Aikyn.kz халықаралық деңгейде ұлттық киімдерді насихаттау, жастар арасында этно-стильді танымал етудің маңызын, жолдарын талдайды.
Әлемдік подиумдарда ұлттық нақыштағы киімдер жиі көрсетіліп, олар заманауи үлгіде жаңаша ұсынылуда. Фото modof.club сайтынан алынды
Қазақ халқы Наурыз мейрамын 1926 жылға дейін тойлап келгенімен, Кеңес өкіметі 1926 жылы бұл мереке «діни сипатқа ие» деген желеумен ресми тойлауға тыйым салғаны белгілі. Ұлттық мәдениеттің қайта жаңғыруына үлкен үлес қосқан Өзбекәлі Жәнібеков, Манаш Қозыбаев, Шерхан Мұртаза мен Мұхтар Шаханов және басқа да қайраткерлер Наурызды халқымыздың басты мерекесі ретінде қайтаруға атсалысты. Наурызды ресми тойлау 1988 жылдан қайта басталды. 1991 жылы Наурыз мейрамы мемлекеттік деңгейде бекітілді.
Бүгінде Наурыз – Қазақстандағы ең басты халықтық мерекелердің бірі, көктем мен жаңарудың символы ретінде кеңінен тойланады. 2024 жылы Президент Тоқаевтың ұсынысымен Наурыз мейрамын тойлаудың жаңа мазмұны дайындалды. Наурызнама онкүндігі енгізіліп, мерекенің жаңа логотипі бекітілді. Наурызнаманың әрбір күні қоғам өміріндегі маңызды тақырыптарға арналды.
Бүгін 18 наурыз – Ұлттық киімдер күні атап өтіледі. Бұл – қазақтың дәстүрлі киімін дәріптеуге, ұлттық мұраны жаңғырту мен жастар арасында этно-стильді танымал етуге ықпал етуге арналған ерекше тақырып. Сонымен бірге, Ұлттық киімдер күні халқымыздың сән мәдениетін дәріптеуге, оны жаңа заманға бейімдеуге бағытталған мереке.
Ұлттық киімдер күні – халқымыздың мәдениетін, киім үлгілерін дәріптеуге, оны жаңа заманға бейімдеуге арналған. Фото modof.club сайтынан алынды
Ұлттық киімдер күні – ұлттық мұраны жаңғырту мен жастар арасында этно-стильді танымал етуге арналған. Фото citruc.ru сайтынан алынды
Этно-стиль сән индустриясында: жаһандық трендтер мен қазақ ою-өрнектері
Қазақтың ұлттық киімі – халқымыздың сән мәдениетінің бір бөлігі, ұлттық рухтың, дәстүр мен тарихтың жалғасы. Бұл күн – ата-баба мұрасын сақтап, жаңа заманға бейімдеп, халықаралық деңгейде насихаттау мен келер ұрпаққа жеткізудің тамаша мүмкіндігі.
Этно-стиль – бұл ұлттық дәстүрлі мотивтерді қазіргі сән үрдістерімен үйлестіретін ерекше бағыт. Этно-элементтер арқылы қазақ мәдениетінің бай тарихы мен дүниетанымын, талғамының көркемдік дәрежесін әлемдік деңгейде сәтті жарнамалауға болады. Бүгінде әлемдік подиумдарда ұлттық нақыштағы киімдер жиі көрсетіліп, олар заманауи үлгіде жаңаша ұсынылуда.
Қазақ дизайнерлері ұлттық киімдерді жай ғана қайта жасамайды, оларды қазіргі сәнге бейімдеп, қолмен тігілген кестелер, ою-өрнектер мен этникалық маталарды қолданады. Экологиялық таза материалдар мен қолөнерге басымдық беріледі. Техно дәуірде табиғи маталар, дәстүрлі тоқу әдістері, қолдан жасалған кесте мен моншақтан жасалған бұйымдарға деген сұраныс жоғары.
