«ЕуроХим» – әлемдегі азот, фосфат және калий тыңайтқыштарын өндіретін әлемдегі бес елдегі компанияның бірі.
Агроөнеркәсіптік кешендегі серпіліс: «ЕуроХим» химиялық кешені Қазақстан экономикасына қалай әсер етеді?
Фото баспасөз қызметінің мұрағатынан алынды
1,357
оқылды

Мамыр айында «ЕуроХим» CNCEC қытайлық серіктесімен Жаңатаста химиялық кешенді жобалау, салу және пайдалануға беру туралы келісімшартқа қол қойды. Бұл аймақтағы экономикалық және әлеуметтік жағдайға айтарлықтай әсер етеді деп болжанып отыр, – деп хабарлайды  Aikyn.kz.

Жамбыл облысындағы Жаңатас моноқаласы ұзақ жыл бойы көптеген елді минералды тыңайтқышқа қажетті шикізат – фосфориттермен қамтамасыз етті. Алайда Кеңес өкіметі ыдыраған соң қала құлдырап кетті. Шағын шаһардың болашағы жоқ сияқты болатын. Бірақ жаңа инвестордың келуімен жағдай өзгерді.

12 жылдық қызметінде «ЕуроХим» компаниясы аймақтың бюджетін 27 миллион доллар әлеуметтік аударымдармен толықтырды. Экономистердің болжамынша, 2037 жылға қарай жарна 40 миллион долларға артады. «ЕуроХим» инвестициясы арқылы Жаңатастағы жолдар мен көпірлер, әлеуметтік нысандар мен тұрғын үйлер жөнделді. Енді көлік желісін дамыту: жаңа теміржол желісін салу және Жаңатас пен Шымкентті байланыстыратын жолды қайта құру көзделіп отыр.

Құрылыс кешенінің ерекшелігі, ауқымды инвестицияларда ғана емес, сонымен қатар өнеркәсіптік саланы дамытудағы стратегиялық рөлінде. Сарапшылар бұл елдің экономикасына оң әсер етеді деп санайды. Қаржы сарапшысы Расул Рысмамбетов компания қазақстандық химия өнеркәсібінің негізгі жобасына айналады деп санайды. Өйткені, өндіруші отандық ауыл шаруашылығы нарығын жоғары сапалы тыңайтқыштарымен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді және Қазақстанды мұндай өнімдердің танымал экспорттаушысына айналдырады.

«ЕуроХим» жоба жыл сайын елдің ЖІӨ-нің кем дегенде екі миллиард доллар әкеледі деген сенімде. Бұл ретте, Жамбыл облысына кәсіпорыннан жылына 30 млрд теңге салық түріндегі түсім түседі.

Алдыңғы жылдары «ЕуроХим» жүзеге асырған инвестициялардың жалпы көлемі қазірдің өзінде жұмыс істеп тұрған тау-кен кешенінде, сондай-ақ жаңа химия кешені құрылысына бір миллиард доллардан астам инвестиция салуды жоспарлап отыр. «ЕуроХимнің» серіктесі – Қытай ұлттық химия инженерия корпорациясы (CNCEC) – өнеркәсіптік инженерияның озық әлемдік технологияларын меңгерген және мұнай-химия өнеркәсібі кәсіпорындарын салуда мол тәжірибесі бар. Сондықтан бұл заманауи әрі жоғары технологиялы кешен болмақ.

Жыл сайын «ЕуроХим» жаңа кәсіпорны миллион тоннадан астам минералды тыңайтқыш пен ілеспе өнеркәсіптік өнімдер шығаруды жоспарлап отыр. Әлемде ешқандай кәсіпорын өндіріс ауқымы бойынша бәсекелесе алмайды.

Олег Ширяев

Фото баспасөз қызметінің мұрағатынан алынды 

«Қазақстан – «ЕуроХим» үшін Орталық Азия нарығындағы маңызды және инвестор ретінде ең тартымды ел екенін атап өтті. Жаңа кешеннің тыңайтқыштары елдің ауыл шаруашылығын дамытуда және экспорттық әлеуетін дамытуда маңызды рөл атқарады деп күтеміз. Біздің дистрибуция желісі және біздің жұмыс принципі «Кеніштен фермаға» жұмыс принципі фермерлерге жоғары сапалы тыңайтқыштарға қол жеткізуді қамтамасыз ететін Қазақстанның ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру көлемін арттыруға ықпал етеді», – деді келісімшартқа қол қою рәсімінде «ЕуроХим» басшысы Олег Ширяев.

