Цифрлы әлем кеңістігі күн сайын кеңейіп, бұрын үлкен болған құрылғылардың өзі кішірейіп келеді. Бұл үрдіс миниатюризация деп аталады.
Құлаққаптың тосын хикаясы
153
оқылды

Яғни гаджеттердің көлемін азайтып, мүмкіндігін сақтап қалу. Мұны күнделікті қолданатын заттардан да байқауға болады. Мысалы, қазір құлаққа тағатын түймедей сымсыз құлаққаптар бар. Олар біз үйренген құлаққаптардан әлдеқайда кішкентай. Тіпті кейбір үлгілері ұйықтаған кезде де құлаққа батпай, кедергі келтірмейтіндей етіп жасалған.

Мәселен, Rowkin Micro – көлемі ық­шам сымсыз стерео­құлақ­қап­тардың бірі. Ұзындығы – небәрі 1,7 сан­ти­метр, салмағы – 3,1 грамм шамасында. Құ­лақ қалқанынан сыртқа көп шығып тұрмайтындықтан, күнделікті қолдануға ыңғайлы. Ал Soundcore Sleep A20 мен Bose Sleepbuds II модельдері арнайы ұйқы ке­зінде пайдалануға бейімделген. Олардың пі­шіні қырынан жатқанда құлаққа бат­пай­тындай етіп жасалған. Сонымен қатар сырт­­­­қы шуды бәсеңдетіп, тыныш ұйық­тау­ға көмектесетін дыбыстарды ойната алады.

Sony LinkBuds S те жеңіл әрі ықшам құ­рылғылардың қатарына жатады. Сал­мағы шамамен 4,8 грамм болатын құлақ­қап­та шуды белсенді басу функциясы қа­рас­тырылған. Ал швециялық Earin ком­па­ния­сының A-3 моделі өзгеше құрылы­мы­мен ерекшеленеді. Салмағы шамамен 3,5 грамм болатын құрылғыда артық батырма­лар мен көлемді бекіткіштер жоқ. Өндіру­ші­лер оны құлаққа табиғи орналасатындай етіп жобалаған.

Аудиоқұрылғылар тыңшылардан басталған 

Құлақ ішіне жасырылатын шағын ау­диоқұрылғылардың тарихы қазіргі сымсыз гаджеттерден әлдеқайда ертерек басталады. Өткен ғасырдың ортасында арнайы қыз­мет­тер құпия ақпарат алмасу кезінде пай­далануға арналған шағын қабылдағыш­тар­ды қолданған. Кейін бұл бағыттағы тех­но­логиялар жетілдіріліп, құлақ ішіне ор­нала­сатын құрылғылар медицинада, байланыс са­ласында және күнделікті тұрмыста кеңі­­нен қолданыла бастады.

Бүгінде осындай шағын гаджеттің кор­пусына динамик, Bluetooth антеннасы, процессор мен аккумулятор секілді бір­не­ше маңызды бөлшек орналастырылады. Мұның бәрі арнайы инженерлік шешімдер мен дәл құрастыруды талап етеді. Көлемі кішірейгенімен, кейбір модельдер үш-бес са­ғатқа дейін үздіксіз жұмыс істей алады. Ал қуаттау қаптамасы құрылғының жұмыс уақытын ұзартуға мүмкіндік береді. Мә­се­лен, швециялық Earin компаниясы – сым­сыз құлаққаптарды барынша ықшам етіп жа­сауға талпынған өндірушінің бірі. Ком­па­ния ұсынған алғашқы модельдердің өлшемі небәрі 14×20 миллиметр болған. Құрылғыда есту аппараттары мен кәсіби құлақішілік мониторларда қол­­данылатын дыбыс техноло­гия­сы пайдаланылған. Оның ерек­ше­лігі – артық сымдардың, көлемді бөлшектердің болмауы. Құлақ­қап музыка тыңдауға арналған қа­рапайым әрі ықшам құрылғы ре­тінде жасалған.

Earin жинағындағы ұзын­ды­ғы 62 миллиметрлік ар­найы қаптама құлаққаптарды сақ­тауға ғана емес, қуаттауға да ар­налған. Құрылғы қаптамаға са­лын­ған кезде автоматты түрде заряд­та­лады. Толық қуатталған жағдайда 5 са­ғат­қа дейін музыка тыңдауға болады. Сонымен қатар пайдаланушыға құлақ өл­ше­міне қарай таңдауға арналған үш түрлі си­ликон ұштық пен құлаққапты берік бе­кі­тетін Concha Lock құрылғысы ұсыны­ла­ды. Соңғысы спортпен шұғылданғанда не­месе белсенді қозғалыс кезінде құлақ­қаптың түсіп қалмауына көмектеседі.

