Анығында, 2024 жылғы 9 қаңтарда Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Жарлығымен бұрынғы Жетіген ауылының атауы Алатау қаласы болып өзгертілді. Әзірге облыстық маңызы бар қала болып таныған аумақтың болашағы зор.
Қазір Алатау қаласының жалпы аумағы 88 мың гектарды құрады. Ал тұрғын халық саны 52,7 мың адамға жетіп отыр. Жалпы, Алатау қаласының құрылуы аймақтың инфрақұрылымын дамытуға, жаңа жұмыс орындарын ашуға және инвестиция тартуға бағытталған. Бұйырса, жаңа қала төрт негізгі ауданнан тұратын болады. Атап айтқанда, Gate аумағы қаржы және іскерлік орталығы болса, Golden аумағы білім, ғылым және тамақ өнеркәсібі орталығы ретінде дамымақ. Ал Growing аумағы өндіріс пен логистика орталығының жүгін көтерсе, Green аумағы туристік-ойын-сауық орталығы ретінде өзіндік келбетін айқындамақ. Сонымен қатар ел Үкіметінің қаулысымен бұған дейін құрылған «G4 City арнайы экономикалық аймағы» Alatau АЭА деп қайта аталған болатын. Сол қаулыға сәйкес, арнайы экономикалық аймақ аумағын 30 мың гектардан 96,5 мың гектарға дейін кеңейту көзделген. Оған Алатау қаласының барлық аумағы және Қонаев қаласының бір бөлігі еніп отыр. Болақата АЭА аумағында жалпы сомасы 12,5 триллион теңге болатын 170-тен астам жобан жүзеге асуға тиіс. Бұл өз кезегінде 110 мың жаңа жұмыс орнын ашуға мүмкіндік береді екен. Мұның бәрі, әрине, болашақтың еншісіндегі шаруа.
Енді қаланың өз басына оралайық. Алатау қаласының бас жоспары бойынша өңір инновацияларға, экспортқа және туризмге бағытталған заманауи орталыққа айналуға тиіс. Мұнда өндірістік сектор, ауыл шаруашылығы, туризм, құрылыс және фармацевтика салаларында жаңа жоғары технологиялы сегменттерді дамыту жоспарлануда. Сонымен бірге қалада кемінде 40 мың студент оқитын білім және ғылым орталығын құру көзделіп отыр. Бүгінде Алатауда туризм, логистика, өнеркәсіп, білім беру және бизнес салаларында 11 жоба әзірленуде. Қала аумағында ірі инвестициялық жобалар жоспарланған және оларды орналастыру бойынша алдын ала келісімдер инженерлік құрылыстар мен қорғаныс аймақтарын ескере отырып жасалған. Санитарлық аймақтарға, өндірістік алаңдарды тиімді пайдалануға және қоршаған ортаға әсер етуіне байланысты қаланың аумағын жоспарлауда түзетулер енгізу қарастырылған. Бұл міндеттерді мүлтіксіз атқару үшін Премьер-Министрдің орынбасары Қанат Бозымбаев төрағалық ететін жобалық кеңсе құрылған-ды. Мәлім болғандай, бүгінде 13 өсу нүктесіне 6 923 гектар аумақта қала құрылысы құжаттамасын әзірлеу және бекіту жоспарланып отыр. Бірінші кезекте аумақта жоспарланған 9 жобаны және инженерлік желілерді дамытудың 2050 жылға дейінгі салалық схемалары әзірленуде. Жақында өткен жобалау кеңсесінің отырысында Қанат Бозымбаев мемлекеттік органдарға атқарылатын жұмыстың көлемі туралы ескертіп, министрліктер мен әкімдіктердің лауазымды тұлғаларының тапсырмаларды уақытында орындамауына жеке жауапкершілік жүктейтінін ескерткен болатын.
– Жаңа Алатау қаласын салу ыңғайлы, қауіпсіз, технологиялық тұрғыда дамыған және экологиялық таза болуы керек. Алатау – заманауи урбанистік орталықтың үлгісі бола алады. Қала құрылысының халықаралық стандарттарға негізделген заманауи болуын қамтамасыз ету қажет. Кезекті отырыста, бір ай ішінде инвесторлармен жасалған келісімдерге сәйкес қала аумағында инвестициялық жобаларды орналастыру мәселелерін қайта қарауды тапсырдым. Барлық профильді министрліктер процесті жеделдетіп, мамыр айына дейін бас жоспарға өзгерістер енгізеді, – дейді өз сөзінде Қанат Бозымбаев.
