Ақбөкендерді аспаннан бақылайды

Газет мақаласы "Айқын" газеті №121

Сайын даланың ерке жануарларының санын көбейтуге әсер ететін сүйінші жаңалық бар. Каспий құбыр консорциумы Қазақстан биоалуантүрлілікті сақтау қауымдастығына құны 20 млн тұратын ұшқышсыз ұшу аппаратын тарту етті. Бұл құрылғы Қазақстандағы бөкендердің тыныс-тіршілігін бақылап, тиісінше мониторинг жасап отыруға мүмкіндік бермек. Екі аяқты қаскөйлерден төнетін қауіп-қатерлерді төмендетуге ықпал ететінін де ерекше атап өткен ләзім.

Ақбөкендерді аспаннан бақылайды

Ұшу аппараты Ақмола облысы Қа­банбай ауылында сынақтан өткізілді. Пайдасы мол, қаржылай құны біршама қымбат құрылғыны қауымдастыққа тапсыру рәсіміне еліміздің Экология, геология және табиғи ресурстар министрі Мағзұм Мырзағалиев қатысты.

– Ең алдымен, Каспий құбыр кон­сарциумы ұжымына бүгінгідей қолдауы үшін зор алғыс білдіремін. Бүгінгі таңда ­биоа­луан­түрлілікті сақтау, киіктерді қорғау сынды жұмыстар өте өзекті болып отыр. Осы жұмыстарды атқаруға заманауи технологиялардың пайдасы тиетіні сөзсіз. Браконьерлермен күрес жұмыстарын жүргізуде де бұл аппараттың көмегі орасан деп ойлаймын, – деді ол.

Каспий құбыр консорциумы еліміздегі экология мәселелерін шешу мен оңтай­лан­дыруды қолдау мақсатына соңғы үш жылда 60 млн теңге жұмсапты. Мәселен, 2016 жы­лы ақбөкендердің санын, көші-қонын спут­никтен бақылап отыруға жол ашатын арнайы қарғыбау алып берген. Бұл жолғы ұшқышсыз ұшатын аппарат та «Киелі киік» бірлескен бағдарламасы аясында консор­циумның қаражатына сатып алынды.

Каспий құбыр консорциумы АҚ бас директорының орынбасары Қайыргелді Қабылдин алдағы уақытта мұндай қолдау­ жалғасын таба беретінін айтты.

Жалпы, елімізде киіктер популяция­сының есебі әуеден бақылау арқылы жүр­гі­зіледі. Әуе техникасын жалдау мен қол­да­ну қымбат болғандықтан, кей аумақтар­ды жүйелі күзету және киіктердің монито­рингісін қосымша жүргізу қиынға соғатын. Жаңа аппараттар қолданысқа берілгеннен кейін жануарлар туралы дерек жиналатын аумақтың шекарасы кеңейіп, зерттеу әдістері молайды.

Сағатына 140-150 шақырым жылдам­дықпен ұша Supercam S350 осы класстағы ең техникалық сипаттамасы жетілген құрылғы саналады. Тоқтамай 4-5 сағат бойы қалықтайтын құрылғы жердегі түрлі өзгерістерді, жан-жануарларды, өзен-көлдерді фото мен видеоға түсіріп, маман­дарға жіберіп отырады.


Жансая ҚАМБАР