Каспий теңізі тартылып барады

Экологтер «қарт Каспий Аралдың күйін кеше ме?» деп алаңдап отыр. Мамандардың айтуынша, соңғы 13 жылда теңіздің солтүстік бөлігіндегі су деңгейі 1,5 метрге төмендеп, жағалау 22 мың шаршы метрге қысқарған.

Бүгінде жағалаудағы су дең­гейінің түсіп кетуі үлкен кеме­лерге де кері әсерін тигі­зіп отыр. Олар үшін айлаққа кіру қиын. Тек шөгімі 60 сан­ти­метрден ас­пайтын шағын қайықтар ай­лаққа кіре алады. Ал эколог Кирилл Осиннің мәліметінше, теңіз дең­гейі 2006 жылы төмендей бас­таған. Осы күнге дейін 1,5 метр түсіп кеткен. Балтық жүйесі бойын­ша минус 28,23 метрге жетіп қалыпты. Мамандар бұл көр­сеткіш теңіз­дің экожүйесі үшін қатерлі саналатынын ай­тады. Бұл жайт Каспий теңізінің қа­зақстандық сек­торындағы жа­ғалау бел­деуінің өзгеруіне алып келуі мүмкін деген болжам бар.

«Бұған Еділ өзенінен құйы­латын судың азаюы және кли­маттың жылынуы себеп болды. Күннің жылынуынан құр­ғақ­шылық жайлап барады. Сон­дықтан ауаға будың көтерілуі азайды. Айта кетейік, Каспийге 140 өзен құяды. Бастысы – Еділ мен Жайық. Қазір өзендердің өзі құрғап қалған. Еділ суы да азайып келеді», –дейді тәуелсіз эколог Кирилл Осин.

Мамандар тез арада нақты шара қолға алынбаса, эколо­гиялық ахуал қиындай түспек дегенді алға тартып отыр.

 

Ерік ЕЛЕУСІЗ

Aikyn.kz | Бүгінгі жаңалықтар. Әлем және Қазақстан жаңалықтары.