Ұлттық ядролық орталықтың бас инженері Александр Коровиков жақында ғана Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Turkistan» газетіне берген кең көлемді сұхбатын сөз етіп, Президенттің атом энергетикасы Қазақстанның ұзақмерзімді дамуы үшін стратегиялық маңызы бар бағыты екеніне қосылды, – деп хабарлайды Aikyn.kz.
– Қазақстанның атом саласында ұзақ жылдар бойы жұмыс істеп келе жатқан маманы ретінде айтарым, Президенттің бұл мақалада айтқан тұжырымына толық қосыламын.
Неге десеңіз, біріншіден, тұрақты және ауқымды энергия генерациясыз жаңа технологиялық модельге көшу мүмкін емес дегені дұрыс. Бұл жай ғана теория емес, күнделікті тәжірибеден көзіміз жетіп отыр. Қазіргі өмір электр энергиясын ауқымды көлемде ғана емес, тұрақты әрі негізгі қуаты бар деп болжанады. Күн де, жел де бұл мәселені жалғыз өзі шеше алмайды. Бір сөзбен айтқанда, атом энергетикасы – идеология не беделді беделді жоба емес, экономиканың нақты сұранысына инженерлік жауап.
Біз үшін, сала мамандарына Атом электр стансасының құрылысы – тек мегаватт емес, тұтас экожүйенің жиынтығын құрады. Яғни, жобалау, ядролық физика, материалтану, автоматтандырылған басқару жүйелері, қауіпсіздік мәдениетін қамтиды. Бір энергоблоктың өзі мыңдаған жоғары білікті жұмыс орнын ондаған жылға қамтамасыз етеді. Сондықтан техникалық мамандардың құндылығы арта түседі деген болжамы ойға қонады. Өйткені бізде атом саласындағы мықты инженерлік мектеп қалыптасқан, соған сай мамандардың жұмыссыз қалмайтыны анық.
Екіншіден, Қазақстан уран өндіру бойынша әлемдік көшбасшы екені белгілі. Бірақ соған қарамастан бұл ресурсты өзінің энергия қауіпсіздігі мен технологиялық егемендігін қалыптастыруға пайдаланбайды. Саламызға берерін айтсам, бірнеше атом электр стансаларын салу — бұл күрт өзгеріс емес, ядролық циклдің қисынды аяқталуы. Бізде осыны игеретіндей білім де бар, инфрақұрылым да жеткілікті. Ендігі мәселе – саяси ерік-жігердің жетуі және жүйелі іске көшуде.
Атом энергетикасы энергия мөлшерін ғана емес, мемлекеттің ойын өзгертеді. Рас, атом стансасы пайда болған жерде ұзақмерзімді жоспарлар, қатаң талаптар, қабылданған шешімдерге деген жауапкершілік ондаған жылға беріледі. Міне, осы нәрсе жаңа техникалық интеллигенцияны құрады. Олар электрлік циклмен емес, реактордың қызмет ету мерзімімен ойлайтын болады. Сондықтан атом энергетикасы әрине, күрделі жол. Бірақ осы жол елімізді жаңа экономикалық әрі интеллектуалды дәрежеге жеткізеді, – дейді Ұлттық ядролық орталықтың бас инженері Александр Коровиков.