Қарағанды облысы әкімі Ермағанбет Бөлекпаев 2025 жылы су мәселесі толығымен шешіледі деп уәде берген болатын. Нұра ауданына қарасты Құланөтпес, Ақтөбек, Нығыман ауылдары халқын сапалы ауызсумен қамтамасыз ету мақсатында былтыр құдықтан су тартуға 324 млн теңге бөлінген. Ақшаның қайда кеткеніне жауап берген облыс әкімі жұмыс жоспар бойынша жүргізіліп жатқанын, биыл су берілетінін айтты.
«Құланөтпес тұрғындарымен мен жеке кездестім. Нұра ауданындағы халықпен кездесуде де жергілікті депутаттар осы мәселені көтерген. Құланөтпеске 324 млн астам теңге бөлінгені рас, конкурс жарияланды, мердігер тағайындалды. Жұмысты осы жақында бастайды. Биыл ол жерге міндетті түрде су берілетін болады», – деді облыс әкімі.
Қарағанды облысының ауылдарын сапалы ауызсумен қамтамасыз ету жалғасуда. Бүгінде ауылдықтардың 93,6%-ы орталық сумен жабдықталған. Бұқар жырау ауданында – 98,3%, Абай – 95,5%, Осакаровка ауданында – 95,3%, Нұра ауданы 86,5%-ды құраған.
– Былтыр 38 жоба жүзеге асты. Жыл қорытындысына сай, «құрылыс» бағыты бойынша 14 нысанды және 26 кешенді блок-модульді пайдалануға береміз. Бұл 95,8%-ға жетеді. Барлық ауылдық елді мекендерді ауызсумен қамтамасыз ету бойынша жобаны аяқтау келесі жылға жоспарланған», – деп хабарлады облыс әкімдігінде өткен аппараттық кеңесте энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасы басшысының орынбасары Арман Саттыбаев.
Облыс басшысының айтуынша, алда азаматтардың, әсіресе ауылдық жерлерде өмір сүру сапасына тікелей әсер ететін су құбыры желілерін салу және қайта құру бойынша үлкен жұмыс күтіп тұр. Мақсаты айқын, міндеттері анықталған, қаржыландыру мәселесі шешілуде.
Бұқар жырау ауданында биыл сапалы ауызсу мәселесін толық шешу көзделген. Бес ауылда жұмыстар жүргізілуде.
– Бүгінде біздің ауданда халықтың орталықтандырылған сумен жабдықтауға қолжетімділігі 99%-ды құрайды. Мақсат – таяу уақытта көрсеткішті 100%-ға жеткізу. Былтыр Ақжар, Астаховка, Доскей, Трудовое, Аюлы, Алабас ауылдарында және Қушоқы кентінде су құбырларын жөндеу жұмыстары жүргізілді. Биыл Ескі Тұзды, Стан және Севан ауылдарында суды тазартудың кешенді блок-модульдері орнатылады. Жаңаауыл және Бірінші Май ауылдарында су құбыры желілері жөнделеді. Осылайша, жыл соңына дейін ауданның барлық елді мекендерін таза ауызсумен қамтамасыз ету жоспарланған, – деді Бұқар жырау ауданы әкімі Ерлан Құсайын.
Қарқаралы ауданының алты ауылында су құбыры желілерінің құрылысы жалғасуда. Тағы тоғызында блок-модульдік сорғы стансалары орнатылады. Бұл жобалар ауыл тұрғындарын сапалы ауызсумен қамтамасыз етуге тиіс.
Биылғы жылдың межесінен үміт күткен Қарақаралы қаласының тұрғындары ауыз судан таршылық көріп отыр. Шаһарды 4 ұңғыма сумен қамтығанымен, қысым мүлде жоқ. Қарқаралы қаласының тұрғыны Несіпхан Темірғалиевтің айтуынша, шаһарға Жарлыдан су тарту жұмыстары 1987 жылдары басталған. Кейін жоба қаржының жоқтығынан тоқтап, құбырлар қолды болған. Содан бері халыққа тіршілік нәрі уақытша қазылған ұңғымалардан беріліп келеді. Алайда қысымның жоқтығынан су ақпай қалатын сәттер жиі болады.
«Жаздыгүні суға деген сұраныс жоғары болады. Ел кәдімгідей бау-бақшаларын суарады. Басқа да жағдайларға пайдаланады. Сондықтан әсіресе жазда су мәселесі Қарқаралыда өте өзекті болатын. Қарқаралының жерасты суы аз пайдаланылған жоқ, деңгейі түсіп кеткен шығар. Сондықтан судың тапшылығы қыс айларында да болып тұрады», – деді Несіпхан Темірғалиев.
Бүгінде қала тұрғындарын ауызсумен қамту үшін 4 ұңғыма жұмыс істеп тұр. Олардың әрқайсысы кемі 50 жылдан бері тоқтаусыз қызметте. Әрі жерасты су қорының жылдан-жылға азайып жатқаны тағы бар. Соның кесірінен қала маңындағы орман да сиреген көрінеді. Бәрін ретке келтіру үшін 40 шақырым жердегі жерасты суын қалаға тарту қолға алынған.
«Бұл жобада тәулігіне 1 600 текше метр су беріледі деп жоспарланып. Тексеру жұмыстары қалды. 2024 жылдың аяғында бұл жоба іске қосылу керек болған. Қарқаралы қаласының ішкі су желілері дайын болмағандықтан 2025 жылға шегертілді», – деді Қарқаралы аудандық Сәулет және қала құрылысы бөлімінің меңгерушісі Мейірлан Сәдуақасов.
Негізі, су қалаға 2024 жылы берілуі керек еді. Алайда қала ішіндегі құбырлардың 80 пайызы тозып, қатты қысымға шыдамай қалыпты. Былтыр мұндағы 34 шақырым желінің тек 10 шақырымы ғана жаңғыртылған.
«34 шақырым құбырды ауыстырып жатырмыз. Қаланың ішіндегі құбырды айырбастаудың өзгешелігі бар. Өйткені қаланың ішінде коммуникациялар бар ғой. Сондықтан бөгет көп болады», – деді Қарқаралы қалалық сумен жабдықтау кәсіпорнының басшысы Ғалым Мұсағалиев.
Қарқаралы қаласында 9 мыңнан астам тұрғын бар. Ғалымдардың пайымдауынша, Жарлы жерасты суы қалаға ғана емес, маңайдағы ауылдарды да түгел қамтамасыз етуге жетеді. Дегенмен тұрғындар биыл да жоба аяқсыз қала ма деп алаңдап, күдікпен күй кешіп отыр.
Әдебиет БЕЛГІБАЙҰЛЫ,
Қарағанды облысы