«Біз Алатау қаласында тұрамыз!». Мегаполистен қозы көш жердегі Жетіген ауылының тұрғындары былтырдан бері өз мекенжайын осылай нақтылап айтатын болған.
Манаураған Алатау
679
оқылды

Анығында, 2024 жылғы 9 қаңтарда Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Жарлығымен бұрынғы Жетіген ауылының атауы Алатау қаласы болып өзгертілді. Әзірге облыстық маңызы бар қала болып таныған аумақтың болашағы зор.

Қазір Алатау қаласының жалпы аума­ғы 88 мың гектарды құрады. Ал тұрғын халық саны 52,7 мың адамға жетіп отыр. Жал­пы, Алатау қаласының құрылуы ай­мақ­тың инфрақұрылымын дамытуға, жаңа жұмыс орындарын ашуға және ин­­вес­­тиция тартуға бағыт­талған. Бұйырса, жаңа қала төрт негізгі ауданнан тұратын болады. Атап айт­қанда, Gate аумағы қаржы және іскерлік орталығы болса, Golden аумағы білім, ғылым және тамақ өнеркәсібі орталығы ретінде дамымақ. Ал Growing аумағы өндіріс пен логистика орталығының жүгін көтерсе, Green аумағы туристік-ойын-сауық орталығы ретінде өзіндік келбетін айқындамақ. Сонымен қатар ел Үкіметінің қаулысымен бұған дейін құры­л­ған «G4 City арнайы экономика­лық ай­мағы»  Alatau АЭА деп қайта аталған болатын. Сол қаулыға сәйкес, арнайы экономикалық аймақ аумағын 30 мың гектардан 96,5 мың гектарға дейін кеңейту көзделген. Оған Алатау қаласының барлық аумағы және Қонаев қаласының бір бөлігі еніп отыр. Болақата АЭА аумағында жалпы сомасы 12,5 триллион теңге болатын 170-тен астам жобан жүзеге асуға тиіс. Бұл өз кезегінде 110 мың жаңа жұмыс ор­нын ашуға мүмкіндік береді екен. Мұ­ның бәрі, әрине, болашақтың еншісін­дегі шаруа.

Енді қаланың өз басына оралайық. Алатау қаласының бас жоспары бойын­ша өңір инновацияларға, экс­портқа және туризмге бағытталған заманауи орталыққа айналуға тиіс. Мұнда ө­н­дірістік сектор, ауыл шаруашылығы, туризм, құрылыс және фармацевтика салаларында жаңа жоғары технологиялы сегменттерді дамыту жоспарлануда. Сонымен бірге қалада кемінде 40 мың студент оқитын білім және ғылым орта­лығын құру көзделіп отыр. Бүгінде Алатауда туризм, логистика, өнеркәсіп, білім беру және бизнес сал­а­ларында 11 жоба әзірленуде. Қала аумағында ірі инвестициялық жобалар жоспарлан­ған және оларды орналастыру бойынша алдын ала келісімдер инженерлік құрылыстар мен қорғаныс аймақтарын ескере отырып жасалған. Санитарлық аймақтарға, өндірістік алаңдарды ти­ім­ді пайдалануға және қоршаған ортаға әсер етуіне байланыс­ты қаланың аума­ғын жоспарлауда түзетулер енгізу қарастырылған. Бұл міндеттерді мүлтік­сіз атқару үшін Премьер-Министрдің орынбасары Қанат Бозымбаев төрағалық ететін жобалық кеңсе құрылған-ды.  Мәлім болғандай, бүгінде 13 өсу нүкте­сіне 6 923 гектар аумақта қала құрыл­ысы құжаттама­сын әзірлеу және бекіту жоспарланып отыр. Бірінші кезекте аумақта жоспарланған 9 жобаны және инженерлік желілерді дамытудың 2050 жылға дейінгі салалық схемалары әзірленуде. Жақында өткен жобалау кеңсесінің отырысында Қанат Бозым­баев мемлекеттік органдарға атқар­ыла­тын жұмыстың көлемі туралы ес­кертіп, министрліктер мен әкімдіктер­дің лауазымды тұлғаларының тап­сырмаларды уақытында орындамауына жеке жауапкершілік жүк­тей­тінін ескерткен болатын.

– Жаңа Алатау қаласын салу ың­ғайлы, қауіпсіз, технологиялық тұр­ғыда дамыған және экологиялық таза болуы керек. Ала­тау – заманауи урбанистік орталықтың үлгісі бола алады. Қала құры­лысының халықаралық стандарт­тарға негізделген заманауи болуын қам­тамасыз ету қажет. Кезекті отырыста, бір ай ішінде инвестор­лармен жасалған келісімдерге сәйкес қала аумағында инвестициялық жобаларды орналастыру мәселелерін қайта қарауды тапсырдым. Барлық профильді министрлік­тер про­цесті жеделдетіп, мамыр айына дейін бас жоспарға өзгерістер енгізеді, – дейді өз сөзінде Қанат Бозымбаев.

