Атырау облысында жұмысшы мамандардың жетіспеушілігі өзекті мәселеге айналып отыр. Әсіресе, құрылыс, мұнай-газ, ауыл шаруашылығы салаларында білікті кадрларға сұраныс жоғары.
Жұмысшы мамандықтары – жоғары сұраныста
289
оқылды

Бұл мәселені шешу мақсатында 2025 жыл елімізде «Жұмысшы мамандықтар жылы» деп жарияланды. Осыған орай, облыста арнайы іс-шаралар жоспары бекітіліп, колледждердің материалдық-техникалық базасын нығайту, жұмысшы мамандықтарын дәріптеу және жастарды өндірістік салаларға тарту бағытында жұмыстар жүргізілуде. 

Мысалы, О.Көшеков атын­дағы Атырау аграрлық-тех­никалық колледжінде 420 орын­­дық құзыреттік орталық салу жоспарланып отыр. Бұл ор­та­лық жас мамандардың тәжірибе жи­науына мүмкіндік береді. Со­ны­мен қатар аймақтағы ірі кәсіп­орындармен бірлесіп, ашық есік күндері, шеберлік сыныптары жә­не кәсіби шеберлік конкурс­та­ры ұйымдастырылуда. Бұл ша­ра­лар жастардың жұмысшы ма­ман­дықтарына деген қы­зығу­шы­лығын арттыруға және олардың беделін көтеруге бағытталған. 

Жалпы, елімізде жұмысшы кадрлардың жетіспеушілігі бай­қа­лады. Еңбек және халықты әлеу­меттік қорғау вице-министрі Олжас Ордабаевтың мәлімдеуін­ше, әсіресе кәсіптік білім беру мен колледж түлектеріне сұраныс жо­ғары. Бұл мәселені шешу үшін жұ­мысшы мамандықтарын даяр­лау жүйесін жетілдіру және олар­дың беделін арттыру қажет. 

Атырау облысында жұмысшы ма­мандардың тапшылығын жою мақсатында жергілікті билік пен білім беру мекемелері бірлесіп, нақты шараларды қолға алуда. Бұл жұмыстардың нәтижесінде өңір­дегі кадр мәселесін шешіп, экономиканың тұрақты дамуына ықпал ету көзделіп отыр. Саламат Мұқашев атындағы Атырау жо­ғары политехникалық колледжі – Атыраудағы еңбек нарығын рет­теуге атсалысып, жұмысшы ма­мандарын дайындап отырған ірі орталықтың бірі. Бүгінде кол­леджде 1 700 студент оқиды, оның 1 300-і мемлекеттік грант бойын­ша білім алуда.

Тұрлан Ізғали – осы колледж­дің 3-курс студенті. «Электрмен жаб­дықтау» мамандығы бойынша бі­лім алып жатқан ол Caspian Radio Services компаниясынан тәжірибеден өтіп жатыр.

«Біздің колледж сұранысқа ие ма­мандықтарға назар аударады және жергілікті кәсіпорындармен байланыста. Егер өзімді іс жүзін­де көрсете алсам, жұмыс беруші ма­ған дуальді оқыту форматында жұмыс ұсына алады. Бұл жағдайда шәкіртақы ғана емес, жалақы да аламын, ал колледжді бітіргеннен кейін осы компанияға жұмысқа орналасамын», – дейді Тұрлан.

Сондай-ақ Тұрлан колледжде қо­сымша мамандықтар бойынша да курстан өтіп жатыр. Оның пі­кірін­ше, электрик мамандығы әр­дайым сұранысқа ие, ал маман­дар, әсіресе өнеркәсіптік жаб­дық­ты жақсы білетін және ірі ком­панияларда жұмыс істейтін­дер жақсы табыс таба алады.

Қазіргі уақытта колледжде жас мамандар IT, энергетика, тө­тен­ше жағдайлар кезінде қорғау, мұ­най және газ өңдеу технология­лары сынды барлығы 23 маман­дық бойынша білім алуда. Бір қы­зығы, колледжде «Жас маман» жо­басы аясында «Индустрия 4.0» үшін мамандар даярлау мақса­тын­да ІТ, энергетика, токарлық жұ­мыстар бағыттары бойынша құ­зыреттілік орталықтары қыз­мет көрсетіп жатыр.

Онда студенттер графикалық ди­зайн, 2D/3D модельдеу, за­ма­науи IT шешімдерін меңгере ала­ды, графикалық дизайннан бас­тап CAD инженеріне дейінгі IT дағдыларының кең ауқымы бойын­ша максималды білім ала алады. Бұл дағдылар цифрлан­дырылған индустрияда сұранысқа ие және колледжде мамандар даяр­лау жұмысқа орналасу мәсе­лелерін шешуге көмектеседі. Қа­зір колледж түлектерінің жұ­мыс­қа орналасу көрсеткіші 90%-ды құрайды.

Белгілі болғанындай, қазіргі уақытта колледж Атырау облы­сы­ның 128 беделді кәсіпорнымен ты­ғыз серіктестік қарым-қатынас орнатып отыр. Оның ішінде бі­лік­тілігімен дараланған студент­тер «Ембімұнайгаз» АҚ, «Атмос­фера» ЖШС, «Жігер­мұнай­Сервис» ЖШС, «Қазмұнайгазбурение» ЖШС, «Сазанқұрақ» ЖШС, «ИНТРА» ЖШС, «АЖЭО» АҚ, «Аты­рау Жарық» АҚ компания­ла­рында еңбек етуге мүмкіндік алады.

