Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаевтың төрағалығымен Қа­зақ­стан халқы Ассамблеясының «Бірлік. Жасампаздық. Өрлеу» атты ХХХІІІ сессиясы өтті.
Тағдырлы тарих тоғыстырған
1,017
оқылды

Жиынға Парламент Сенатына ҚХА қатарынан сайланған депутаттар, республикалық этномәдени бірлестіктердің жетекшілері мен мүшелері, Ассамблеяның еріктілері, сон­дай-ақ бейнебайланыс арқылы Ұйымның өңірлердегі делегаттары қатысты.

Қасым-Жомарт Тоқаев, ең ал­дымен, еліміз­дің бірнеше ай­ма­ғындағы табиғат апат сал­да­рын еңсеру үшін жүргізіліп жат­қан ауқымды жұ­мыс­тарға тоқ­талып, су тасқыны бастал­ған­нан бері Қа­зақстан халқы Ассамблеясы да ортақ істен шет қал­май, белсенді әрі үйлесімді жұ­мыс істеп жат­қанын атап өт­ті. Мұның бәрі өзара жана­шыр жә­не тілеулес болудың ай­қын көрінісі екенін айт­ты.

«Мен Батыс Қазақстан, Сол­түстік Қазақстан, Қостанай об­лыстарына арнайы бардым. Кез­десу кезінде жұртшылық Ас­самблея мүшелеріне зор ри­за­шылық білдірді. Ассамблея – кейбір адам­дар айтып жүргендей, жасанды ұйым емес. Ас­сам­блея – ел бірлігін іс жүзінде орнықтыра түсетін тиімді құрылым. Бүгінде бұл – консти­ту­циялық мәртебесі бар маңызды қоғамдық орган. Ассамблея өте ауқымды қайырымдылық шараларын дер кезінде және жедел ұйымдас­ты­рып келеді. Мұның бәрі көпжылдық жүйелі жұ­мыстың нәтижесі екені сөзсіз. Ассамблея мү­шелері «Қайырымдылық керуені» жобасы ар­қылы мұқтаж жандарға үнемі қолдау көрсетіп жүр. Былтырдың өзінде құны 1,7 миллиард тең­геден асатын көмек берілді. Бірлігі мықты ха­лық­тың күш-қуаты азаматтардың бір-біріне де­ген осындай қамқорлығынан айқын көрінеді», – деді Президент.

Қасым-Жомарт Кемелұлы түр­лі сын-қатерге қарамастан, елі­міз стратегиялық мақсат-мін­дет­терінен айнымайтынына назар ау­дарды. Оның айтуынша, аз уа­қыт ішінде жүргізілген саяси ре­фор­малар нәтижесінде биліктің бар­лық тармағы адамның заңды мүд­десін, құқығы мен еркіндігін қор­ғауға және оны ілгерілетуге не­­­гізделген жаңа жүйе бойынша жұ­­­­­­­мыс істей бастады. Ендігі мін­дет – әділдік, инклюзивтілік, праг­­­­­­­­матизм қағидаларына негіз­делген және халықтың әл-ауқатын арттыруды көздейтін жаңа эко­но­мика үлгісіне көшу. Бұл орайда Қасым-Жомарт Тоқаев Ассамб­лея­ның сессиясы «Бірлік. Жа­­сампаздық. Өрлеу» деп атал­ға­нын, барша халқымыздың стра­те­гиялық бағдарының түпкі мәнін осы үш ұғым дәл әрі нақты біл­діре­­тінін, бірлік пен ынтымақ бас­ты құндылығымыз және мем­лекеттік саясаттың бұлжымас бағ­дары болып қала беретінін айт­ты. Президент осы мақсатқа жету үшін орындалуға тиіс бір­неше өзекті міндетке арнайы тоқ­талды. Мәселен, Қасым-Жомарт Тоқаев, ең алдымен, Ассамблея жұ­мысын еліміздің жаңа гума­ни­тарлық идеологиялық доктри­на­сы­мен үйлестіру қажет деп санай­ды.

