерде де енгізу жайын зерделейміз. Ал тарифке келсек, кезінде 3G-ден 4G техно­логиясына ауыс­қанда ешқандай тариф қым­­баттамаған. Болашақта да жұмыс осылай жүргізіледі. 5G-ге ауысқанда тарифтер құнын көтермейміз!» деді Асқар Жұ­мағалиев.

Әзірге «Қазақтелеком» Қа­зақстанда 5G-ді тек 6 рет тес­ті­леуден өткізіпті, олар Нұр-Сұл­тан, Алматы қалаларын және Алматы облысын қамтыды. 5G желілерінде деректерді беру жыл­дамдығы 4G көрсеткіштерінен 10-нан 100 есеге дейін асатыны анықталыпты.

Айта кетейік, қазіргі кезде барлық қалаларда кеңжолақты интернет қолжетімді. Ал 3 мың 324 ауылдық елді мекен ғана интернет желісімен қамтылған. 2020 жылдың соңына дейін кеңжолақты интернет желісімен тағы 880 ауылдық елді мекен қам­тылмақ. Тұрғындар саны елуден аспайтын ауылдарда тек спут­никтік байланыс технологиясын пайдалану арқылы интернетті жеткізу қарастырылуда.