Дана халқымызда «Адам ұрпағымен мың жасайды» деген әдемі сөзі бар. Ауыл-аймақта мәуелі бақтай жайқалып, берекесі мен бірлігі жарасқан өнегелі әулиеттің үлгісін көрсетіп отырған отбасылар баршылық. Мұндай үй көбіне қара шаңыраққа тән. Қазақта қара шаңырақты киелі санаған. Әр отбасының өз қара шаңырағы болады. Сол қара шаңырақтың түпкі мәні не дегенге келсек, ол – содан тараған барлық отбасы, ағайын ынтымағы, баба салтын сақтауы, ата-ана үлгісін үкілеуі, сол жолды жалғастыруы, сөйтіп, ауыл бірлігін, ел бірлігін арттыруы болып саналады. Біздің бүгінгі кейіпкеріміз де қара шаңырақтың түтінін өшірмей, бүгінде өзі де әулиеттің үлкені, киелі қара шаңырақтың иесі болып отырған жан. Ауыл, елге сыйлы, айналасына құрметті Меңлібаевтар отбасының тірегі Есіркеп атай туралы көп айтуға болады.
Түркістан облысы Сарыағаш ауданының Жылға ауылында тұратын Меңлібаевтар былтыр Астана қаласында өткен республикалық «Мерейлі отбасы» байқауының жүлдегері атанды. Ұлттық құндылықтарды жаңғыртуға жол ашатын, өзіндік дәстүрі бар бірегей жоба «Мерейлі отбасы» байқауынан жүздік жүйрік шыққандар ғана жүлде алады. Демек, Есіркеп атайдың отбасын қалай дәріптесек те жарасатын, өнегелі әулет. Қара еңбекпен жетілген, адал еңбегімен көпке үлгі болып жүрген, бірлігі жарасқан Меңлібаевтар отбасы бүгінде дәстүрді берік ұстанған. Бұл отбасында ата мен бала, ата мен немере, келін мен ене арасындағы сыйластық, өзара ілтипат, бірін-бірі көзқарасынан-ақ ұғынатын тәрбиенің өзегі бар.
Мұның барлығы да қара шаңырақтың иесі, әулетбасы Есіркеп ақсақалдың ұрпағына деген үлгі-тәрбиесі болса керек. Биыл 75 жасқа аяқ басқан Есіркеп Меңлібаев мектепті үздік бітіре салысымен-ақ еңбекке араласқан жан. Еңбек жолын «Сырдария» кеңшарында жұмысшылықтан бастаған ол жұмыс істей жүріп қысқы механизаторлар курсын бітіріп шығады. Кеңес әскерінің қатарында азаматтық борышын өтеп келе салысымен механизатор, кейін «Ақ егіс» бригадасында бригадир, аға агроном, ферма меңгерушісі, «Сырдария» қаракөл қой шаруашылығында бас агроном, шаруашылық жөніндегі орынбасарлықтан директорлыққа дейін көтеріледі. Қара еңбекпен жетілген азамат осылайша үлкен қызметке өзінің адал еңбегімен, маңдай терімен сатылап өседі. Бүгінде өзі құрған «Жанғали» шаруа қожалығында ұлы мен немересіне егін салудың, жерден несібе терудің қыр-сырын үйретіп, бидай өсірумен айналысып жүр.
Есіркеп қария егін даласында жүрген күндері өзінің есінде қалып кеткен бір жылы естелігімен бөлісті. «Сонау 1972 жылы астық орақ науқаны кезінде Қазақстан компартиясы орталық комитетінің төрағасы Дінмұханбет Қонаев ағамызбен егістік басында кездесіп, комбайннан бір уыс бидай алып, ол кісінің алақанына салған жағдайым бар еді. Ол кісі егіннің жайын сұрап, рақметін айтып, арқамнан қағып батасын берген. Сол сәт, ол кісінің маған деген ілтипаты үлкен шабыт берді. Жігерлендіріп, жұмысыма деген белсенділігімді одан сайын арттырғаны бар еді. Дәл осы кезде Сарыағаш – Жылға асфальт жолы салынып жатқан. Ал Дінмұхамед Ахметұлы құрылысты бақылауға келген кезі екен.
Есіркеп Үсенбайұлы еселі еңбегінің нәтижесінде КСРО Президентінің Жоғарғы Кеңес Жарлығымен «Құрмет белгісі» орденімен марапатталып, бірнеше рет аудандық, облыстық кеңестің депутаты болды. Аудандық, облыстық партия комитетінің құрмет грамоталарының иесі. Абыз ақсақал зейнетке шыққаннан кейін де қоғамдық жұмысқа бет бұрып, ауылдың экономикалық-әлеуметтік дамуына үлес қосып келеді. 2015 жылы Жылға ауылдық округінің ардагерлер кеңесінің бастауыш ұйымының төрағасы, 2016 жылы құрылған қоғамдық кеңестің ауыл әкімдігіндегі төрағасы болып сайланды.