Өткен аптада (13-14 наурыз) Бурабайда өткен кезекті Ұлттық құрылтай жиынында Президент Тоқаев Наурыз мерекесі туралы жаңа тұжырымдама әзірленіп, еліміз Ұлыстың ұлы күнін 14 наурыздан Амал күнінен бастап, он күн бойы атап өтетініне тоқталды. Мемлекет басшысы, әсіресе Наурызнамадағы «Ұлттық киім күні» қоғамның зор қолдауына ие болғанын айтты.
«Ұлттық киімдерге деген қызығушылық арта түсті. Мектептерде, түрлі мекемелерде, сондай-ақ, ірі компанияларда ұлттық киімге мән беріле бастады. Сұранысқа сай тігін цехтары ашылып, жаңа брендтер, дүкендер пайда болды. Осылайша, ұлттық киім кию біртіндеп қалыпты көрініске айналып келеді. Бұл – өте жақсы үрдіс», – деген пікірін білдірді.
Жастар өздерін тұлға ретінде көрсетіп, ұлттық бірегейлігін білдіру үшін де өз халқының мәдениетінің айрықша ерекшеліктерін қолданады. Фото kaganmedia.org сайтынан алынды
Dior мен Valentino этникалық өрнектерді қолданса, Etro мен Isabel Marant шығыс стильдерінен шабыт алады. Фото modof.club сайтынан алынды
Дүниежүзіне танымал сән брендтері әлем халықтарының қолөнер техникасын қызығушылықпен игеруде. Соңғы жылдары сән әлемінің алыптары ұлттық элементтерді өз топтамаларына жиі қосып жүр. Dior мен Valentino этникалық өрнектерді қолданса, Etro мен Isabel Marant шығыс стильдерінен шабыт алады. Көптеген брендтер белгілі бір халықтың мәдениетіне арналған арнайы топтамалар шығарады. Бір жылдары Gucci жапон мотивтеріне арналған коллекция жасаса, Louis Vuitton африкалық өрнектермен безендірілген киім үлгілерін ұсынған. Өйткені, сұраныс бар. Адамдар өздерінің бірегейлігін білдіру үшін өз халқының мәдениетінің айрықша ерекшеліктерін қолданады.
Этно-стиль – ұлттық мәдениеттің, халықтың даму деңгейінің жоғары екенін киім арқылы көрсету тәсілі. Фото istockphoto.com сайтынан алынды. Авторлығы: Irina Kononova
Бай мәдениетімізді этно-стиль арқылы, киім арқылы қалай насихаттауға болады?
Қазақ ою-өрнектері – көшпелі мәдениеттің бай философиясын бейнелейтін символдар. Қазақ оюларының негізгі элементтерінің мағынасы да әралуан: қошқар мүйіз молшылық пен байлықтың символы болса, түйетабан төзімділік пен күш-қуатты, ал құстұмсық әділдік пен мейірімділікті білдірген.
Ою-өрнектерді қазақ дизайнерлері заманауи сәнде белсенді қолданып келеді. Олар кешкі көйлектерді, жакеттерді, аяқкиімдер мен аксессуарларды безендіріп, кесте, баспа өрнектер және лазерлік нақыштау арқылы маталарға түсіріледі.
Этно-стиль – бұл жай сән емес, ұлттық мәдениетті киім арқылы жеткізу, халықтың даму деңгейінің жоғары екенін көрсету тәсілі. Қазақ дизайнерлері ұлттық ою-өрнектер мен элементтерді халықаралық сән сахнасына шығарып, еліміздің мәдениетін әлемге танытып келеді. Бүгінде қазақ ою-өрнектері тек дәстүрлі киімде ғана емес, заманауи сән үлгілерінің маңызды бөлігіне айнала бастады.
Халқымыздың бай мәдени мұрасын дәріптеудің ең тиімді тәсілдерін қолданған жөн. Фото citruc.ru сайтынан алынды
Этно-стильге үлкен идеология түрінде қарап, моральдық та, материалдық та қолдаулар жасау керек. Фотолар weproject.media сайтынан алынды. Авторлығы: Instagram @_samidel_
Қазақ этно-стилін заманауи сән әлемінде танымал ету үшін ұлттық нақыштарды тек дәстүрлі киімдерде ғана емес, күнделікті стильге үйлесімді түрде енгізу маңызды. Халқымыздың бай мәдени мұрасын дәріптеудің ең тиімді жолдары мыналар болуы мүмкін.