«Біз Құрылтайдың Атыраудағы отырысында негізгі идеологиялық тұжырымдарды жинақтап, жүйе­леп алдық. Жалпыға ортақ құн­ды­лық­тарды айқындадық. Бұл – ең ал­дымен, Тәуелсіздік және Отан­шыл­дық. Одан кейін – Бірлік жә­не Ынтымақ. Келесі – Әділдік пен Жауапкершілік. Сондай-ақ – Заң және Тәртіп. Бұдан соң – Ең­бекқорлық пен Кәсібилік. Жә­не – Жасампаздық пен Жаңашыл­дық. Бұл – біздің саясат пен эко­номикадан бастап, білім мен мә­дениетке дейінгі барлық сала­дағы бағыт-бағдарымыз. Мұның бәрі халқымыздың азаматтық бі­ре­гейлігін нығайтады. Дегенмен Құ­рылтайда айтылған жал­пыұлт­тық доктрина, яғни тұғырнама же­текші қоғамдық инсти­тут­тар­дың барлығы қолдаса ғана толық жұмыс істей алатынын ұғынған жөн. Сіздердің, қоғамның қол­дауы болмаса, бұл доктрина қағаз жү­зінде қалады. Мұны міндетті түр­де жүзеге асыруымыз керек. Он­дағы негізгі қағидаттарды ор­нық­тыру ісінде Ассамблея басты рөл атқаруға тиіс», – деді Мемле­кет басшысы.

Сонымен қатар Президент бү­гінде жаһандық катаклизм бе­лең алып, түрлі мемлекеттер ара­сын­да әскери-саяси, сауда-эконо­ми­ка­лық текетірес, тіпті мә­де­ни-гу­ма­нитарлық тартыс күшейіп бара жатқанына тоқталды. Мемлекет басшысы қоғамда ұлтына қарай ерек­шеленуге, оқшаулануға ұм­тыл­ған кез келген әрекетке, әс­і­ре­се азаматтарды тіліне, ұлтына, ді­ніне немесе мәдениетіне бола аран­датуға, я болмаса кемсітуге мүл­де жол бермейтін орта қалып­тас­тыру маңызды екенін айтты.

«Радикалды идеологияны дә­ріп­теу және ксенофобия отын тұ­­тату үшін халықаралық тұрақ­сыз­­дықты пайдаланып қалғысы ке­­летіндердің әрекеті анық кө­рі­ну­де. Кейбір мемлекеттердің геос­тра­тегиялық амбициясынан эт­но­діни астар іздеуге ты­­­ры­­­са­­­тын­­­дардың, тіпті оны өркениетаралық қақ­ты­ғыс ретінде көрсеткісі келетіндердің үні қатты шыға бастады. Соның сал­дарынан, қазір әлемнің әр түк­пірінде түрлі экстремистік күш­тер­дің белсенділігі артып келе жат­­қаны байқалып отыр. Қазақ­стан халықаралық құқықты және гу­манистік идеалдарды берік ұс­танатын ел ретінде алғашқы­лар­дың бірі болып Біріккен Ұлттар Ұйы­мына мүше мемлекеттерді бейбіт халыққа жасалған сұмдық қатыгез әрекетті айыптауға ша­қыр­ды. Барша адамзат өзара диа­лог орнатып, күш біріктіру ар­қы­лы ғана халықаралық қатынас са­ласындағы күйреу мен ыдырау үрдісіне төтеп береді, берекесіздік пен сенімсіздікті еңсере алады.

Жер жүзінде бәрімізді алаң­дата­тын түрлі оқиғалар болып жа­тыр. Біртұтас ұлт ретінде дәл осы кезде біздің мақсатымыз да, ние­тіміз де бір болуға тиіс. Қо­ғам­да ұлтына қа­рай ерекшеленуге, оқ­шаулануға ұмтылған кез келген әрекетке, әсі­ре­се азаматтарды ті­ліне, ұлты­на, дініне немесе мәде­ние­тіне бо­ла арандатуға, я бол­ма­са кем­сіту­ге мүлде жол бермейтін орта қа­лыптастыру маңызды.

