Тұрмыстық қатты қалдықтарды шығарумен айналысатын кәсіпкерлер әкімдіктің іс-әрекетіне, жаңа жобасына наразылығын білдірді. Қала әкімдігі қоқыс тасымалдауды ұтып алған компанияға қоқыс жинаудан бастап, оның қайта өңдеуге дейінгі барлық жұмысты атқаруға тиіс деп талап қойып отыр.
Жергілікті билік тұрмыстық қалдықтарды жинау мен кәдеге жарату мәселесін түбегейлі қайта қарауды ұйғарып, осы мақсатта олар жоспарды мемлекеттік-жекеменшік әріптестік арқылы жүзеге асыруды көздеуде. 5,5 млрд теңге жобасында жарияланған тендерді ұтып алу үшін компания жоғарыда аталған талаптарға сай болуы керек. Өкінішке қарай, жылдар бойы қоқыс тасымалдаумен айналысып жүрген шымкенттік компаниялар бұл талаптарға сай емес. Шымкенттік компания өкілдері «демек, бұл байқаудан үміт жоқ, сырттан басқа компаниялар ұтып алып, мұндағы шағын компаниялар банкротқа ұшырайды» деп наразылық білдіреді. Ондай жағдайда талай адам жұмыссыз қалмақ. Сонымен бірге тұрғындардың қолданыстағы қоқыс компанияларына 150 миллион теңге жобасында қарыздары бар болып шықты.
«5,5 млрд сомаға конкурс жарияланды. Біріншіден, ешбір компания, тіпті 30 жылдық тәжірибесі болса да, мұндай соманы көтере алмайды. Осыған дейін тұрмыстық қалдықтарды жинаумен айналысып келген шағын компаниялар қарызға белшеден батып, банкротқа ұшырауы мүмкін. Себебі әкімдік жариялаған тендердің шартын орындау мүмкін емес», – дейді кәсіпкерлер.
Күн сайын мегаполистен мың тоннаға жуық қатты тұрмыстық қалдық полигонға тасымалданады. Қала халқы да, кәсіпорындардың саны да артып келеді. Әкімдік қызметкерлерінің айтуынша, мұндай талапты қоюдан басқа амал болмаған. Қанша мәрте тәртіпті қалпына келтіруге әрекет жасалғанымен, нәтиже көрінбегенін айтады.
«Қатты тұрмыстық қалдықтарды жинау – біздің қаламыздағы өзекті мәселенің бірі. Бұл жобаны жүзеге асыру қаладағы тәртіпті қалпына келтіру үшін жинаудан тасымалдауға, өңдеуге, кәдеге жаратуға дейін тізбекті ұйымдастырумен көзделді, өйткені бізге келетін шағым көп. Қаланың шетіндегі қоқыс апталап шығарылмайды. Көшеде заттарды сүйреп бара жатқан иттер бар», – деп атап өтті Шымкент қаласы Жайлы қалалық ортаны дамыту басқармасының басшысы Гүлнар Ермекбаева.
Сонымен бірге басқарма басшысы мемлекеттік жекеменшік әріптестік аясында қолға алынған жобаны жүзеге асыру алдағы 10 жылға жоспарланып отырғанын айтады. 2027 жылы қоқысты сұрыптайтын зауыт іске қосылады. Жоба мерзімі аяқталған соң барлық мүлік, оның ішінде сұрыптау зауыты да коммуналдық меншікке қайтарылмақ.
Конкурс жеңімпазы Шымкент қаласындағы экологиялық жағдайды жақсарту үшін зауыттан бөлек, өз қаражатына 60 жаңа арнайы техника сатып алуы, 200 жартылай жерасты контейнері, кемінде 50 мобильді бейнекамера орнатуы, онлайн бақылау жүйесі бар басқару орталығын құруы, қалдықтарды бөлек жинауды енгізуі қажет деген талаптары да бар.
Қаладағы қоқыс тасымалдаумен айналысып жүрген кәсіпорындарда мамандандырылған көліктің жоқтығын, автопарктің ескіргенін айтады. Сондай-ақ қала тұрғындарынан қоқыс шығару қызметінің сапасына жиі шағым түсетінін, былтырдың өзінде жеті мыңнан астам өтініш келгенін жеткізді.
Ал қоқыс тасымалдаумен айналысатын ұйым басшылары мұның артында монополияландыру саясаты жатқанын айтады. Өйткені талабы жоғары шартты тек қаржылық мүмкіндігі жоғары компания ғана орындай алады. Тендер жеңімпазы қалдықтарды жинау, тасымалдау, сұрыптау секілді міндеттерге жауапты болмақ. Сондай-ақ жаңа арнайы техника, жартылай жерасты контейнерлері, бейнебақылау және басқару орталығы болуы керек деген талаптар қойылып отыр. Жергілікті кәсіпкерлер мұндай ауқымды жұмысты жалғыз компанияның атқаратынына күмәнмен қарап, әлі де қосалқы мердігер ретінде шақырып қалар деген үміт бар екенін жасырмайды.
Шынында да жергілікті бүкіл компаниямен жұмысты шорт кесіп, оларды далада қалдырғанша, әзірге өгіз өлмейтін, арба сынбайтын тиімді тәсілді ақырындап енгізген дұрыс сияқты.
Назгүл НАЗАРБЕК,
Шымкент қаласы