Түлкібас ауданына қарасты Ақбиік ауылдық округінің тұрғыны Төлепберген Бауыржан осыдан бір жыл бұрын меншігіндегі жеріне 6 жасанды тоған дайындап, оған 30 мың дана форель балығының шабақтарын жіберген болатын. Бүгінде сол жіберген шабақтарынан 7 тонна өнім алып, жол бойындағы дүңгіршекте және көл басында сатып, кәсібінің жемісін көруде.
Өсірсең, форель өсір!
561
оқылды

Түлкібас ауданының әкімі Ас­қар Естібаев аталған шаруашы­лық­тың жұмысымен танысуға бар­­ған сәт­те жасанды тоғанға Шым­­кент қа­ласынан алынған форель ба­лы­ғы­­ның тағы да 50 мың­ дана ша­бағы жіберілді. Кәс­іп­кер аудан әкіміне мұны­мен тоқ­тап қалмай алдағы уақытта жол бойы­на балық тағам­дар­ын жолаушы­ларға ұсынатын асха­на салуды жоспарлап отырғанын жеткізді. 

Түлкібас ауданында одан бөл­ек, Керейт елді мекенінде балық­тың форель және бекіре түрлерін өсірумен айналысатын GRAND FISH­ COMPANY ЖШС-ы бар. Бү­гін­де аталған серіктестік өнім­дер­ін Шымкент қаласындағы мей­рамханаларға тасымалдайды. Сер­ік­тестікте балық шаруашы­лығынан бөлек демалыс аймағы да бар. Ол жер­де 30 адамға шақталған қонақ­үй мен 1 мың адам сиятын жазғы дем­ал­ыс бассейіні халыққа қызмет етеді. 2012 жылы жұмысын баста­ған нысанда қазір 9 адам тұрақты жұмыспен қамтылған.

Айта кетейік, Түркістан облысы жасанды жолмен балық өсі­­ру бойынша Республикада көш бас­тап отыр. Өсірілген балық саны 2022 жылы – 6 113 тоннаға болса, оның саны былтыр, яғни 2024 жылы 7 500 тоннаға жетіп, белгі­лен­ген 7 000 тонна жоспар артығы­мен орындалған. 

Түркістан облысы бойынша 2030 жылға дейін 10 жыл ішінде тауарлық балық өсіру көлемін 20 мың тоннаға жет­кізу Үкімет қау­лысымен бекіт­ілген. Бұл туралы облыстық Та­биғи рес­урстар және табиғат пай­далануды реттеу бас­қарма­сының бас маманы Абай Сәдірқо­жа атап өтті. «Қазір аудан, қала әкімдіктеріне тиісті тап­сырмалар беріліп, бүгінде обл­ыс­та тауарлы балық өсірумен ай­на­лысатын шар­уашылықтардың саны 231-ге жетіп, оның 160-ы облысарылық бассейіндік балық шаруашылығы инспекциясымен заңдастырыл­ған» – дейді ол. 

Сонымен қатар облыста жер­гілікті маңызы бар 104 су айдыны заңдастырылып, конкурстық не­гіз­де 81 су айдыны, оның ішінде 64 су айдыны көлде тауарлы ба­лық шаруашылығын жүргізу үшін, 17 су айдыны кәсіпшілік балық шаруашылығын жүргізу үшін та­биғат пайдаланушыларға бекітіліп берілген. Бүгінде 21 су айдыны рез­ервте тұр. 

Ал республикалық маңызы бар балық шаруашылығы су айдыны Шардара су қоймасы мен Сыр­дария өзені және жергілікті су ай­дын­дардан жыл қорытындысы­мен 2 683 тонна кәсіпшілік балық аулауға рұқсат беріліп, мемлекеттік бюджетке 72 млн  294 мың теңге түсім түскен. Тағы бір айта кетер­лігі, облыста жылдық қуаттылығы 12 мың тонна болатын экспортқа бағытталған 4 кәсіпорын жұмыс істеп тұр. Былтырғы жылдың қор­ы­тындысымен шет мемлекет­терге 2 236 тонна балық өнімдері экс­портталған.  

Жалпы, балық шаруашы­лығын дамытуға мемлекет тар­апынан да  қолдаулар жақсы қарастырылған. Яғни, акваөсіруді субсидиялау бал­ық шаруашылы­ғын дамытуға оң ықпалын тигізіп отыр. 

Мәселен, акваөсіруді суб­си­диялауға жергілікті бюджеттен 2023 жылы 500 млн, 2024 жылы 500 млн теңге бөлініп, 62 балық шар­уашылығы субъектісінің шығыс­тары өтелген. Қазір 14 бал­ық шар­уа­шылығы субъекті­сінен 110 млн 299 мың теңгеге өтінім түсіп, оны субидияландыру шара­лары қарастырылуда.  Соны­мен қатар инвестициялық субси­дия­лауға 2022 жылы 139 млн 500 мың, 2023 жылы 123 млн 800 мың теңге берілген. Алайда былтыр бөлінген  237 млн 5 мың теңге өтін­ім түс­пеуіне байла­н­ысты кері қайтарыл­ған. 

Осы тұста 2023 жылы «Ауыл аманаты» бағдарламасы бойынша 24 кәсіпкерге 168 млн 9 мың теңге жеңілдетілген несие беріліп, жаңа­дан ашылған шаруа­шы­лық­тардың саны артқанын да айта кеткен жөн. 

Жалпы, өңірде қазір облыс әкім­інің тапсырмасына сай балық шаруашылығын дамыту, жаңадан балық шаруашылықтарын құру бойынша облыстық Табиғи рес­урстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы мен балық шар­­уашылығы инспекциясы қызмет­кер­лері аудан, қала әкім­діктер­інде түсіндіру жұмыстарын жүргіз­іп отыр. Есесіне жергілікті кә­с­іп­кер­лер тарапынан аталған кәсіпті дамытуға қызығушылық артып келеді. 

Назгүл НАЗАРБЕК, 

Түркістан облысы