Қазақстанда ата-анасы баласына сыйға тартқан немесе мұраға қалған пәтерді өз қалауынша сатып жібере алмайды, – деп хабарлайды Aikyn.kz сайты.
Тіпті бала баспананың аз ғана үлесіне иелік етсе де, мүлікті сату үшін арнайы рұқсат қажет.
Қазақстанның электрондық үкімет порталындағы ресми мәліметке сәйкес, кәмелетке толмаған бала пәтердің толық немесе үлестік меншік иесі болса, баспананы сатуға қорғаншылық және қамқоршылық органының рұқсаты қажет. Бұл талап жылжымайтын мүлікті айырбастауға, кепілге қоюға және жалға беруге де қатысты.
Мәселен, ата-анасы пәтерді баласының атына рәсімдеп, бірнеше жылдан кейін оны сатып, басқа баспана алуды шешуі мүмкін. Бірақ тұрғын үй заң жүзінде баланың меншігіне өткендіктен, ата-анасының келісімі мәмілені рәсімдеуге жеткіліксіз. Қорғаншылық органы баланың мүліктік құқықтары сақталатынын ескереді.
Мәмілені рәсімдеу тәртібі баланың жасына да байланысты. Егер ол 14 жасқа толмаса, құжаттарға ата-анасы немесе заңды өкілі қол қояды. Ал 14 пен 18 жас аралығындағы жасөспірім келісімшартқа өзі қол қояды, бірақ ата-анасының немесе заңды өкілінің келісімі қажет. Заңда толық әрекетке қабілетті деп танылған кәмелетке толмағандарға қатысты ерекшеліктер де қарастырылған.
Тағы бір маңызды айырмашылық бар. Егер бала пәтерде тек тіркелген немесе тұрып жатқан болса, бірақ баспананың меншік иесі болмаса, осы негіз бойынша қорғаншылық органының рұқсаты талап етілмейді. Ал оның атында тұрғын үйдің үлесі болса, жағдай өзгереді.
Рұқсат электрондық үкімет порталы арқылы рәсімделеді. Өтініш қаралған кезде ұсынылған құжаттар мен мәміленің заң талаптарына сәйкестігі тексеріледі. Құжаттарда дұрыс емес мәлімет анықталса немесе белгіленген талаптар орындалмаса, рұқсат берілмеуі мүмкін.
Осылайша, баласына пәтер сыйлаған ата-ана кейін сол мүлікті бұрынғыдай еркін пайдалана алмайды. Баспана баланың меншігіне өткен сәттен бастап оны сату, айырбастау немесе кепілге қою тәртібі де өзгереді.