Бұл жолы әңгіме жай ғана жазатайым оқиға емес, адам өмірі мен еңбек қауіпсіздігіне салғырт қараудың салдары туралы болып отыр. Желтоқсан айында Индер ауданына қарасты Көктоғай ауылында «Атырау-Жарық» ЖШС-ның электригі, 25 жастағы Еламан Сағиев жөндеу жұмыстарын жүргізу кезінде токқа тартылып қалды. 10 кВ кернеулі электр доғасының астында қалған жас маман қазіргі уақытта жансақтау бөлімінде өмір үшін күресіп жатыр.
Оқиға болған сәтті көрген Көктоғай ауылының тұрғындары сол күнгі көріністі әлі ұмыта алмайды. «Бағананың басынан найзағай секілді жалын шарпыды. Бір сәтте бәрі өртеніп кеткендей болды», – дейді куәгерлердің бірі. Еламан Сағиев сол күні бағана басында электр желісін жалғап жатқан. Алайда қауіпсіздік техникасының ең басты талабы – «тоқ беру» туралы нақты команда күту сақталмаған. Өрлік елді мекеніндегі подстанция қызметкері рұқсатсыз ток қосып жіберген. Салдарынан Еламанды электр доғасы шарпып, денесінің бірнеше бөлігін күйік шалды.
Қорғансыз қалған жұмысшы
Зардап шегушінің туған әпкесі Қарлығаш Қайыржанованың айтуынша, қазіргі уақытта науқастың жағдайы ауыр. Дәрігерлер науқастың аяқ-қолы ампутациялануы мүмкін екенін айтады.
«Оқиға Көктоғай ауылының территориясында бағанада тоқ жалғау барысында болды. Ең сорақысы, қауіпсіздік техникасына жауапты маманның болмағаны және «ток қосу» жөнінде команда берілмей тұрып, подстансаға электр қуаты қосылып кеткені. Оның үстіне, інімнің үстіндегі қызметтік киімі токтан қорғайтын арнайы киім емес. Қолында кәсіби диэлектрлік қолғап та болмаған. Үйден алып шыққан қарапайым мата қолғаппен жұмыс істеп жүрген. Қыс мезгіліне сай жылы, қорғаныш киімі де берілмеген. Ал ол киіп жүрген форманы мекеме 2024 жылы берген, бір жыл ішінде қызметтік киімнің тоз-тозы шыққан, – дейді ол.
Ол ол ма, жас маманда рация секілді байланыс құралдары да болмаған. Еламан Сағиев алдымен Индер аудандық ауруханасына жеткізіліп, кейін Атырау облыстық ауруханасына ауыстырылды. Атырау облыстық денсаулық сақтау басқармасының мәліметінше, ол 10 кВ кернеулі электр доғасының әсерінен электр күйігін алған. Оң қолы, сол жақ саны, оң балтыры мен аяқ башпайлары зақымданған. Күйік көлемі – шамамен 15 пайыз.
13 жыл бұрынғы қайғылы жағдай
Бұл оқиға Сағиевтер әулеті үшін алғашқы соққы емес. Дәл осы сала, дәл осы жұмыс…
2012 жылдың 2 тамызында, яғни осыдан 13 жыл бұрын, бағана басында тоқ жалғау кезінде Еламанның туған ағасы Бауыржан Сағиев оқиға орнында қаза тапқан. Ол кезде де жұмыс «Атырау-Жарық» жүйесінде болған. Алайда отбасының айтуынша, іс сол күйі әділ тергелмей, «жабулы қазан» күйінде қалған.