Бірінші. Дизайнерлер қазақ ою-өрнектерін минималистік және заманауи үлгілерге бейімдеп, көйлектер, костюмдер, пальтолар, баскиімдер және аяқкиімдерде пайдалана алады. Заманауи сән брендерімен (Nike, Adidas, Zara, H&M) қазақ мәдениетіне негізделген капсулалық топтамалар жасау да тиімді болары анық.
Көшпелі мәдениет мотивтері бар стильдерді street style және casual fashion үлгісінде көрсету маңызды. Бұл тек қазақ жастарын ғана емес, шетелдік замандастарымызды да қатты қызықтырады. Жастар арасында қазақ стилін танымал ету үшін ұлттық оюлармен безендірілген футболкалар, худилер, баскиімдер мен аяқкиімдер жасауды ынталандыру жақсы нәтиже берер еді.
Жастар арасында қазақ стилін танымал ету үшін ұлттық оюлармен безендірілген киімдер жасауды ынталандыру қажет. Фото istockphoto.com сайтынан алынды. Авторлығы: Elina_L
Көшпелі мәдениет мотивтері бар стильдерді street style және casual fashion үлгісінде көрсету маңызды. Фотолар weproject.media сайтынан алынды. Авторлығы: Instagram @prizmstore
Екінші. Танымал қазақ және шетелдік жұлдыздарға ұлттық нақыштағы киімдер ұсыну да насихаттың ең тиімді жолы. Димаш Құдайберген, Геннадий Головкин сияқты әлемдік дәрежеде танылған ұлт мақтаныштары арқылы елімізді көрсету тек жеке адамдар немесе дизайнердің мақсаты болмауы тиіс. Бұған мемлекеттік құрылымдар, ұлттық компаниялар үлкен идеология түрінде қарап, моральдық та, материалдық та қолдаулар жасалса қандай тамаша болар еді!
Үшінші. Әлеуметтік желілер мен инфлюенсерлердің көмегімен Instagram, TikTok, YouTube платформаларында этно-стильді насихаттайтын арнайы жобалар жасау, challenge форматында ұлттық нақыштағы киім киюді насихаттау соңғы жылдары дамып келеді. Бірақ бұл тенденциялар жоспарлы, жан-жақты ойластырылған стратегияға бағынып жасалғаны оңды болады деп ойлаймыз.
Ұлттық киімді туристік бренд ретінде дамыту да жақсы нәтижелер беруде. Фото discoveraltai.com сайтынан алынды
Louis Vuitton Швейцарияның Санкт-Мориц аймағында 2022 жылы желтоқсанда жаңа люкс киіз үйін ашты. Фото celebremagazine.world сайтынан алынды
Төртінші. Мемлекет қазақ мәдениетін сән арқылы әлемге танытуда отандық және шетелдік сән көрмелерінде этно-киімдерді кеңінен көрсетуді, ұлттық киімдерді туристік бренд ретінде дамытуды ынталандырғаны дұрыс болар еді. Әлемге әйгілі халықаралық жұлдыздарға қазақ этно-стиліндегі эксклюзивті киім сыйлау немесе Oscar De La Renta, Louis Vuitton, Chanel сияқты сән үйлерімен коллаборация жасауға Үкімет пен министрліктердің қазақ дизайнерлеріне көмектесуі де маңызды.
Қазақ этно-стилін заманауи сән әлемінде дәріптеу үшін ұлттық элементтерді заманауи трендтермен үйлестіре отырып, күнделікті киімге енгізу қажет. Этно-стильді насихаттау жастардың сұранысына сәйкес келуі, әлемдік сән индустриясымен үйлесуі және әлеуметтік желілер арқылы кеңінен таралуы маңызды. «Бірлесіп пішкен тон келте болмайды» деген нақылға ұқсас, бірлесіп қолданған этно-стильдің де қазақтың даңқын әлемге танытарына сенеміз. Бұған қосатын сіздің үлесіңіз қандай?!
Сараптама, зерттеу мақала, күнделікті өзекті ақпаратты «Айқынның» TELEGRAM арнасынан табасыз.