Мемлекет басшысы көтерген бастамалар мен ұсыныстардың өзегінде бір ғана мақсат айқын аңғарылады – әлеуметтік әділеттілікке негізделген, өңірлердің тең дамуын қамтамасыз ететін тиімді мемлекет қалыптастыру.
Соңғы жылдары Қазақстанда экономикалық өсіммен қатар, өңірлер арасындағы әлеуметтік-экономикалық алшақтық та айқын сезіле бастады. Ірі қалалар мен шет аймақтар арасындағы өмір сапасындағы айырмашылық, инфрақұрылымның тең дәрежеде дамымауы, білім мен медицинаға қолжетімділіктің әркелкілігі – бұл мәселелер қоғамда әділеттілік туралы орынды сұрақтар туындатуда.
Осы тұрғыдан алғанда, Ұлттық Құрылтай алаңында өңірлік саясатқа жаңа көзқарас қалыптастыру, жергілікті жерлердің әлеуетін толық іске қосу мәселесінің көтерілуі – уақыт талабынан туған шешім. Әсіресе, аймақтардың экономикалық дербестігін арттыру, жергілікті бастамаларды қолдау, ауылдық аумақтарды дамытуға бағытталған нақты тетіктердің ұсынылуы маңызды қадам болып отыр.
Әлеуметтік әділеттілік тек табысты қайта бөлу немесе жекелеген төлемдермен шектелмейді. Ол азаматтың қай өңірде өмір сүретініне қарамастан, тең мүмкіндікке ие болуы. Сапалы білім, қолжетімді медицина, қауіпсіз орта мен тұрақты жұмыс орындары – мемлекеттің әрбір азаматына бірдей ұсынылуға тиіс базалық құндылықтар.
Ұлттық Құрылтайда қозғалған тағы бір маңызды мәселе – қоғамдық диалог пен кері байланыстың сапасын арттыру. Мемлекеттік шешімдер халықтың нақты сұранысына сүйенгенде ғана тиімді болады. Бұл ретте азаматтық қоғам институттарының, сарапшылардың және жергілікті қауымдастықтардың рөлін күшейту – әлеуметтік сенімді нығайтудың басты алғышарты.
Құрылтай форматының өзі – қоғам мен билік арасындағы ашық диалогтың жаңа мәдениетін қалыптастыруға бағытталғанын көрсетеді. Мұндай алаңдар тек пікір алмасу емес, нақты шешімдер мен ұзақмерзімді саясаттың негізін қалауға тиіс.
Президент ұсынған өзгерістер – қоғамның әділетті, орнықты және есеп беретін мемлекеттік басқаруға деген нақты сұранысынан туындаған, елдің саяси жаңғыруындағы логикалық әрі уақытылы кезең.
Парламенттің жаңартылған форматы өкілділікті күшейтіп, билік тармақтары арасындағы тепе-теңдікті қамтамасыз етеді, бұл өз кезегінде қабылданатын шешімдердің сапасын арттырады. Вице-президент институтының енгізілуі жоғары мемлекеттік билік жүйесінде сабақтастықты, тұрақтылықты және жауапкершілікті нығайтатын қосымша тетік қалыптастырады, бұл жаһандық сын-қатерлер жағдайында айрықша маңызды.
Халық Кеңесін құру бастамасының мәні ерекше. Бұл – мемлекет пен қоғам арасындағы диалогты институционалдық тұрғыда бекітуге, азаматтардың стратегиялық шешімдерді әзірлеуге қатысуын кеңейтуге және «Халық үніне құлақ асатын мемлекет» қағидатын нығайтуға бағытталған нақты қадам.
Жалпы алғанда, Құрылтайда айтылған бастамалар Президенттің жүйелі реформалар жүргізу, мемлекеттік егемендікті күшейту, саяси жауапкершілік пен ұлт бірлігін нығайту бағытындағы берік ұстанымын айқын көрсетеді. Бұл – бірреттік шаралар емес, ұзақмерзімді даму мен азаматтардың сеніміне негізделген Жаңа Қазақстанның тұтас архитектурасының ажырамас бөлігі.
Қорытындылай келе, Ұлттық Құрылтайда көтерілген әлеуметтік әділеттілік пен өңірлік теңгерім мәселелері – елдің тұрақты дамуы үшін стратегиялық маңызға ие. Бұл бағыттағы жүйелі саясат Қазақстанды тек экономикалық тұрғыдан ғана емес, әлеуметтік тұрғыдан да қуатты мемлекетке айналдыруға жол ашады.
Әділетті қоғам – бір күнде құрылмайды. Бірақ дәл осындай мазмұнды диалог пен жауапты шешімдер арқылы оған сенімді қадам жасауға болады.
Амангелді НҰҒМАНОВ,
Парламент Сенатының депутаты