Асқазанға түскен AirPods

Шағын құлаққаптардың қолайлы­лығымен қатар, олардың көле­міне байланысты күтпеген оқиғалар да кездеседі. Әсіресе ұйықтап жатқанда не­месе күнделікті дәрі-дәрмек қабылдағанда бай­қамай жұтып қою жағдайлары тіркел­ген. Бір қызығы, мұндай оқиғалардың кей­бірінде құлаққап адам ағзасына түс­кен­нен кейін де Bluetooth байланысын жо­ғалтпаған.

Уфалық Мария есімді әйел Apple AirPods құлаққабын дәрі-дәрмекпен ша­тастырып, басқа кап­су­лалармен бірге жұ­­тып қойған. Бі­­раз уақыттан кейін құлақ­қап­тың біреуі жо­ғал­ғанын бай­қап, оның асқа­за­ны­на түскенін тү­сі­неді. Ауруханада рентгенге түскен соң дәрігерлер оған өз бетінше құсуға немесе іш жүргізетін дәрі қабылдауға болмайтынын ескерткен. Өйткені мұндай әрекеттер құрылғының батареясын зақымдап, ағзаға зиян келтіруі мүмкін еді. Дәрігерлер жағ­дайды бақылауға алып, құлаққаптың табиғи жолмен шығуын күткен. Келесі күні гаджет хирургиялық араласусыз ағзадан шыққан. Оқиғаның ең қызықты тұсы – құлаққаптың асқазанда жатқан кезінде де смартфонмен Bluetooth байланысын сақ­тауы. Әйелдің айтуынша, құрылғы теле­фон­ға қосылып тұрғанымен, музыка ды­бы­сы естілмеген.

Мұндай жағдай алғаш рет кездесіп отырған жоқ. Бірнеше жыл бұрын  Тай­вань тұрғыны Бен Хсу ұйықтап жатып, бай­қамай AirPods құлаққабын жұтып қой­ған. Таңертең бір құлаққабын таба алмаған ол Find My AirPods функциясын іске қо­сып, дыбыс сигналының өз денесінен шы­ғып жатқанын аңғарған. Ауруханада тү­сірілген рентген құрылғының асқазанда тұр­ғанын растаған. Дәрігерлердің бақы­лауы­мен құлаққап табиғи жолмен шыққан­нан кейін, оны тазалап, кептіріп көргенде әлі де жұмыс істеп тұрғаны анықталған.

Сонымен қатар АҚШ тұрғыны Брэд Готье­нің де басынан осыған ұқсас оқиға өт­кен. Ол үй ауласында қар тазалап жүріп, му­зыка тыңдаған. Кешке қарай құлақ­қа­бы­ның біреуі жоғалғанын байқаса да, оған аса мән бермеген. Түнде кеуде тұсында жайсыздық се­зініп, медициналық тексеруден өт­кенде, AirPods құлаққабы өңешіне тұрып қал­ғаны анықталған. Дәрігерлер оны эн­доскопия арқылы алып шыққан. Кейін құрылғының жұмыс істеп тұрғаны, алайда микрофонының сапасы төмендегені бел­гілі болған.

Ал АҚШ азаматы Мо Кеннеди ұйықтап жа­тып AirPods Pro құлаққабын жұтып қой­ған. Ауруханада жүргізілген компьютерлік томография оның асқазанға түскенін көр­сеткен. Батареяның ағзаға тигізуі мүм­кін зия­нын ескерген дәрігерлер құлаққапты шұ­ғыл түрде алып тастаған. Бұл оқиға да шағын электронды құрылғылардың адам өміріне күтпеген қауіп төндіруі мүмкін екенін көрсетті.

Мұндай оқиғалар сымсыз құлақ­қап­тардың технологиялық мүм­кін­дігін ғана емес, оларды пайдаланудағы қауіпсіздік мәселесін де күн тәртібіне шы­ғарады. Құрылғының шағын болуы оның қауіпсіз екенін білдірмейді. Әсіресе литий батареялары зақымданған жағдайда адам ағзасына қауіпті химиялық заттар бөлінуі мүмкін.

Сондықтан құлаққапты ұйықтар ал­дын­да шешіп қою, кішкентай гаджеттерді балалардың қолы жетпейтін жерде сақтау және құрылғы жоғалған жағдайда оның қайда кеткенін мұқият тексеру маңызды. Егер құлаққапты байқамай жұтып қойса, өздігінен құсуға немесе іш жүргізетін дәрі қабылдауға болмайды. Мұндайда дереу медициналық көмекке жүгіну қажет.

Технологияның басты мақсаты – адам өмірін жеңілдету. Алайда көлемі кішірейіп, мүмкіндігі артқан сайын гаджеттерді қол­данудағы жауапкершілік те ұлғая түседі.

Сымбат БЕГІМБАЙ