Тіл – көптеген мемлекет үшін өзек­ті мәселенің бірі. Осы мә­се­ле­нің дұрыс шешілуі кез келген ел­дегі қоғамдық-саяси ахуалдың тұр­ақтылығына едәуір ықпал ете­тінін тарихтың өзі көрсетіп отыр. Қазақстанда да солай. Біз осы аса шетін мәселеге келгенде сыртқы-ішкі факторларды ескере отырып, стратегиялық ұстамдылық және толеранттық танытуымыз қажет. Мен қазақ тілі уақыт өте келе эт­но­­­саралық қатынас тіліне айнала­ты­нына сенімдімін. Біз біртіндеп осы­ған келе жатырмыз», – деді ол.

Президент Ассамблеяның инс­титуционалдық әлеуетін ны­ғай­ту мәселесіне арнайы тоқта­лып, Ұйымның мемлекеттік ор­ган­дармен, Парламентпен және мәс­лихаттармен қарым-қатына­сын жақсарта түсу керек екенін атап өтті. Бұл ретте Қасым-Жомарт Тоқаев Ассамблея жетекшілеріне мем­лекеттік шешім қабылдау үде­рі­сіне және реформаларды іл­ге­рі­л­ету ісіне белсене қатысу, этно-әлеу­меттік шиеленіс ошақтарын анық­тау және ондай оқиғалардың ал­дын алуға баса мән беру, Ассам­б­леяны әлеуметтік тұтастық пен отаншылдықты дәріптейтін инс­титут ретінде нығайту міндеттерін жүктеді.

«Соңғы жылдары Ассамб­лея­ның қызметі айтарлықтай өзгерді. Бұл құрылым қоғамдағы аса ма­ңыз­­ды институтқа және этно­мә­дени бірлестіктердің бас штабына айналды. ҚХА барлық деңгейдегі ме­кемелермен түрлі бағытта се­рік­тестік орнатып, басқаларға үлгі болуға тиіс. Жергілікті атқарушы органдармен және мәслихат­тар­мен жұмыс жүргізу үшін тиімді тә­сіл­дер табуға баса мән берген жөн.

Менің тапсырмаммен аймақ бас­шылары кемінде екі айда бір рет Ассамблея өкілдерімен бірге эт­носаралық ахуалға қатысты жи­налыс өткізеді. Ассамблеяның не­гізгі іс-шараларына облыс және рес­публикалық маңызы бар қала әкім­дері тікелей өздері қатысуға тиіс. Мен мұны орынбасарға ысы­ра салуға болмайтынын нақты ес­керттім. Өзгелердің, әсіресе Пар­ламенттің және барлық дең­гейдегі мәслихат депутаттарының дәл осылай жасағаны абзал.

Ассамблея мемлекеттік шешім қа­былдау үдерісіне және рефор­ма­ларды ілгерілету ісіне белсене қа­тысуы керек. Сондықтан оның ғы­лыми-сараптамалық әлеуетін да­мыту қажет. Этно-әлеуметтік шие­леніс ошақтарын анықтауға жә­не ондай оқиғалардың алдын алу­ға баса мән берілуге тиіс.

Ассамблеяны әлеуметтік тұ­тас­тық пен отаншылдықты дәріп­тей­тін институт ретінде нығайту ке­рек. Ең алдымен, Ақсақалдар кеңе­сі және Аналар кеңесі сияқты тиімді құрылымдарды дамыта түс­кен абзал. Министрліктер және әкім­діктер олардың қызметіне қол­­дау көрсетуі қажет. Арнайы грант­тар бөліп, мемлекеттік әлеу­мет­тік тапсырыстар беруі керек.

Жастар Ассамблея қызметіне тың серпін әкеледі. Сондықтан Ас­самблея құрылымдары мен эт­но­мәдени бірлестік басшы­ла­ры­ның бір орынбасарын жастардан та­ғайындауды ұсынамын. Орта­лық және жергілікті органдар Ас­сам­блеяның жастарға, әсіресе во­лон­терлерге қатысты жоба­ла­ры­на жан-жақты қолдау көрсетуі ке­рек. Мұндай жобалардың ті­зі­мін жасаған жөн.