Ұзақ жылғы қажырлы еңбегінің арқасында талай жетістіктерді бағындырды. Еңбегі еленіп, 2016 жылы «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 25 жыл» және 2020 жылы «Сарыағаш ауданының 80 жылдығы» төсбелгілерімен, сондай-ақ бірнеше рет аудан әкімінің алғыс хатын иеленген.
Жұбайы Орынкүл ана екеуі 2 ұл, 4 қыз тәрбиелеп өсіріп, ұлын ұяға, қызын қияға қондырған бақытты жандар. Бүгінде бақытты жұп 20 немере сүйіп, 19 шөберенің алақанынан май жалаған. Орынкүл әжей отбасының берекесі, ынтымақ пен ырыстың ұйытқысы. Алты құрсақ көтеріп, кеудесіне «Күміс алқа» таққан абзал ана қандай құрметке де лайықты. Бірлігі жарасқан отағасы мен отанасының еліміздің болашағын тәрбиелеу жолындағы еңбектерін ештеңемен салыстыра алмайсың.
Ес білгеннен еңбекке араласқан Орынкүл Меңлібаева ата-енеге қызмет жасаумен қатар, совхоздың жұмысына да араласқан. Тоқырау кезіндегі басқа түскен қиыншылықтарды жолдасы екеуі төзімділікпен, болашаққа деген сенімнің арқасында жеңе білді. Ұл-қыздарына берген тәлім-тәрбиесін бүгінде ата-әже болып немере-шөберелерінің бойына сіңіріп, немересі мен келінінің қолында шөберелерінің шаттығына бөленіп отыр. Мәпелеп өсірген балалары сый-құрметке бөлеп, аялап алақандарына салып отырғанына шүкіршілік етеді. Отбасылық бақытты ең басты құндылық деп біледі. Бұл - кемеліне келген қарттық өмірдің үлкен белгісі.
Есіркеп ақсақалдың тұңғыш перзенті Ерғали атакәсіпті жалғастырып, шаруа қожалығын дөңгелетіп отыр. Ол бүгінде ұлы Еркеғалиды осы іске баулыған. Атакәсіптің осылайша атадан балаға, баладан немереге өтіп жатқаны көз қуантады. Екінші ұлы Жанғали Сарығаштағы кеден бекетінде қызметтік иттерді баптайды. Қыздар да өзге әулеттің бақ-берекесін келтіріп отыр. Ата-анасының тәрбиесі жатжұртқа тез сіңісіп кетуімізге мол септігін тигізді дейді олар. «Әкеміз жас кезімізде әр келген қонақ несібесімен келеді, қонақ келсе қиналмаңдар дейтін. Одан бөлек, нанның қалай пайда болатынын, өзінің еккен бидайы туралы тәптіштеп түсіндіретін. Бала кезімізде анамның тігіс тігетін қол машинасы болатын. Біз сол тігісті көріп, қызығып өстік», – дейді қыздары жас кездерін, ата-ана тәрбиесін еске алып.
Ал 2005 жылдан бері дала жұмысын серік еткенін айтқан Ерғали Есіркепұлы қоймаға астық толғанда көңіл жадырайтынын, әкесінің үміті ақталғанына қуанатынын айтады. 22-25 цетрнерге дейін өнім алып, әулиеттің шығынына жұмсайды. Ерғалидың ұлы Еркеғали жұбайымен бірге атай мен әжейдің қолында, ол кісілердің бабын тауып, жағдайын жасап отыр. Бала күнінен еңбекке араласып, қара шаңырақ қайнаған ортасында өскен ол ауыл тіршілігін жақсы біледі, техниканың тілін жетік меңгерген. «Ауылда егін және мал шаруашылығын бірге қатарластырып, атам мен әжемнің кәсібін дөңгелетіп келе жатырмыз. Техниканы қалай баптайды, егінді қалай егеді, қай кезде, қандай мезгілде нені істеу керектігін кішкентайымыздан бойымызға сіңіріп өстік. Шүкір, қазір үйреніп қалдық», – дейді Еркеғали бізбен әңгімесінде. Немересі егін басында жүрсе, қолдағы немере келін үйдегі жылқының ас-суын беріп, қымыз баптайды. Орынкүл әжей келініне қонақтарға қалай құрмет көрсету, қонақкәде, табақ тарту, бала тәрбиесі секілді қазақы дәстүрді оның бойына сіңіріп, ұрпақ сабақтастығын жалғап отыр.
Біз мәуелі бақтай жайқалып, айналасына шуақ шашып отырған өнегелі отбасына берекелі ғұмыр тіледік.
Назгүл НАЗАРБЕК, Түркістан облысы