Смартфон бүгінде банк картасы, құжат, жеке хат-хабар мен әлеуметтік желідегі аккаунттарды бір жерге жинаған құралға айналды, – деп хабарлайды Aikyn.kz сайты.
Сондықтан телефон бөтен адамның қолына түссе немесе алаяқтар оған қашықтан қол жеткізсе, тек суреттер мен байланыс нөмірлері емес, қаржы да қауіпке ұшырауы мүмкін. Телефонда қандай ақпаратты сақтамаған дұрыс?
Банк картасының суреті
Кей адамдар карта нөмірін ұмытпау немесе біреуге жіберу үшін оның алдыңғы және артқы жағын суретке түсіріп қояды. Бұл – қауіпті әдеттердің бірі.
Карта нөмірі, жарамдылық мерзімі және артындағы қауіпсіздік коды бір кадрда сақталса, телефонға қол жеткізген адам бұл мәліметтерді интернеттегі төлемдер үшін пайдалануға әрекет етуі мүмкін.
Сондықтан банк картасының толық суретін галереяда сақтамаған жөн.
Құпиясөз жазылған скриншоттар
Электрондық пошта, әлеуметтік желі немесе басқа сервистердің логині мен құпиясөзін скриншот жасап сақтау да қауіп тудырады.
Әсіресе, бір құпиясөз бірнеше аккаунтта қолданылса, бір аккаунтқа қол жеткізу қалған сервистердің де қауіпсіздігіне әсер етуі мүмкін.
Құпиясөздерді қарапайым жазба немесе скриншот түрінде сақтағаннан гөрі, сенімді құпиясөз менеджерін пайдаланған дұрыс.
Жеке куәлік пен төлқұжаттың көшірмесі
Құжаттардың фотосы кейде банкке, жұмыс орнына немесе түрлі қызметтерге қажет болады. Содан кейін олардың көшірмесі телефонда қалып қояды.
Жеке куәлікте адамның аты-жөні, туған күні, ЖСН және құжат деректері көрсетілген. Мұндай мәліметтердің бөтен адамдардың қолына түсуі әлеуметтік инженерия мен басқа да алаяқтық әрекеттер үшін пайдаланылуы мүмкін.
Сондықтан қажет болмай қалған құжат көшірмелерін телефоннан өшіріп отырған жөн.
SMS арқылы келген кодтар
Банктер мен түрлі сервистер жіберетін бір реттік кодтардың қолданылу мерзімі қысқа. Дегенмен ескі хабарламалардың арасында банк, аккаунт және басқа қызметтер туралы қосымша ақпарат сақталып қалуы мүмкін.
Телефонның экран құлпы әлсіз болса, құрылғыны қолға түсірген адам SMS-хабарламаларды да көре алады. Сондықтан смартфонды сенімді PIN-кодпен немесе биометриялық қорғаныспен қорғау маңызды.
Банк қосымшасына кіру деректері
Телефондағы жазбаларға карта PIN-кодын, банк қосымшасының құпиясөзін немесе басқа қаржылық деректерді жазып қоюдан бас тартқан жөн.
Ең қауіпті жағдай – карта деректері, құжат көшірмелері және банкке кіруге қажет ақпараттың барлығы бір телефонда ашық сақталуы.
Телефон жоғалса не істеу керек?
Егер смартфон жоғалса немесе ұрланса, алдымен құрылғыны қашықтан бұғаттауға әрекет ету қажет. Сондай-ақ банкке хабарласып, қажет болған жағдайда карталарды уақытша бұғаттап, маңызды аккаунттардың құпиясөздерін ауыстырған жөн.
Ал телефон өзіңізде болғанымен, күмәнді қосымша орнатылғанын немесе бөтен адамның аккаунтқа кіргенін байқасаңыз, банкке және тиісті сервистің қолдау қызметіне дереу хабарласқан дұрыс.
Смартфондағы қауіпсіздік тек экранға құпиясөз қоюмен шектелмейді. Құрылғыда қандай ақпарат сақталғанын мезгіл-мезгіл тексеріп отыру – жеке деректер мен қаржыны қорғаудың қарапайым тәсілдерінің бірі.