– Ешкім жауапқа тартылмады. Ол кезде отбасымызға ешқандай көмек көрсетілген жоқ. Енді Еламанның жағдайы да «жабулы қазан» күйінде қалмай, қажетті ем-домын алуына барлық жағдай жасалса және кінәлілер жауапқа тартылса дейміз. Қазіргі уақытта «Атырау-Жарық» мекемесі тарапынан Еламанды Астанаға жеткізу және жанында болатын екі туысының бас қалаға жол жүру, тұрақтау шығындарын өтеу бойынша көмектер көрсетілуде. Бауырым аман-есен ортамызға оралса екен», – дейді зардап шегушінің туған әпкесі Қарлығаш Қайыржанова.
Оқиға болған күні, 19 желтоқсанда, Индер ауданына қарасты Өрлік ауылындағы «Жалғас» кафесінде Энергетиктер күніне арналған мерекелік кеш өткен. Ал келесі күні, 20 желтоқсанда, Атырау қаласындағы «Алтын шатыр» мейрамханасында «Атырау-Жарық» ЖШС басшылығы мерекелік отырыс өткізгені айтылуда. Ал сол сәтте Еламан Сағиев жансақтау бөлімінде өмір мен өлім арасында жатқан.
Статистика не дейді?
Денсаулық сақтау басқармасы барлық медициналық көмектің көрсетіліп жатқанын хабарлады. Ал «Атырау-Жарық» ЖШС қызметтік тексеру басталғанын, ем-дом шығындарын өтейтінін мәлімдеді.
Бірақ бұл жеткілікті ме? Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігіне қарасты мемлекеттік еңбек инспекциясы комитеті Атырау облысы бойынша департаментінің өкілі Сабыржан Төлегеновтің сөзінше, 2025 жылдың қаңтар-қараша айларында Атырау облысында 51 өндірістік жазатайым оқиға тіркелген. «Салдарынан 44 адам ауыр жарақат алып, 7 адам қаза тапты. 28 қылмыстық іс қозғалды. Оқиғалардың басым бөлігі – құрылыс, мұнай-газ және қызмет көрсету саласында орын алып отыр. Бұл жерде басты себептер – еңбек қауіпсіздігін тиісті деңгейде ұйымдастырмау, арнайы қорғаныш құралдарының болмауы және ішкі бақылаудың әлсіздігі», – дейді ол.
Қазіргі уақытта Еламан Сағиевті жүкті жұбайы, бір жасар баласы, қарт ата-анасы күтіп отыр. Ол – отбасының жалғыз асыраушысы. Бүгінде бұл іс жеке трагедиядан әлдеқашан асып, қоғам үшін маңызды мәселеге айналып отыр. Айтпақшы, жергілікті прокуратура осы жағдай бойынша қылмыстық іс қозғалғанын хабарлады. Қазіргі уақытта Индер аудандық полиция бөлімі «Еңбекті қорғау қағидаларын бұзу» бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеруді бастады. Еңбек инспекциясы комитеті қызметтік тексеру жүргізуде.
Астана қаласындағы Ұлттық шұғыл медицинаны үйлестіру орталығына (НКЦЭМ) ауыр жағдайда жеткізілген 25 жастағы науқасқа бірнеше апта бойы қарқынды медициналық көмек көрсетілді. Дәрігерлер ішкі ағзалардың қызметін қалпына келтіру үшін барлық қажетті шараларды қабылдап, науқастың өмірін сақтап қалуға күш салды.
Алайда қол-аяқты аман алып қалу мүмкін болмады. 16 қаңтар күні өткен дәрігерлік консилиумның шешімімен сол аяқ тобықтан төмен, оң қол білезіктен төмен ампутациялау қажеттігі анықталды. 19 қаңтар күні үш сағатқа созылған операция барысында науқастың аяқ-қолы кесілді.
Дәрігерлердің айтуынша, науқас бір ай бойы өмірі үшін күрескен. Күндіз-түні ауырсынумен арпалысып, үлкен моральдық және физикалық сынақтан өткен. Қазіргі уақытта оның өміріне қауіп жоқ, жағдайы тұрақты.
Баян ЖАНҰЗАҚОВА,
Атырау облысы