Көкшетауда жылу бағасы тағы қымбаттап шыға келгені қала тұрғындарының наразылығын тудырған.
Көкшетауда жылу қымбат
327
оқылды

Жаңадан келген түбіртектегі жылудың құнын көрген халықтың жанайқайы әлеуметтік желілерді біраз шулатты. Дегенмен үшдеңгейлі төлем жүйесі қолданысқа еніп кететіні анық болды. Өңірдегі жылу тарифінің бірден 23 пайызға дейін шарықтап кетуінің себебін қаланы жылумен қамтушы «Көкшетау Жылу» коммуналдық кәсіпорны түсіндіріп көрген. Бірақ бұл онсыз да қалтасы жұқарған жұрттың көкейіне қонар емес.

Кәсіпорынның экономикалық жә­не қаржылық мәселелер жө­нін­дегі бас директорының орын­ба­сары Ас­қар Нұрмағамбетовтың ай­туын­ша, жы­лу тарифі алғашқыда 2021 жылдан 2025 жылға дейін деп Гкал-ына 4 652 теңгеден деп бекітілген. Бұл бес жыл­дық жос­пар жыл сайын төрт пайыз­ға дейін көтеріледі деп бол­жан­ған. Алайда еліміздегі инфляция дең­гейі­нің одан әлдеқайда жоғары болуы кә­сіпорынға жылу тарифін күрт көте­руге мәжбүр еткен. 

– Өздеріңіз білетіндей, тариф өсімі 4 пайыз деп жоспарланған. Алайда іс жүзінде тек 2022 жылдың өзінде ғана ин­фляция 22 пайызға жетті. 2023 жылы 12 пайыздан асып жығылды. Сон­дық­тан кәсіпорында тариф тапшылығы се­зіле бастады. Коммуналдық кәсіп­орын­ның тек жылу энергиясын өңдеуге кететін шығындары ғана 8 миллиард тең­геден асып кетті. Бірақ осы жылу энер­гиясын сатудан түсетін кіріс небәрі 4,5 миллиард теңгені құрап отыр. Бұл айырмашылық бізге жергілікті бюджет қор­жынынан қаражат беру арқылы суб­сидияланады. Былтыр та­мызда біз белігілі бір жұмыстар жүргізіп, орташа жалақыны арттыру есе­бінен тарифті көтеруге қатысты заң­намалық актіге өзгерістер енгізілді, – дейді Асқар Нұрмағамбетов. 

Осылайша, кәсіпорын 1 тамыздан бастап жылудың ор­таша өткізу тарифін Гкал-ына 4 800 теңгеге дейін көтеріп алған. Алайда бұл баға тек бюджеттік мекемелер мен заң­ды тұлғаларға ғана деп бекітілген. Жал­пы, халыққа тариф сол өткен жылдың ба­сындағы деңгейінде қалған. Де­ген­мен ақпан айында күрт көтерілген та­риф халықтың қалтасына ауыр салмақ бо­лып, тіпті бұрынғы төлемінен бірне­ше есе артық түбіртек келді деген жұрт­тың қарасы көп болды. Жанайқайын жеткізген тұрғындар баға қымбаттаға­ны­мен іс жүзінде еш өзгеріс жоқтығын айтады.

– Қалалық су арнасына барып қайт­тым. Былтырға жасалған төлемнің қай­да кеткенін түсіне алмадым. Был­тыр­ғы ақпанда салыстыру болған. Ал биыл қаңтар айында былтырғы көрсе­тімді осы жылдың көрсеткішінен алып тастаған. Яғни, 337-ден 290-ды алып 47 қы­лып есептеп, осы жылдың тарифі 227,3-ке көбейтіп, 13 738,49 теңге сома­сын алыпты. Іс жүзінде 47-ні 227,03-ке кө­бейтсе, 10 670 болады. «Сонда өткен жыл­ға жасалған төлем қайда кетті?» деген сауал туындайды. Көршілерімнің бірі­не, тіпті жылдар бойы төлем жасал­ма­ған­дай 38 мың, астыңғы қабатта тұра­тын әйелге 57 мың теңгеге түбіртек ке­­­ліпті. Ыстық су жоқ. Бірақ есеп­те­гіш­тің көрсеткіштерін олар бағаны бір деп суық суға қоса есептеп жібереді. Екі ба­ған әрі екі есептегіш тұрғанымен есеп­теу кезінде оларды біріктіріп жібе­ре­ді, – дейді Сәния Омарова есімді қал­а тұрғыны. 

