2026 жылғы 11 және 12 сәуірде, көктемгі демалыс күндері, еліміздің екі өңірінде бірден қазақы тазының тұқымдық байқаулары өтті, – деп хабарлайды Aikyn.kz. Олар Алматы облысы Жамбыл ауданындағы Ұзынағаш ауылында және Жетісу облысы Панфилов ауданындағы Жаркент қаласында ұйымдастырылды.
Екі күн де шын мәнінде жылы әрі әсерлі өтті. Көктемгі күннің шуағы, әсем табиғат көрінісі, қатысушылардың еркін араласуы, иттерге деген қызығушылығы мен көтеріңкі көңіл күйі іс-шара алаңында ерекше ахуал қалыптастырды. Бұл жерде кәсіби жұмыс та, тұқымға деген шынайы сүйіспеншілік те қатар көрінді.
Ұзынағаштағы тұқымдық байқауға 53 қазақы тазы тіркелді. Сараптама қорытындысы бойынша, 9 ит «өте жақсы», 1 ит «жақсы» деген жоғары баға алды.
Жаркентте де тұқымдық байқауға 53 қазақы тазы тіркелді. Бағалау қорытындысы бойынша, 14 ит «өте жақсы», 6 ит «жақсы» деген баға алды.
Сараптамалық бағалау қорытындысы бойынша, жалпы 30 итке тұқымын растайтын тегі туралы куәлік беріледі.
Тұқымдық байқаулар барысында Қазақстан кинологтар одағының сарапшылары иттердің ресми тұқым стандартына сәйкестігін бағалап, олардың тұқымдылығын растады және есепке қою үшін қажетті құжаттарды рәсімдеді. Қатысушылар белсенді түрде сұрақ қойып, өз иттерінің экстерьер ерекшеліктеріне қызығушылық танытты, олардың қазақы тазы стандартына қаншалықты сәйкес келетінін нақтылады. Сарапшылар стандарт талаптарын ықыласпен түсіндіріп, қажетті мәліметтермен бөлісті. Сондықтан бұл көпшілік үшін жай ғана бағалау емес, пайдалы тәжірибелік кеңес алу мүмкіндігі де болды.
Екі іс-шара да әсіресе отбасылық жылылығымен есте қалды. Тұқымдық байқауларға адамдар отбасымен келді: әкелермен бірге ұлдары да жүрді, ересектердің жанында балалар болды. Олар үлкен қызығушылықпен бақылап, өздерінің төрт аяқты достарын сараптау алаңына алып шықты. Осындай шараларға қатысып, ит көрсететін балалардың саны әр өткен сайын көбейіп келе жатқаны анық байқалады. Бұл – өте құнды үрдіс. Мұның өзінен қазақы тазыға деген құрметтің, тәжірибе мен дағдының аға буыннан жас буынға табиғи түрде беріліп жатқанын көруге болады.
Көңілге жылы әсер қалдырған жайттардың бірі – негізгі алаңның шет жағында балалар сарапшылардың әрекеттерін қайталауға тырысып, иттерді қарау үдерісін, мамандардың жұмысын, бағалаудың қалай өтетінін зейінмен бақылап тұрды. Сарапшылық және кинологиялық жұмысқа деген осындай шынайы қызығушылық – жақсы белгі. Болашақта осы балалардың арасынан жаңа сарапшылар мен кинолог мамандар шығуы әбден мүмкін.
Қатысушылар бір-бірімен еркін әңгімелесіп, тазыны күтіп-бағу және өсіру тәжірибесімен бөлісті, өз иттерінің мінезі мен жұмыс қасиеттері туралы әңгімеледі. Соның арқасында бұл екі тұқымдық байқау жай ғана зоотехникалық іс-шара емес, ұлттық тұқымға құрметпен қарайтын және оны келер ұрпаққа сақтап қалуды көздейтін адамдардың жанды басқосуына айналды.
Қазақстан кинологтар одағының президенті Бауыржан Серікқали атап өткендей:
«Ұзынағаш пен Жаркентте өткен көктемгі тұқымдық байқаулар қазақы тазыға деген қызығушылықтың сақталып қана қоймай, артып келе жатқанын тағы бір рет көрсетті. Әсіресе, тәжірибелі ит иелерінің жанында бұл дәстүрді ертең жалғастыратын балалардың жиі көрінуі өте маңызды. Дәл осындай іс-шаралар, жүйелі есепке алу, сауатты асылдандыру жұмысы, стандарт талаптарын түсіндіру және ит иелерінің жауапты көзқарасы арқылы сапалы ит қоры қалыптасып, ұлттық тұқымымыздың болашағы нығаяды».
Сараптама, зерттеу мақала, күнделікті өзекті ақпаратты «Айқынның» TELEGRAM арнасынан табасыз.