Әрине, аумақта атқарылатын іс көп. Экономикалық даму негізін қалыптастыру үшін әуелі әлеуметтік мәселелердің шешімін табу міндеті тұр. Бұл бағыттағы міндеттің жүгі ауыр. Өйткені Алатау қаласының аумағына қосылған елді мекендерде әлі күнге дейін жол қатынасы, жарық, газдандыру, сапалы ауызсумен қамту сияқты мәселелер бар. Мектеп, балабақша, емхана ғимараттарының жетіспеушілігі де күн тәртібінде тұр. Алатау қаласына қарасты 12 шағын ауданда 366 көше бар екен. Оның жартысы күрделі жөндеуді қажет етеді. Осыған орай, қала ішіндегі шұғыл жөндеуді және жол салуды қажет ететін көшелерге талдау жүргізілген. Бұл мақсатқа бюджеттен 220 млн теңге қарастырылып, тиісті жұмыстар атқарылды. Биыл 20 шақырымға жуықтайтын 39 көшеге ағымдағы жөндеу жүргізілмек. Аталған 12 шағын ауданда жол қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында 361 жол белгісі, 4 автобус аялдамасы орнатылды. Аумақтағы тазалық жайы да алаңдатарлық. Бүгінге дейін аумақтағы 15 заңсыз қоқыс үйіндісі жойылып, 800 тал ағашқа санитарлық кесу жұмысы жүргізілген. Соған сәйкес, 1 600 ағаш көшеті отырғызылып, абаттандыру жұмысы да жалғасып жатыр екен.
– Алатау қаласының әкімшілік бірлігіне Қонаев қаласы, Іле мен Талғар аудандарынан енген 12 елді мекен кіреді. Қала әкімдігі мен мәслихатының бірлескен шешіміне сәйкес Дәулет, Қайрат, Еңбек, Жаңаарна, Құйған, Жаңадәуір, Жаңаталап, Ынтымақ, Қоянқұс, Заречный, Арна, Жетіген ауылдарына шағын аудан мәртебесі берілді. Шекара белгіленіп, жер қатынастары саласында шешімдер қабылдауға мүмкіндік алдық. Алатау қаласының әкімдігі құрылып, 50-ге жуық мемлекеттік қызметкер тағайындалды, – дейді Алатау қаласы әкімі Әркен Өтенов.
Осы сәтте аумақты тиімді басқару мен уақытылы шешімдер қабылдау мақсатында әрі тұрғындарға қолайлы қызмет көрсету үшін Жетіген, Заречный және Қоянқұс шағын аудандарында қала әкімдігінің өкілдігі ашылып, жұмыс істеп жатыр екен. Бұл ауылдардағы халық санының мөлшері байланысты қабылданған шешім екен. Дерекке сүйенсек, бүгінде Жетігенде халық саны 25 мыңға жуықтаса, Алматымен шектесетін Қоянқұс шағын ауданында 6 жарым мың тұрғын қоныстанған. Ал Заречный мен Дәулет ауылында да тұрғындар тығыз шоғырланып отыр.
Айтпақшы, қала бюджеті бекітілгелі бері мемлекеттік бюджетке 2,5 млрд теңге салықтық және өзге де түсімдер түскен көрінеді. Оның ішінде республикалық бюджетке – 1,8 млрд теңге, облыстық бюджетке – 47 млн теңге, жергілікті бюджетке 613,8 млн теңге қаржы құйылған. Өңірдегі өндіріс ошақтары да жаңаша даму жолына түскен сыңайлы. Мысалы, 2023 жылы құрылған «Исткомтранс» серіктестігі келесі жылы кеңейіп, қосымша 150 орынға дейін жаңа жұмыс орнын ашпақшы. Сондай-ақ «ПепсиКо Центральная Азия» ЖШС құрылыс жұмыстары аяқталуға жақын. Жоба алдағы жылы іске қосылып, 300 адамды жұмыспен қамтиды. «Mareven» ЖШС-ның 3-кезегін 2027 жылға дейін іске асыру жоспарланған. Қазір 800-ге жуық адам жұмыс істейді және қосымша жаңа 234 жұмыс орны ашылмақ. G-Trans индустриялық-логистикалық хабының құрылысы басталған. Жоба 2032 жылға дейін жүргізіледі. Толық іске қосылғанда 3 000 жаңа жұмыс орны ашылады деп күтіледі.
Демек, Алатау қаласының құрылуы аумақтағы тіршілікке серпін берді деген сөз. Яғни, жаңа қаланы құру арқылы жол желілерін, инженерлік, әлеуметтік инфрақұрылым нысандарын жаңғыртуға, мыңдаған жаңа жұмыс орнын ашуға, заманауи технология мен инвестицияны, қосымша қаржы ағынын тартуға, кәсіпкерлік белсенділікті дамытуға, салық түсімін ұлғайтуға мүмкіндік бар.
Қалмаханбет МҰҚАМЕТҚАЛИ,
Алматы облысы