Банктерге арналған депозит енгізілді

Газет мақаласы Айқын газеті №90

Ұлттық банк төрағасы Ерболат Досаев теңгеге не ықпал етіп отырғанын айтып берді. Оның байламынша, соңғы уақытта ішкі валюта нарығындағы ахуал мұнайдың әлемдік нарығының әсерімен дамуда.

Банктерге арналған депозит енгізілді

– 27 мамыр-5 маусым аралығында әлемдік экономика­дағы сауда талаптары қатаң­да­тыл­ды. Салдарынан, мұнайдың бір баррелінің бағасы 13%-ға жуық, яғни 60,6 долларға дейін төменде­ді. Дегенмен өткен аптаның соңғы екі күнінде бір баррель құны 63,3 долларға дейін жоғарылады. Бұған АҚШ-тың Мексикамен арада заңсыз мигра­цияға бақылауды күшейту туралы келісімге қол жеткізуі себеп болды. Сонымен бірге, оған 2019 жылдың екінші жартысында ОПЕК+ келісімін ұзарту мүмкін­дігіне қатысты мәлімдемелер де оң ықпал етті. Нәтижесінде, 27 мамыр-5 мау­сым аралығында теңгенің түпкі­лікті әлсіреуі 1,3% болды, – деп түсінік­те­ме берді Е.Досаев.

Ол қазір жағдай тұрақтан­ғанына сенімді. Ұлттық валюта бағамы 5-10 маусым аралығында 0,3%-ға нығайды. 11 маусымда елордалық айырбастау бекеттері америкалық валютаны 385,5 тең­ге­ге сатты.

Ерболат Досаев Қазақстан Ұлттық банкінің жалпы алтын-валюталық резервтері мамыр айын­да 3,5%-ға немесе 948 мил­лион долларға ұлғайып, 28 мил­лиард долларды құрағанын мәлім етті. ҰБ-ның алтын-валюталық резервтерінің көлемі 7 айдағы тау­ар­лар мен қызметтер импор­ты­­нан асады. Бұл ретте қажетті минимум – 3 ай.

– Ұлттық қордың шетел валютасындағы активтері алдын ала деректер бойынша ағымдағы жылғы мамырдың соңында 58,6 миллиард доллар болды. Бір айда 1,1%-ға төмендеу бюджетке кепіл­дік берілген және нысаналы тран­сферттердің бөлінуімен бай­ланысты, – деді ол.

Қаржылық реттеуші эко­но­ми­каны несиелендіру ауқымын өсіру үшін де шаралар қабылдап жатқан көрінеді.

– Біріншіден, ақша-кредиттік шарттарды біртіндеп жұмсарту кредиттердің қолжетімділігін арт­тыруды қамтамасыз етеді. Осы жылғы сәуірде бизнеске беріл­ген теңгедегі кредиттер бойын­ша ставка 12%-ға төменде­ді: өткен жылғы сәуірде 12,3% бол­ған. Оның ішінде қысқа мер­зімді кредиттер бойынша 11,9%-ға, ұзақмерзімді кредиттер бойынша 13,2%-ға дейін төмен­де­ді. Екіншіден, Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры халық депозиттері бойынша ең жоғары ставкаларды өзгертті. Ха­лықтың теңгедегі мерзімді емес депозиттері бойынша мөл­шер­леме 2019 жылғы 1 шілдеден бастап 10,5%-дан 9,8%-ға дейін төмендетілді. Теңгедегі мерзімді және жинақ депозит­тері­нің сыйа­қы көлемі салымшы­лар үшін тартымды деңгейде қалды және тиісінше 12,5%-ға және 13,5%-ға жетті, – деді ҰБ басшы­сы.

Ол банктер үшін мұндай шарт­­тар қорландыру базасының орнықтылығын арттыратынын жет­кізді. Бұдан бөлек, 2019 жыл­ғы 1 маусымнан бастап 12 ай және одан көп мерзімге салына­тын ше­тел валютасындағы жинақ және мерзімді депозиттер бойын­ша ставка 2%-ға дейін көтерілген. Бұл шара банктердің міндеттеме­ле­рін ұзартуға бағытталып отыр екен.

– 7–20–25 бағдарламасының талаптарын жақсарту аясында 2019 жылғы 31 мамырдан бастап, қарыз алушыларға бастапқы жар­на­ны баспана құнының 20%-нан көп мөлшерде енгізу құқығын беру бөлігінде өзгерістер қабыл­дан­ды. Бұл ай сайынғы төлемдер мөлшерін төмендетуге және соның есебінен кірісі төмен аза­мат­тарды көбірек қамтуға мүм­кін­дік береді, – деді Ұлттық банк төрағасы.

2019 жылғы 31 мамырдағы жағдай бойынша 7–20–25 ая­сын­да 93,3 млрд теңгеге баспа­на алуға 8 060 өтінім мақұлданды. Қазірдің өзінде 6 899 отбасы 80,7 млрд тең­ге сомаға ипотека алды.