коллаж: Елдар ҚАБА

Дуальді оқытуды жақсарту мақ­сатында 2024-2025 оқу жы­лында 154 студент кәсіпорындарға ақылы практикаға жіберілген. Колледж директорының Ақ­парат­­тық технологиялар жөнін­дегі орынбасары Нұрлы Нұржан айтып өткендей, колледждің көп­­теген әлеуметтік серіктесі сту­­денттерді оқытуға және жұ­мыс­қа орналастыруға көмекте­седі. Мәселен, Kazenergy компа­ния­сы жыл сайын гранттар бө­ле­ді. Студенттерге оқу ақысын т­өлейтін әлеуметтік серіктестер бар. Егер, мысалы, студент ақылы бөлімде оқитын болса, үлгерімі «жақсы» және «өте жақсы» болса, онда компания оның оқуы үшін ақы төлей алады, бұл әсіресе аз қам­тылған отбасылардан шық­қан балаларға да үлкен мүмкіндік болып отыр. Егер грантта бюд­жет­тік орындар босатылса, онда бас­қалардың осы орынға ауысуға өтініш беру мүмкіндігі бар. 

Спикер Нұрлы Нұржанның айтуынша, колледжде жұмысшы ма­мандықтарын оқытудың көп­теген артықшылығы бар.  

– Мысалы, артықшылықтар қа­тарында тегін оқыту, өндірістік практика, өткен жылдың қыр­күйе­гінде көтерілген шәкіртақы бар. Қазіргі уақытта студенттер 41 892 теңге шәкіртақы алады. Ал үздік студенттердің стипендия­сы­на 15 пайыз үстеме қосылады. 2025 жылдың қыркүйегінде сти­пендияны тағы да арттыру жос­пар­ланып отыр, – деді спикер.

Айтпақшы, Оқу-ағарту ми­нистрі Ғани Бейсембаевтың бас­тамасымен елімізде іске қосылған «Мектеп – колледж» пилоттық жобасына Атырау өңірі де үн қосу­да. Жобаға Атырау облы­сынан Атырау сервис колледжі «Аспаз» мамандығы, Атырау кө­лік коммуникация колледжі «Ав­то­мобиль жөндеу слесарі» маман­дығы, Атырау энергетика және құрылыс колледжі «Электргазбен дәнекерлеуші» мамандығы бойын­ша қатысуда.

Атырау облыстық білім беру бас­қармасының баспасөз қызме­тінің мәліметінше, қазіргі кезде осы колледждерде пилоттық жо­ба бойынша әртүрлі мектепте оқып жүрген 57 оқушы білім алу­да. Яғни, оқушылар мектептегі не­гізгі сабақтарынан кейін, кол­ледж­ге келіп оқиды. Бұл 10-11-сы­нып оқу­шылары үшін жұ­мысшы бі­ліктілігі бойынша эксперименттік білім беру бағдарламаларын ен­гізу нәтижесінде мүмкін болып отыр. Атырау облысы Білім беру бас­қармасының баспасөз қызме­тінің хабарлауынша, 2024-2025 оқу жылында «Аспаз», «Автомо­биль жөндеу слесарі» маман­дық­тары бойынша 27 оқушы диплом алып шығады деп жоспарланған.

Көлік министрлігінің бол­жамы бойынша, 2030 жыл­ға дейін көлік саласына 8,8 мың­ға жуық маман қажет болады. Бұл қажеттілікті өтеу үшін ж­о­ғары оқу орындары мен колледж­дерде тиісті мамандықтар бойын­ша гранттарды қайта бөлу мә­се­лесі қарастырылуда. 

Жалпы, елімізде жұмысшы ма­мандардың тапшылығын жою үшін мемлекет пен бизнес өкіл­дері бірлесіп, нақты шараларды қолға алуда. Бұл жұмыстардың нәтижесінде еңбек нарығындағы сұраныс пен ұсыныс арасындағы теңгерімді қамтамасыз ету көзде­ліп отыр.

Сарапшылардың айтуынша, ал­дағы 10 жылда мықты тәжіри­белі кадрлар дайындалмаса, Қа­зақ­стан құрылыс, ауыл шаруа­шы­лығы, мұнай-газ, көлік және ло­гистика, кен өндірісі саласын­дағы мамандарды сырттан іздеуге мәжбүр болуы мүмкін.

«Жұмысшы мамандықтар бойын­ша кадр тапшылығы – құры­лыс саласы, соның ішінде дә­некерлеушілер, сантехниктер, электр монтаждаушылар, бетон­шылар, жол жөндеушілер, мұнай-газ және энергетика саласында бұр­ғылау операторлары, ин­же­нер­лер, ауыл шаруашылығында ме­ханизаторлар тракторшылар, комбайншылар, агрономдар, мал дәрігерлері, зоотехниктер жетіс­пей­ді. Ондағы себеп – жалақы­ның аздығы, әлеуметтік пакет­тер­дің болмауы, жұмыс жағ­дай­­­лары­ның ауырлығы. Сондықтан колледж­дерде гранттарды көбейтіп, дуа­ль­ді оқыту жүйесін енгізу тә­жіри­бесін республика бойынша тарату қа­жет», – дейді сарапшы­лар. 

Қалай десек те, жас маман­дар­ды кәсіпорындар еңбекке тар­туға ниетті болуы керек. Бәл­кім, кәсіпорындарға студент-жас­тарды еңбекке тартқаны үшін суб­сидия бөлу де артық етпейді.

Баян ЖАНҰЗАҚ,

Атырау облысы