Қазақстандық автомобиль өндіруші Allur компаниясы Қытайдың EHang компаниясымен және Саран қаласындағы QazTehna компаниясымен бірлесіп, ұшқышсыз жолаушылар әуе жүйесін дамыту жобасын практикалық тұрғыда жүзеге асыруға кірісті, – деп хабарлайды Aikyn.kz сайты.
Аталған жоба Allur мен EHang компаниялары арасында 2025 жылы жасалған стратегиялық ынтымақтастық туралы келісім аясында жүзеге асырылып жатыр. Жобаның негізгі мақсаты – озық көлік технологияларын енгізу, жоғары технологиялық өндірісті дамыту және Қазақстанда заманауи қалалық әуе мобильділігінің жаңа бағыттарын қалыптастыру.
Салтанатты таныстырылымның басты оқиғасы – елордадағы арнайы рұқсат етілген аумақта EH216-S ұшқышсыз жолаушылар әуе кемесінің ұшуын көрсету. Айта кетейік, демонстрациялық ұшу Астанада өтіп жатқан халықаралық «Болашақ ойындары – 2026» турнирі аясында ұйымдастырылды.
ҚР Президентінің көмекшісі Қуанышбек Есекеев бүгінгі ұшқышсыз жолаушылар әуе кемесінің ұшуын заманауи әуе мобильділігін дамыту жолындағы маңызды қадам деп бағалады.
– Ең алдымен, «Болашақ ойындары» аясында осындай сынақты алғаш рет ұйымдастырып, бүгінгі іс-шараны өткізген ұйымдастырушыларға, QazTehna компаниясына алғыс білдіргім келеді. Бұл – Мемлекет басшысы алдымызға қойған Қазақстанды толыққанды цифрлық мемлекетке айналдыру жөніндегі ауқымды міндет.
Бұл жерде біз үйреніп қалған мемлекеттік қызметтер ғана емес, бүгінгі таңда отандық компаниялар ұсынып отырған жаңа цифрлық технологиялар туралы да айтып отырмыз. Ең бастысы – әуе кемелерінің сенімділігі. Шын мәнінде, Қазақстан осындай ұшу аппараттарын сынақтан өткізу үшін үлкен алаңға айналды. Технологияның алғашқы үлгілері де осы база негізінде белсенді түрде дамып келеді.
Әріптестеріме тағы да алғысымды білдіремін. Оның үстіне, QazTehna компаниясының бастамасын біз «Болашақ ойындарының» ашылу салтанатында да көрсеткен болатынбыз, ал бүгін оның алғашқы сынақ ұшуларын жүзеге асырып отырмыз. Сондықтан бүгінгі ұшу Қазақстанда озық әуе мобильділігі мен цифрлық экономиканы дамыту жолындағы маңызды қадам болады, – деді Қуанышбек Есекеев.
Айта кетейік, іс-шараға қатысушылар ұшқышсыз әуе құралдарын нақты жағдайда пайдаланудың практикалық мүмкіндіктерін көруге мүмкіндік алды. Әуе кемесі екі жолаушыны тасымалдауға есептелген, сағатына 130 шақырымға дейін жылдамдықпен ұша алады және 35 шақырымға дейінгі қашықтықты еңсере алады.
Бірінші кезеңде Қазақстанның табиғи, мәдени және тарихи көрікті жерлері үстінен ұзақтығы 5 минуттан 30 минутқа дейінгі демонстрациялық және туристік бағыттарды ұйымдастыру қарастырылып отыр.
Ал болашақта ұшқышсыз жолаушылар әуе жүйелері елдің заманауи көлік инфрақұрылымының бір бөлігіне айналып, қолданыстағы көлік түрлерін толықтыруы мүмкін.
Таныстырылымға қатысқан ҚР Көлік министрі Нұрлан Сауранбаев журналистермен әңгіме барысында, ең алдымен, оның айтуынша, ауқымды жұмыс атқарған ұйымдастырушыларға алғыс айту керектігін атап өтті.
– Өйткені алғашқы қадамды жасау әрдайым өте қиын. Мемлекет тарапынан барлық қажетті заңдар мен нормативтік құқықтық актілер қабылданды. Менің ойымша, келесі қадам – дәл осындай туристік бағыттарда ұшқышсыз аппараттарды пайдалану болады, – деді министр.
Жалпы, бұл жоба практикалық шешімдердің кең ауқымын дамытуды көздейді. Ұшқышсыз әуе жүйелерін жедел медициналық көмек көрсету, дәрі-дәрмек жеткізу, өрт сөндіру, логистика және жылдамдық пен жедел әрекет ету аса маңызды болатын басқа да салаларда пайдалануға болады.
Allur компаниялар тобының даму жөніндегі директоры Александр Лаврентьев бұл демонстрациялық ұшуды жобаны нақты іске қосу жолындағы маңызды кезең деп атады.
– Осыдан тура бір апта бұрын «Болашақ ойындарының» ашылу салтанатында осы ұшу аппараты таныстырылған болатын. Бүгін біз заманауи технология негізіндегі алғашқы көпшілікке арналған ұшуды жүзеге асырдық.
Нақты әлемдегі инновациялар мен цифрлық технологияларды біріктіретін халықаралық іс-шараның бір бөлігі болу – біз үшін үлкен мәртебе. Турнир алаңының мобильділік саласындағы ең озық шешімдердің бірін көрсету орнына айналуы да символдық мәнге ие.
Демонстрациялық ұшу – заманауи технологияларды көрсету ғана емес, бұл жобаны нақты іске қосу жолындағы маңызды кезең. Алғашқы кезеңде туристік бағытты дамытып, осы аппараттарды пайдалануға мүмкіндік беретін заманауи инфрақұрылым қалыптастыруды жоспарлап отырмыз.
Келесі кезең Қазақстанда осы аппараттардың өндірісін игеру және оларды күнделікті өмірде кеңінен қолдану болады, – деді Александр Лаврентьев.
Өз кезегінде EHang компаниясының Азия өңіріндегі бас директоры Хiao Erbin компания осыдан 10 жыл бұрын әлемге алғашқы ұшқышсыз жолаушылар әуе аппаратын таныстырған кезде, көп адамның «бұл идея бір күні шындыққа айнала ма?» деген сұрақ қойғанын атап өтті.
Дегенмен бүгінде EH216-S аппараты 24 елде 100 мыңнан астам ұшуды жүзеге асырған.
Сонымен қатар жобаның жеке бір бағыты ретінде отандық өндірісті дамыту көзделіп отыр. Халықаралық серіктестік аясында Қазақстанда жолаушыларға арналған ұшқышсыз әуе жүйелерінің өндірісін локализациялау жоспарланған.
Бұл жоғары технологиялық машина жасау саласында жаңа құзыреттер қалыптастыруға, қосымша жұмыс орындарын ашуға және өнеркәсіптік кооперацияны кеңейтуге мүмкіндік береді.