«Вагнер мәселесі» екі ел байланысына кері әсер етуі мүмкін...
– Отыз жылға жуық уақыт билікте отырған Лукашенкоға халық сенімі төмендеп кеткен. Сонымен қатар дүйім жұрт өзгешелік пен жаңашылдықты күтіп отырғандай. Украинадағы жағдайды еске алсақ, Зеленскийдің президенттікке келуі кездейсоқ емес. Өйткені бұған дейін болған Ющенко, Порошенко сияқты билік өкілдерінен шаршаған халық ақыр аяғында телевизияда жүрген адамды президенттікке әкеліп қойды. Бұл жерде халықтың «билікке кім келсе де сол келсін, бірақ бұрынғы билік өкілдерінен ешкім келмесін» деген ұстанымы озатын сияқты. Беларусь жағдайында тура сондай сценарий болуы мүмкін. Бұл сценарий тек ТМД елдеріне ғана қатысты емес. Мәселен, АҚШ-та 2018 жылы Конгресске сайлау кезінде Нью-Йоркта бармен боп жұмыс істеп жүрген 28 жастағы қыз жеңіске жетті. Өйткені ол сайлауда «мен сияқты әйелдер саясатқа керек емес» деген ұранмен шықты. Халық оны қолдай жөнелді. Яғни, бұл сценарий бойынша Тихановскаяның күтпеген жерден сайлаушылардың даусын алып кету мүмкіндігі жоғары болып тұр. Минск түбінде «Вагнер» тобына жататын 33 ресейліктің ұсталуы тағы бар. Ресейдің ресми өкілдерінің айтуынша, бұл әскери топ Беларусь басшылығының келісімімен ел аумағынан транзит ретінде өтуі керек болған. Лукашенко болса, олар сайлауалды науқанға араласты деп айыптап жатыр. Батыс тарапы Беларусь ұстанымына сенбейді. Екінші жағынан, бұл айып Ресей-Беларусь қарым-қатынасының ушығуына әкеліп соқты. Бұған дейін интеграция мен саяси процестердің нәтижесінде Александр Лукашенко да Ресейге талай сын айтқан еді. Бірақ соңғы айып бұған дейінгі мәлімдемелерден өзгеше. Беларусьтің геосаяси тұрақтылығы, бір жағынан, Батыс елдеріне тәуелді болса, екінші жағынан, Ресейге байланысты. Алдағы уақытта бұл оқиға екі ел арасындағы қарым-қатынасқа кері әсер етуі мүмкін. Мақсат ЖАҚАУ, саясаттанушы:Халық билікке қарсы дауыс береді
– 9 тамыз күнгі сайлаудан кейін Беларусь билігіне не алтыншы рет сайланғалы жатқан Александр Лукашенко келуі мүмкін, не бесінші колоннаның көшбасында тұрған оппозиция өкілі Светлана Тихоновскаяның келуі ықтимал. Жергілікті және халықаралық сарапшылардың пікірінше, сайлауда Беларусь халқы қазіргі билікке қарсы дауыс береді. Бұған себеп – Тихановскаяның бір ғана ұстанымы – әділ сайлау өткізуді талап етуі. Сонымен қатар оппозиция көшбасшысы Лукашенко билікте отырған 26 жыл ішінде саяси қуғындалып қамалғандарды босатуды талап етуде. Менің ойымша, әлеуметтік желіде отырған Беларусь азаматтарының еркіндікті қалауына түрткі болған жайт – танымал блогер Сергей Тихановскийдің ұсталуы, бұл біраз жылдардың нәтижесі. Соңғы оқиғалар Телеграммдағы саяси әрекеттердің көшеге ашық шығуына әкеліп соқты. Бұл елде саяси әрекеттердің дені Телеграмм желісі арқылы жүргізіледі. Оппозиция құралы осы әлеуметтік желі болмақ. Бірақ оппозицияның әрекеті қаншалықты нәтиже бермек? Авторитарлы режим қолда бар құралдарын қолданып жатыр: милиция, КГБ сияқты күштік құрылымдар жатпай-тұрмай жұмыс істеп келеді. Меніңше, мұнда екі сценарий жүзеге асуы мүмкін. Біріншіден, Лукашенконың Батыс әлемі алдында еуропалық демократ кейпінде Света сияқтыларды оппозиция серкелерінің рөлінде қолдан ойнатып шығаруы мүмкін. Өйткені жолдасы қамауда. Яғни, оппозиция псевдооппозиция сипатында жүріп өтеді. Екіншіден, ресейлік мүддеге тойтарыс беру. Яғни, Украинадағы Януковичтің мысалында және «Донецк халықтық республикасы», «Луганск халықтық республикасында» өткен сценарийді болдырмау. Айта кететін жайт, Тихановскийлер – ресейлік жоба емес. Сол үшін де сырттан біреу ойын тәртібін жүргізгенше, оны өзім жүргізейін деген қағидат іске асуы мүмкін.Кәмшат ТАСБОЛАТ