Достық үйлері жалпыұлттық ық­палдастық үшін қажетті орта­лық­қа әрі барлық аймақта Ассам­блея­ның ауқымды бастамаларын жү­зеге асыратын сенімді орынға ай­налды. Олар әлеуметтік маңызы бар жүзден астам жобаны іске асы­руға ұйытқы болды. Алайда Дос­тық үйінің қызметін жетіл­ді­ріп, күшейте түсу мәселесін ой­лас­тырған жөн. Олар қоғамдық кез­десулер мен талқылаулар өте­тін және тың бастамалар мен идея­лар туындайтын комьюнити-орталыққа айналуға тиіс. Мен бұл бас­таманы қолдаймын», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Президент ауқымды су тас­қы­ны болып жатқан қазіргідей сәт­тер­де халқымыздың ұжымдасып, жұ­мыла білгенін жоғары бағалады. Аза­маттардың ынтымағы мен өза­ра тілеулестігі айқын көрінген сын­дарлы шақтар мемлекеттік ап­парат үшін де дағдарысқа қарсы кү­ресте зор тәжірибе болды. Со­ны­мен қоса, қоршаған ортаның жай-күйіне бәріміз жауапты екенімізді еске салған ол қоғамда эко­логия мәдениетін қалыптас­ты­рып, табиғатты аялау қағида­сын дәріптеуге шақырды.

«Менің бастамаммен елімізде «Та­за Қазақстан» жалпыұлттық нау­қаны өтіп жатыр. Мұндай ша­ра­лар су тасқыны болған аймақ­тар­да да ұйымдастырылады. Бұл еш­қандай да бірреттік іс-шара емес екенін ескертемін. Барлық өңір­де аумақтарды көгал­дан­дыру­ға және тазалауға көп көңіл бөлу ке­рек. Әркім ортақ іске үлес қоса­тын болса, еліміз көркейе түседі.

Біз қалалар мен ауылдарды абат­тандыруымыз қажет. Әрбір үй, аула, тұрғын үй кешені, саябақ жә­не басқа да нысандар әкім­дер­дің де, жұртшылықтың да наза­ры­нан тыс қалмауға тиіс. Саламатты әрі жай­лы орта қалыптастырамыз де­сек, азаматтар барынша белсен­ді­лік танытуы керек. Бұл – жалпы аза­­­­маттық мәдениетіміздің дең­гейін, керек десеңіз ұлтымыздың кел­­бетін көрсетеді», – деді Пре­зи­дент.

Мемлекет басшысы сөзін қо­ры­тындылай келе, еліміз соңғы жыл­дары аса күрделі сынақтардың та­ғы бір тарихи кезеңін бастан өт­ке­ріп жатқанын айтып, бірлік пен ынтымақтың арқасында бұл қиын­дықтың бәрін жеңетінімізге, шы­нығып, ширап, бұрынғыдан да мық­ты болып шығатынымызға сенім білдірді.

«Бәріміз – бір елдің аза­ма­ты­мыз. Тарих тоғыстырған тағ­дыры­мыз – бір, сеніммен қадам баса­тын келешегіміз – бір. Біз біртұтас ұлт ре­тінде әрдайым бабалар ама­­­­на­тына адал боламыз. Қасиетті қара шаңырағымыз – Қа­зақ­стан­ның жар­қын болашағын бірге жа­сай­мыз. Біздің мақсатымыз – ай­қын, бұл – Әділетті Қазақстан­ды құру.

Мен Қазақстан Респуб­ли­ка­сы­ның Тәуелсіздігін қорғауды Пре­­зидент ретіндегі ең басты мін­де­тім деп санаймын. Осы қастерлі мін­дет Әділетті Қазақстанды құру жә­не белсенді әрі сындарлы сырт­қы саясат жүргізу арқылы ғана орындалады.

Биік мақсатқа жету үшін түрлі ке­дергіден өтеміз, барлық қиын­дық­ты жеңеміз. Ауқымды міндет­тер­ді орындаймыз. Біз еліміздің бас­ты құндылықтары мен бағыт-бағ­дарынан айнымаймыз. Мем­ле­кеттілігімізді нығайтып, Тәуел­сіз­­дік туын әрдайым биік ұс­тай­­мыз. Мен бұған нық сенемін және сол үшін бәрін жасаймын. Бұл – менің Президенттік әрі перзенттік па­ры­зым», – деді Мемлекет бас­шы­сы Қасым-Жомарт Тоқаев.