Мұны коммуналдық кәсіпорын жылу энергиясын өңдеу шы­ғын­дарының шамадан тыс көп болған­дықтан осындай қадам жа­сал­ғанымен түсіндірді. Асқар Нұр­ма­ған­бетовтың айтуынша, биылдың өзінде жылу энер­гиясын тарату 9,3 миллиард тең­геге жетіп жығылған. Оның ішіде тек электр энергиясы үшін кәсіпорын 32 пайызын, яғни 3,3 миллиард теңге кө­мірге 27 пайыз, яғни 3 миллиард жә­не 21 пайы­зын жалақы қорына жұм­са­ла­тынын айтады.

– Осы жылдың қаңтарынан кө­мір­дің бағасы бірден 30 пайызға өсіп тон­насына 5 816 теңгеге жетіп жығылды. «Көк­шетау Энерго» да электр энер­гия­сына тарифті өткен жылдың нау­ры­зын­да 30 пайызға бірден көтеріп 44 тең­гені құраған. Сәйкесінше, шығын­дар­дың ұлғаюы тарифтің көтерілуіне әке­ліп соқты. Заңнама шеңберінде біз жел­тоқсан айында стратегиялық тауар­лардың өсуі есебінен тарифті ұлғайтуға Табиғи монополияларды реттеу коми­теті департаментіне өтінім бергенбіз. Де­партамент орташа өткізу тарифін Гкал-ына 5 471 теңге деп бекітті. Ха­лық­қа тарифтің көлемі 23,9 пайызға кө­те­рілсе, заңды тұлғаларға 0,9 пайыз, бюд­жеттік ұйымдарға 2,1 пайызға дейін кө­терілді, – деп атап өтті Асқар Нұрма­ған­­бетов.

Мұнымен қоса, қалада үшдеңгейлі тариф енгізілмек. Бұл облыс орталығы тұрғындарының үйлері ауданының көлеміне байланысты болмаған. Яғни, жылуды тұтынушылардың үш тобы пай­да болады. Алғашқысы – 100 шаршы метрге дейінгі пәтерлер, екіншісі – 100 шаршы метрден 200 шаршы метрге дейін одан кейін 200 шаршы метрден жо­ғары пәтерлерге үш түрлі тариф бе­кі­тіледі. 

– Мәселен, пәтердің орташа ауданы 85 шаршы метр болсын. Былтыр қаң­тар­да тұтынушы пайдаланған жылу энер­гиясы үшін шамамен 3 883 тең­ге тө­лесе осы жылдың қаңтарында тө­лем 4 810 теңгені құрайды. Айыр­ма­шылығы – 927 теңге. Орташа көлемі 146 шаршы метр пәтерді алайық. Тиісінше, олар 6 714 теңге төлеп келсе, енді 8 850 теңге төлейді. Өсім 1 866 теңгені құрай­ды. Халықтың сексен пайызға жуығы 100 шаршы метрге дейінгі баспанада тұрады. Қалған 20 пайыз 100-200 және 200-ден жоғары шаршы метрде тұратын адамдарда тең бөлінген. Бұлар негізінен жекеменшік сектор мен коттедждер. Егер олар, мәселен 11 902 теңге төлесе, енді 18 716 теңге төлемек. Өсім 6 274 тең­гені құрайды, – дейді «Көкшетау Жы­лу» коммуналдық кәсіпорны бас­шысының орынбасары. 

Жылу беру компаниясы облыс орталығындағы жылу тарифі солтүстіктегі басқа қалаларға қарағанда айтарлықтай төмен екендігін де алға тартты. Сондай-ақ олар Қостанай және Пет­ропавл қаласындай ЖЭС емес қа­зан­дық екенін атап өтті. 

– Бізде электр энергиясын өңдеуге ар­налған қуат өндіру көзі жоқ. Біз оны «Көк­шетау Энергодан» аламыз. Тиісін­ше, оның құны да әлдеқайда жоғары. Қол­даныстағы тарифпен біз тек жа­лақы, салық, ағымдағы коммуналдық төлемдер мен ішінара жабдықтары­мыз­ды жөндеу және пайдалануға ар­нал­ған қажетті тауарлар мен материал­дар­ды жеткізушерге төлейміз, – дейді Асқар Нұрмағанбетов. 

Кәсіпорынның дерегінше, шаһар­дағы қала халқының жылу үшін қарызы да аса жоғары. Бүгінде ол 240 миллион теңгеден асып жығылған. Оның ішінде қала тұрғындары 140 мил­лион теңге қарыз болса, заңды тұлғалар мен бюджеттік ұйымдар 100 миллион теңге қарыз. 

 

P.S. 

Қалай дегенмен де «Аристондар қаласы» атанған Көкшетауда жылу құны жылдан-жылға ұлғая беретіні айдан анық байқалып тұр. Бұл орайда сағызша созылған жылу электр стансасының құрылысы да қымбатшылыққа кері ықпалын тигізгені сөзсіз. Түйткілді реттеу үшін аталған мәселе жедел арада шешімін тапса екен дейсің.

Абзал АЛПЫСБАЙҰЛЫ, 

Ақмола облысы