Көктемнің хабары білінісімен Жетісу диқандары әдеттегі тіршілігіне асыға кіріседі.
Диқанға қолдау, шаруаға көмек берсе игі
506
оқылды

Биыл да өңірдегі егінмен айналысатын шаруашылықтар қыр басында қызу жұмыс бастап жатыр. Ал аймақтағы ауыл шаруашылығы дақылдарының егіс алқабын 510,7 мың гектарға жеткізу жоспарланып отыр екен.

Облыстық Ауыл шаруашылығы басқар­масының мәліметіне қарағанда, жоспар бойын­ша көктемде 247 мың гектар жер жыр­тылады, 127 мың гектар сүдігердің ыл­ға­лы жабылады, сонымен қатар 137 мың гек­тар өткен жылғы көпжылдық шөптер мен күздік дақылдар тырмаланады, жалпы 374 мың гектар жаздық дақылдар себіледі. Оған қажетті 52,1 мың тонна жаздық ауыл шаруа­шылығы дақылдарының тұқымы толық көлемде даярланған, оның 31,6 мың тоннасы дәнді дақылдар, 9,5 мың тоннасы майлы дақылдар, 0,6 мың тоннасы азықтық дақылдар және 10,4 мың тоннасы картоп тұқымы болмақ. 

Тыңайтқышпен қамту жұмысы да қар­қынды екен. Қазірге дейін 5 мың тоннаға жуық минералды тыңайтқыштар сатып алын­ды. Қоймаларда 1,3 мың тонна ми­не­рал­ды тыңайтқыш бар. Осы жылы тыңайт­қыш­тарды субсидиялауға 2,7 млрд теңге бө­лінген.

– Биыл ауыл шаруашылығы дақыл­дары­ның егіс алқабы 510,7 мың гектарға жет­кізіледі деген жоспар бар. Соның 295,3 мың гектар – дәнді және дәнді-бұршақты да­қылдар, 89,7 мың гектар – майлы да­қыл­дар, 6,8 мың гектар – картоп, 8,9 мың гек­тар – көкөніс-бақша дақылдары, 97,3 мың гектар мал азығы дақылдары себіледі. Ал қант қызылшасын қант зауыттарының өн­ді­ріс­тік қуатын ескере келе, 2025 жылға жал­пы 12,2 мың гектарға егеміз, яғни өткен жыл­дан 1,5 мың гектарға кем себіледі. Жал­пы, осы алқаптан 550,0 мың тонна қант қы­зыл­шасын аламыз деп межелеп отырмыз. Жоспарланған қант қызылшасын себуге 17,1 мың себу бірілігі көлемінде тұқымы Көк­су қант зауыты және «Жетісу» әлеу­мет­тік кәсіпкерлік корпорациясы арқылы қам­тамасыз етілетін болады, – дейді облыс­тық Ауыл шаруашылығы басқармасының басшысы Нұрдәулет Кененбаев.

Әрине, ауылдағы шаруаға бүгінде көмек пен қолдаудың қай түрі болса да артық ет­пес еді. Бұл бағыттағы жұмыс баяу болса да жүріп жатыр екен. Мәселен, көктемгі егіске дайындық аясында «Аграрлық несие кор­порациясы» 104 шаруашылықтан 3,0 млрд теңгеге өтінімдер қабылдап, бүгінде 35 шар­уа­шылыққа 942 млн теңге несие беріп­ті. Жалпы, облыста агроөнеркәсіптік кешен су­бъектілерін субсидиялау бойынша мем­ле­кеттік қызмет түрлері 100 пайыз элект­рон­ды форматта субсидиялаудың мемле­кет­тік ақпараттық жүйесі арқылы жүзеге асы­рылады. Мысалы, былтыр өңірде 11 мем­лекеттік қызмет түрі бойынша аталған пор­талы арқылы 15 183 өтінім түсіп, мем­лекеттік қызметтер көрсетілген екен. 

Сол сияқты былтырдан бастап «Ауыл ама­наты» бағдарламасы бойынша несиелеу жұ­мысы Amanatnesie.kz порталы арқылы жү­зеге асырылуда. 2024 жылы осы порталға 2,6 млрд теңгеден астам сомаға 342 өтінім ен­гі­зілген. Алайда биыл жетісулықтар «Ауыл аманаты» бағдарламасы бойынша берілетін қаржыға қол жеткізе алмаймыз ба деп алаңдайды. Дерекке сүйенсек, 2024 жылы бағдарламаны іске асыру үшін ел бойынша 100 млрд теңге қарастырылған екен. Алайда республикалық бюджет мүм­кін­діктеріне сәйкес микрокредит беру мақ­сатында 8 облысқа, оның ішінде Ақмо­ла, Алматы, Қызылорда, Түркістан, Батыс Қазақстан, Қарағанды, Павлодар, Шығыс Қазақстан облыстарына бар болғаны 20 млрд теңге беріліпті. 

Айтпақшы, Жетісуда зауыттарға өткі­зіл­ген қант қызылшасына берілетін суб­си­дия толық төленді. Облыстық Ауыл шаруа­шы­лығы басқармасының мәліметіне қара­ғанда, қант қызылшасы бойынша суб­­­сидиялауға 679 өтінім түскен. Соған сәйкес, шаруаларға субсидия толық көлемде тө­лен­ді. Сондай-ақ Ақсу және Көксу қант зауыт­тары қабылдаған қант қызылшасы үшін шар­уа қожалықтарына 8,4 млрд теңге тө­леді. 

– Біз Ақсу, Көксу зауыттарына қант қы­­зыл­шасын өткізгенбіз. Бүгінгі күні екі зауыт та шаруашылықтарымызбен тиесілі есеп айырысып болды. Қазіргі кезде басым дақылдарға берілетін субсидияны алдық, со­ның арқасында көктемгі дала жұмыс­тарына дайындығымыз қызу жүріп жатыр. Жалпы, көктемгі егіске қажетті техника­лар­ды жөндеу жұмыстарын осыдан бір ай бұрын бастағанбыз. Қазір егістік алқаптарға керекті тұқымға тапсырыс беріп қойдық. Біз жыл сайын қант қызылшасын кем де­ген­де 100 гектар жерге себеміз. Биыл да қант қызылшасын, жүгері, майбұршақ сияқ­ты бірқатар дақыл егуді жоспарлап отыр­мыз. Көктемгі дала жұмыстарына жеңіл­дік бағамен берілетін жанар-жағармай ала­тын қаржымыз да дайын, – дейді Көксу ау­данындағы «Кең дала» шаруа қожа­лы­ғының басшысы Қалибек Алпысбаев.

Жалпы, былтыр Жетісу облысында қант қызылшасының егіс алқаптары 13,7 мың гектар болды. Одан жалпы 635,0 мың тон­на өнім алынды, орташа өнімділігі гек­тарына 465,0 центнерден айналды. Алынған өнім­нің 5 мың тоннасы мал азығына бағыт­тал­са, 630 мың тоннасы зауыттарға өткізілді, оның 560 мың тоннасы таза салмақты құрады.

Қалмаханбет МҰҚАМЕТҚАЛИ,

Жетісу облысы