Аймаққа компанияның келгеніне көп болмаса да, атқарған істері көңілге қуаныш сыйлайды. «ЕуроХим» Қазақстан нарығында 12 жылдан астам уақыт қызмет етеді. Жаңатастағы салынатын жаңа құрылыс кешені алғашқы ауқымды жоба емес. Бұған дейін компания тиімді өнеркәсіптік сараптаманың арқасында әртүрлі елдерде заманауи өндірісті енгізді. Компания кәсіпорындары Ресей мен Қазақстанда ғана емес, басқа құрлықта жұмыс істейді, мысалы, Бразилияда компания жоғары технологиялық өнеркәсіптік кластерді іске қосты. Соңғы 10 жыл ішінде әлемнің түрлі елінде өзінің өндірісін дамытуға арналған «ЕуроХимнің» жалпы инвестициясы 11 миллиард доллардан асады.

«ЕуроХим» терең талдау, өнеркәсіптік және инженерлік сараптама арқылы ұзақ мерзімді инвестор ретінде барлық жобамен жұмыс істейді. Бұл Жаңатастағы жаңа комбинаттың табысына кепіл.

 Қанат Шарлапаев

Фото баспасөз қызметінің мұрағатынан алынды

«Бұл өте маңызды жоба, үлкен мемлекеттік стратегияның бір бөлігі. Біз оны «ЕуроХим» және Қытай серіктестерімен жүзеге асырамыз. Бұл Еуразиялық ынтымақтастықтың үздік үлгісі. Біз қазірдің өзінде осы жобаны іске асырудың алғашқы кезеңдерін көрдік – тау-кен кешені, қазірдің өзінде күкірт қышқылының өндірісінің негізі қаланды. Бүгін біз ірі тыңайтқыш кәсіпорнын салу туралы маңызды құжатқа қол қойдық. Аймақтық азық-түлік қауіпсіздігі үшін бұл өте үлкен оқиға», – деді Қазақстан Республикасының Өнеркәсіп және құрылыс министрі Қанат Шарлапаев.

Қазақстан осындай маңызды инвесторлық серіктеске мүдделі деп санайды саясаттанушы, «Кемел арна» ҚҚ директоры Замир Қаражанов. Салаға инвестиция тарту ғана емес, жоғары технологияларды беру маңызды. Оның айтуынша, «ЕуроХим» – бұл Қазақстандағы өндірістік базаны кеңейтіп қана қоймай, оны жоғары технологиялық жолда саланың дамуына негізделген заманауи тенденциялар негізінде жасайды.

Сарапшы «ЕуроХимнің» инвестициясы Астананың ұзақ мерзімді мүдделеріне сай екенін айтады. Мұндай жобалар елдің экономикасын әртараптандыруға және қосылған құны жоғары өнімдерді көбірек шығаруға мүмкіндік береді.

Фото баспасөз қызметінің мұрағатынан алынды

«Компания елдің оңтүстігінде фосфаттар өндірумен ғана емес, сонымен қатар тыңайтқыштарды шығарумен айналысады. Қазақстан тыңайтқыштар өндірісіндегі бастапқы шикізат – сары фосфор жеткізуде әлемде екінші орында. Дайын тыңайтқыштарды экспорттау бойынша 31-орындамыз. ҚР тыңайтқыш экспортын арттыру арқылы азайтуға болады. Сонымен қатар, «ЕуроХим» әлемдік нарықта жоғары сұранысқа ие премиум класты өнімдер өндіреді», – дейді Қаражанов.

Замир Қаражанов біздің мемлекет валюталық кірістің шығынын азайта алады деп санайды: 2022 жылы тыңайтқыш 261 миллион долларға импортталады, экспорт тек 200 миллион доллар. Бұл өзгеруі мүмкін. Бұған қоса, күкірт қышқылы зауытының өндірісі міндетті түрде сұранысқа ие болады, өйткені 2023 жылы «ҚазАтомӨнеркәсіп» күкірт қышқылының жетіспеушілігіне байланысты уран өндірісін азайтуға мәжбүр болды.

«ЕуроХим» – әлемдегі азот, фосфат және калий тыңайтқыштарын өндіретін әлемдегі бес елдегі компанияның бірі. Ол өнімдерін 100-ден астам елге жөнелтеді. Соңғы бес жылда компания ресейлік ауыл шаруашылығына 13 миллион тоннадан астам тыңайтқыш жеткізді. Енді өндіріс базасын кеңейте отырып, ол жеткізілімдерді көбейтуі мүмкін. Сонымен қатар, кәсіпорында ашылатын 2400-ден астам жұмыс орнында жергілікті тұрғындар жұмыс істей алады.

Сараптама, зерттеу мақала, күнделікті өзекті ақпаратты «Айқынның»  Telegram  арнасынан таба аласыз.