Әрине, аумақта атқарылатын іс көп. Эко­номикалық даму негізін қалы­птастыру үшін әуелі әлеуметтік мәселелердің ше­шімін табу міндеті тұр. Бұл бағыттағы мін­деттің жүгі ауыр. Өйткені Алатау қа­ла­сының аумағына қосылған елді мекен­дерде әлі күнге дейін жол қатынасы, жар­ық, газдандыру, сапалы ауызсумен қам­ту сияқты мәселелер бар. Мектеп, балабақша, ем­хана ғимараттарының жетіспеушілігі де күн тәртібінде тұр. Алатау қаласына қарасты 12 шағын ауданда 366 көше бар екен. Оның жартысы күрделі жөндеуді қажет етеді. Осыған орай, қала ішіндегі шұғыл жөндеуді және жол салуды қажет ететін көшелерге талдау жүргізілген. Бұл мақсатқа бюджеттен 220 млн теңге қарастырылып, тиісті жұмыстар атқарылды. Биыл 20 шақырымға жуықтайтын 39 көшеге ағымдағы жөндеу жүргізілмек. Аталған 12 шағын ауданда жол қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында 361 жол бел­гі­сі, 4 автобус аялдамасы орнатылды. Аумақтағы тазалық жайы да алаңдатар­лық. Бүгінге дейін аумақтағы 15 заңсыз қоқыс үйіндісі жойылып, 800 тал ағаш­қа санитар­лық кесу жұмысы жүр­гізілген. Соған сәй­кес, 1 600 ағаш көшеті отырғызылып, абат­тандыру жұмысы да жалғасып жатыр екен.

– Алатау қаласының әкімшілік бір­лігіне Қонаев қаласы, Іле мен Талғар аудандары­нан енген 12 елді мекен кіреді. Қала әкімді­гі мен мәслихатының бірлескен шешіміне сәйкес Дәулет, Қайрат, Еңбек, Жаңаарна, Құйған, Жаңадәуір, Жаңаталап, Ынтымақ, Қоянқұс, Заречный, Арна, Жетіген ауылдарына шағын аудан мәртебесі берілді. Шекара белгіленіп, жер қатынастары са­ла­сында шешімдер қа­былдауға мүмкіндік алдық. Алатау қаласының әкімдігі құрылып, 50-ге жуық мемлекеттік қызметкер тағай­ын­далды, – дейді Алатау қаласы әкімі Әркен Өтенов. 

Осы сәтте аумақты тиімді басқару мен уақытылы шешімдер қабылдау мақсатында әрі тұрғындарға қолайлы қызмет көрсету үшін Жетіген, Заречный және Қоянқұс шағын аудандарында қала әкімдігінің өкілдігі ашылып, жұмыс істеп жатыр екен. Бұл ауылдар­дағы халық санының мөлшері байла­нысты қабыл­данған шешім екен. Дер­екке сүйенсек, бүгінде Жетігенде халық саны 25 мыңға жуықтаса, Алматымен шектесетін Қоянқұс ша­ғын ауданында  6 жарым мың тұрғын қоныстанған. Ал Заречный мен Дәулет ауылында да тұрғын­дар тығыз шоғыр­ланып отыр. 

Айтпақшы, қала бюджеті бекітілгелі бері мемлекеттік бюджетке 2,5 млрд теңге салықтық және өзге де түсімдер түскен көрінеді. Оның ішінде республи­калық бюджетке – 1,8 млрд теңге, облыстық бюд­жетке – 47 млн теңге, жергілікті бюд­жетке 613,8 млн теңге қар­жы құйылған. Өңір­дегі өндіріс ошақтары да жаңаша даму жолына түскен сыңайлы. Мысалы, 2023 жылы құрылған «Исткомтранс» сер­ік­тестігі келесі жылы кеңейіп, қосымша 150 орынға дейін жаңа жұмыс орнын аш­пақ­шы. Сондай-ақ «ПепсиКо Централь­ная Азия» ЖШС құрылыс жұмыстары аяқталуға жақын. Жоба алдағы жылы іске қосылып, 300 адамды жұмыспен қам­­ти­ды. «Mareven» ЖШС-ның 3-кезегін 2027 жыл­ға дейін іске асыру жоспарлан­ған. Қазір 800-ге жуық адам жұмыс істейді және қосымша жаңа 234 жұмыс орны ашылмақ. G-Trans индустриялық-логисти­калық хабының құрылысы бас­талған. Жоба 2032 жылға дейін жүргізіледі. Толық іске қосылғанда 3 000 жаңа жұмыс орны ашылады деп күтіледі.

 Демек, Алатау қаласының құрылуы аумақтағы тіршілікке серпін берді деген сөз. Яғни, жаңа қаланы құру арқылы жол желілерін, инженерлік, әлеуметтік инфра­құрылым нысандарын жаңғыртуға, мың­даған жаңа жұмыс орнын ашуға, заманауи технология мен инвестицияны, қосымша қаржы ағынын тартуға, кәсіпкерлік бел­сен­ділікті дамытуға, салық түсімін ұлғайтуға мүмкіндік бар.

Қалмаханбет МҰҚАМЕТҚАЛИ,

Алматы облысы