Мәжіліс депутаты, «AMANAT» партиясы фракциясының мүшесі Асхат Аймағамбетов Қызылордада өткен Ұлттық құрылтайдың V отырысында Президент Қасым-Жомарт Тоқаев қоғамды алаңдатқан өзекті мәселелерден бастап, мемлекеттілікті нығайтуды көздейтін ауқымды бастамалары кеңінен талқылағанын айтты, – деп хабарлайды Aikyn.kz.
Оның айтуынша, ұсынылып отырған саяси реформалар – бұл мемлекеттік механизм мен бүкіл саяси жүйені терең әрі кешенді «қайта жүктеу» жобасы.
– Мұндағы мәселе атауларды ауыстыруда емес. Әңгіме биліктің логикасы мен жұмыс істеу тетігі бір адамның еркіне емес, институттардың мызғымастығына және қоғамның кемелдігіне сүйенетін жүйеге көшу туралы. Біріншіден, Сенат пен Мәжілісті біртұтас Құрылтайға біріктіруде ең маңыздысы депутаттардың, комитеттер немесе вице-спикерлердің саны емес, өкілеттіктердің салмағы.
Конституциялық және Жоғарғы сот судьяларын, Орталық сайлау комиссиясы мен Жоғары аудиторлық палатаның мүшелерін тағайындау құқығын өкілді органға беру – Президенттің Парламентке ұсынған өте ауқымды билігі. Біз ондаған жылдар бойы тұрақты жұмыс істейтін, нақты тұлғаларға тәуелсіз механизм құруымыз керек. Парламентке есеп беретін органдар неғұрлым көп болса, жүйелік қателікке жол беру ықтималдығы соғұрлым азаяды.
Екіншіден, зерттеулер көрсеткендей, табысты реформалар – бұл ең алдымен саясаттағы «шығындарды» азайту процесі. Президенттік квоталарсыз, шектен тыс қамқорлықсыз жүйеге көшу осы шығындарды төмендетуі тиіс. Институттарға сенбейтін қоғамда барлық мәселе жеке тұлғаларға келіп тіреледі. Парламент реформасы – бұл сенімді жеке тұлғадан Институттарға көшіру реформасы болуы керек.
Сонымен қатар Президент сөзінің елеулі бөлігінің дәстүрлі құндылықтар мен ұлттық мәдени кодты нығайтуға арналуы да кездейсоқ емес. Себебі кез келген модернизация өз болмысын сақтауды талап етеді. Жапония, Сингапур секілді елдердің көрсеткен тәжірибесіне сүйенсек, табыс үш тірекке сүйенеді:
– тәртіп пен меритократия – Заң;
– сана мен құндылықтарға салынған инвестиция – Ағарту;
– жеке тұлғалардан биік тұратын Институттар.
Заң мен тәртіп, әділеттілік, тазалық пен ағарту – бұлар біртұтас серіппе секілді. Оны қаншалықты сығымдап қыссақ, Қазақстанның дамуына соншалықты қуатты серпін беретін күшке айналады, – дейді Асхат Аймағамбетов.