Құзырлы министрлік туризмнің Бурабайда аса үлкен қарқынмен дамып жатқанын жиі алға тартады. Үкімет Ақмола облысындағы туризм саласындағы өсім айтарлықтай жоғарылағанын айтса, облыстық басқарма есебінде өсімнен гөрі «жетпей жатқаны» көп. Бірінде – табысты даму, серпінді өсім, халықаралық ілгерілеуге қол жеткізілгені паш етілсе, екіншісінде – қаржы тапшылығы, аяқталмаған жобалар, орындалмаған жоспарлар және жүйелік әлсіздік көрініс тапқан. Сонда Ақмола туризмі шынымен дамып жатыр ма, әлде тек есепте ғана «көркейіп» тұр ма?
Мәселен, Үкімет баяндамасында Ақмолада туристер саны 26 пайызға артқаны, қызмет көлемі 22 пайызға өскені жазылған. Ал облыстық басқарманың өз есебі бұл өсімнің негізгі себебі туристік сервистің сапасы емес, курорттық аймақтардағы бағаның қымбаттауы екенін мойындайды. Басқаша айтқанда, турист көп келгендіктен емес, қонақүй қымбаттағандықтан табыс артқан. Бұған қоса Үкіметте Щучье-Бурабай курортты аймағы табысты дамып жатқан ұлттық туристік кластер ретінде сипатталған. Алайда облыстық есеп бұл аймақтағы туристік саладағы түзету қажет мәселелердің бар екенін алға тартады. Басқарма дерегінше, 2025 жылға жоспарланған 32 жобаның тек 15-і ғана орындалған, 8 жоба мүлде қаржыландырылмаған, ал қаржы тапшылығы 3,5 миллиард теңгеге жетіп жығылғаны аталады.
Президент шегелеп тапсырған міндеттерге сәйкес қабылданған кешенді жоспар аясында инженерлік инфрақұрылым 2026 жылдың қаңтарына дейін аяқталуға тиіс болған. Бірақ облыстық есепке қарасақ, 7 басым жоба әлі аяқталмаған, оларды қаржыландыру өзекті мәселе күйінде қалып қойған. Бір жағынан Мемлекет басшысының тапсырмасы, екінші жағынан орындалмай жатқан міндеттер көрініс табады. Бұл жай техникалық кідіріс емес, басқарушылық жауапкершілікке қатысты күрделі сұрақтардың туындайтынын айғақтайтыны сөзсіз.
Нақты статистикаға жүгінсек, 2025 жылы Ақмола облысына келген шетелдік туристер саны – 19,6 мың адам, бұл жалпы туристік ағынның шамамен тек 2 пайызын құрап отыр. Яғни, халықаралық серпіліс туралы айтылғанымен, өңір туризмі іс жүзінде әлі де толықтай тек ішкі нарыққа тәуелді екені айқындала түседі.
Инвестиция мәселесінде де сөз бен шындықтың арасы аса алшақ. Министрлік халықаралық қонақүй брендтері, ірі курорттық жобалар, болашақтағы конгресс-орталықтар туралы айтып, аймақ туризмінің жарқын келешегін сипаттайды. Ал облыстық басқарманың есебі инвестицияның негізінен тек Бурабай аймағына шоғырланғанын, ал Зеренді, Сандықтау, Ақкөл, Қорғалжын және Ерейментау сияқты перспективалы бағыттардың әлі де екінші қатарда қалғанын айғақтап береді.
2026 жылы Ақмоладағы туристер санын 1,8 миллионға жеткізу жөнінде Үкімет мақсат қойған. Шетелдік туристерді 50 мыңға арттыру, қызмет көлемін 30 млрд теңгеге, салық түсімдерін 6 млрд теңгеге межелеу жоспарланыпты. Бірақ облыстық есептің өзі өткен жылдардағы жоспарлардың бір бөлігі орындалмағанын, кейбір жобалардың қаржыландырылмай қалғанын көрсетеді.
P.S.
Ақмола облысында туризмді дамытуға жеткілікті мүмкіндік бар екені рас. Бурабаймен қатар зерлі Зеренді, Сандықтау мен Қорғалжын, Ақкөл мен Ерейментау туристерді менмұндалап тарта алады. Бірақ даму көрсеткіштері тек жарқыраған презентацияларда емес, орындалған жобаларда, жұмыс істейтін инфрақұрылымда, нақты туристік өнімдер мен ашық инвестицияларда көрінуге тиіс.
Абзал АЛПЫСБАЙҰЛЫ,
Ақмола облысы