The Telegraph пен америкалық ресми деректерге сүйенген Aikyn.kz АҚШ-тың қауіпсіздік басымдықтары Еуропадан Латын Америкасына қарай өзгеріп жатқанын және бұл шешімнің Конгресте неге қарсылық туғызғанын талдайды.
АҚШ Мемлекеттік департаменті Конгреске 15 қыркүйекте 52,1 млн доллар көлеміндегі Foreign Military Financing қаражатын қайта бөлу жоспарын хабарлады. Қаржы Словакия, Солтүстік Македония, Ирак пен Туниске арналған бағдарламалардан алынып, Колумбия, Эквадор, Панама және Перуге беріледі. Қаражаттың басым бөлігі 2022 жылы Украинадағы соғысқа жауап ретінде қабылданған қосымша қаржыландыру заңынан бөлінген.
АҚШ Сенатының халықаралық қатынастар комитетіндегі жетекші демократ Джин Шахин мен Өкілдер палатасының сыртқы істер комитетіндегі демократ Грегори Микс бұл шешімді тоқтатуға әрекет жасады. Олар Конгресс аталған қаржыны нақты мақсатқа – Украина мен осы соғыстан зардап шеккен еуропалық серіктестерді қолдауға бөлгенін мәлімдеді.
«Атқарушы биліктің бұл қаражатты әкімшіліктің басқа басымдықтарына немесе өзге елдерге бағыттауға құқығы жоқ», – делінген олардың мемлекеттік хатшы Марко Рубиоға жолдаған хатында.
Заң шығарушылар Ақ үй қаражатты қайта бөлудің заң талаптарына қалай сәйкес келетінін жеткілікті түрде негіздемеді деп санайды. Мемлекеттік департамент бұл сынмен келіспейді. Ведомствоның мәлімдеуінше, Еуропа мен Таяу Шығыстан қаржыны Батыс жартышарына бұру Трамп әкімшілігінің Ұлттық қауіпсіздік стратегиясына сай келеді.
«Біздің өңірде пайдаланылатын қаражат есірткі терроризмімен күресуге және Панама каналының қауіпсіздігін қамтамасыз етуге көмектеседі», – деп мәлімдеді Мемлекеттік департамент.
Сондай-ақ Вашингтон бұл қаржы АҚШ-тың өңірдегі қауіпсіздік серіктестігін нығайтып, бәсекелес державалардың әскери ықпалына қарсы тұруға мүмкіндік береді деп есептейді.Бұл қадам Трамп әкімшілігінің сыртқы саясатындағы үлкен өзгерістің бір бөлігі. Ақ үй Батыс жартышарын қауіпсіздік саласындағы негізгі басымдықтың бірі ретінде қарастыруда. Соңғы айларда есірткі картельдеріне қарсы күрес, заңсыз көші-қон және Латын Америкасындағы қауіпсіздік ынтымақтастығын күшейтті. Мемлекеттік хатшы Марко Рубио да қыркүйекте Колумбия, Эквадор және Перуге барып, қосымша америкалық қолдау көрсетуге уәде берген.
Словакия мен Солтүстік Македония – НАТО мүшелері. Вашингтонның жаңа шешімі бұл елдерге барлық әскери көмекті тоқтатпайды. Нақты қанша қаражат қысқартылатыны да жарияланған жоқ.
52 млн доллар АҚШ-тың жалпы қорғаныс шығындарымен салыстырғанда шағын ғана сома емес. Бірақ оның саяси мәні маңызды. Қаражаттың қайта бөлінуі Трамп әкімшілігінің Еуропадағы міндеттемелерді біртіндеп азайтып, АҚШ-қа географиялық жағынан жақын Латын Америкасына көбірек назар аударып отырғанын көрсетеді. Ал Конгрестегі дау президент әкімшілігінің заң шығарушы орган нақты мақсатқа бөлген қаражатты қаншалықты еркін жұмсай алатынына тіреліп отыр.